İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
KANUN TEKLİFİ · 2/3184 KOMİSYONDA

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 4 madde

Kaynak göster

2/3184 esas numaralı kanun teklifi 27 Haziran 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Cumhur Uzun (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

Cumhur Uzun (CHP, Muğla). “Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3184, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3184-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/23301892-d6e0-4e39-96c7-0197b1451ed6

Sade metin (Markdown) →

SÜREÇ

Teklifin yolculuğu

Tarihler TBMM kaydından
  1. TBMM Başkanlığına sunuldu
    1 imza
  2. tarih kaydı yok
    Esas komisyona havale
    Anayasa Komisyonu
  3. tarih kaydı yok
    Komisyon görüşmesi (şu anki aşama)
    Komisyonda bekliyor
  4. tarih kaydı yok
    Genel Kurul
    Henüz gelmedi
  5. tarih kaydı yok
    Kabul edildi
    Henüz yok
  6. tarih kaydı yok
    Resmî Gazete
    Henüz yok

TEKLİFİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

1 İMZA

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

İLK İMZA

İlk imza sahibi

MADDELER

Neler düzenleniyor? — 4 madde

Tam metin (PDF) ↗ (yeni sekmede açılır)
MADDE 130/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun, 39…

30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun, 39 uncu maddesinin başlığına "ile ivedi olarak incelenecek dosyalar" ibaresi, aynı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"(5) Daha önce Mahkeme tarafından iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptal davasına konu olması hâlinde, bu dosyalar ivedi olarak incelemeye alınır."

Gerekçe: Kanunun 39 maddesine eklenecek fıkra ile daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptal davasına konu olması hâlinde bu dosyaların ivedi olarak incelenmesi sağlanmaktadır.

MADDE 26216 sayılı Kanunun, 66 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

6216 sayılı Kanunun, 66 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

"Dahâ önce Mahkeme tarafından iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptaline karar verilmesi halinde bu süre dört ayı geçemez."

Gerekçe: Kanunun 66'ncı maddesinin üçüncü fıkrasına eklenecek cümle ile daha önce Mahkeme tarafından iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptaline karar verilmesi halinde yasa koyucuya verilecek sürenin dört ayı geçmemesi böylelikle Anayasaya aykırılığı Yüksek Mahkeme tarafından tespit edilmiş bir hükmün hukuk aleminde uygulamada uzun süreler kalmaması bu nedenle haksız hak elde edilmesi, hak ihlallerine neden olmaması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin saygınlığına gölge düşüren bu tür yasa yapımının son bulması amaçlanmıştır.

MADDE 3Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir

MADDE 4Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir

Genel gerekçeyi oku (5 paragraf)Genel gerekçeyi kapat

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinde görülen davalar oldukça uzun sayılabilen süreler almaktadır. Bu sürelerin sonunda; Anayasa Mahkemesi'nce görüşülerek iptal edilen ve yasamaya düzenleme süresi kazandırmak üzere iptal hükmünün yürürlüğünü ileri bir tarihe bıraktığı (bir yılı geçmemek üzere) kararlara dair düzenlemeler, özellikle son yıllarda iktidar tarafından yüksek mahkemece tanınan sürenin sonlarına doğru Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getirilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceği gerçeği karşısında bu durum, özellikle son dönemde ne yazık ki; Anayasa'ya uymamanın kanuna uydurulmuş hali olarak yeni kanun yapma tekniği haline gelmiştir.

Getirilen bu yeni tekliflerin birçoğu Anayasa Mahkemesi'nin iptal gerekçelerini karşılamadığı gibi büyük bir bölümü ise Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kanun madde ya da maddelerinin aynısı şeklinde yeniden kanunlaşmaktadır.

Anayasa'ya aykırı olarak yeniden kanunlaştırılan madde ve hükümler için tekrar Anayasa Mahkemesine gidilmek zorunda kalınmakta ve fakat bu yeni düzenleme Anayasa Mahkemesinde yeni bir başvuru olarak inceleme sırası almakta, inceleme sırası gelinceye kadar da yürürlüğünü sürdürmek suretiyle; Anayasa aykırılığı daha önce mahkemece tespit edilmiş olan bir kanun, madde ya da maddeler hukuk aleminde inceleme süresi ve yeni düzenleme süresi boyunca uygulamada kalmakta, bu durum haksız hak elde edilmesi ya da hak ihlallerine neden olmaktadır.

Bu nedenle;

Daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen bir kanun maddesi ya da maddelerinin verilen süre içinde yeni düzenleme şeklinde aynen ya da yine benzer aykırılık içerir şekilde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce yasalaştırılması ve daha sonra yeniden mahkeme önüne götürülmesi halinde, inceleme sırası beklenmeksizin ivedi olarak incelemeye alınması ve iptaline karar verilmesi halinde, iptal kararının yürürlüğü için yasa koyucuya dört aydan fazla süre verilmemesi yönlü düzenleme ile, Anayasaya aykırılığı Yüksek Mahkeme tarafından tespit edilmiş bir hükmün hukuk aleminde, uygulamada uzun süreler kalmaması, bu nedenle haksız hak elde edilmemesi, hak ihlallerine neden olmaması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin saygınlığına gölge düşüren bu tür yasa yapmanın son bulması açısından bu düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur.

Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.

İLGİLİ KAYITLAR

Bağlam