Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi

"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması" 12 Aralık 2024 tarihinde Ankara'da imzalanmıştır.

Anlaşma ile Türkiye ve Somali arasında cezai konularda adli yardımlaşmaya ilişkin olarak tarafların yetkili makamlarının etkinliğinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Anlaşmada, geçici tedbirler, bilgi belge paylaşımı, tarafların ve tanıkların dinlenmesi, bilirkişi incelemesi yaptırılması, video konferans, cezai alanda tebligat, tutuklu veya hükümlülerin geçici nakli ve istinabeye ilişkin konularda işbirliği yapılması öngörülmektedir.

Onayı istenen anlaşmanın teklife ekli Türkçe metni; taranmış PDF’ten otomatik okundu. Yabancı dildeki metinler ve imza sayfaları burada gösterilmiyor, TBMM PDF’indedir.

Türkiye Cumhuriyeti ile Somali Federal Cumhuriyeti -bundan böyle "Taraflar" olarak anılacaktır- Hükümetleri aracılığıyla,

Dostluk bağlarını pekiştirme, omilli egemenlik, hakların eşitliği ve içişlerine karışmama ilkelerine dayanarak cezai konularda adli yardımlaşmayı düzenleme E arzusuyla,

Kendi demokratik toplumlarını ve ortak değerlerini koruyarak suçla daha etkili bir şekilde mücadele etme ve cezai konularda soruşturma, kovuşturma ve adli işlemlerde her iki ülkenin adli makamlarının etkinliğini artırma isteğiyle,

İnsan hakları ve hukukun üstünlüğüne saygı göstererek,

Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşmasının akdedilmesine karar vermişler ve aşağıdaki hususlar üzerinde mutabık.kalmışlardır:

Madde 1 Merkezi Makamlar Merkezi Makamlar ve İletişim Kanalları İ, Bu Anlaşma uyarınca, cezai konularda adli yardımlaşmaya ilişkin tüm konularda Merkezi Makamlar:

Türk Tarafi için: Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı,

Somali Tarafi için: Somali Federal Cumhuriyeti Adalet ve Anayasal İşler Bakanlığı.

2. Taraflardan her biri, Merkezi Makamını değiştirdiği takdirde, diplomatik kanallar aracılığıyla diğer Tarafi bilgilendirir.

Madde?

Adli Yardımlaşmanın Kapsamı

N. Taraflar, işbu Anlaşma hükümleri ve talep edilen Tarafin iç hukuku üarmda; an W konularda karşılıklı adli yardımlaşmada bulunmayı taalihüt eder. > 2. Cezai konularda karşılıklı adli yatdımılaşma aşağıdaki unsurları içerir:

a) Belgelerin tebliğ edilmesi,

b) Her iki Taraf mevzuatına göre talebe konu eylemini suç teşkil etmesi şartıyla arama, el koyma ve müsadere,

c) Olay yeri incelemesi, bilirkişi incelemesi, şüpheli ve sanığın sorgulanması ve müşteki, tanık ve bilirkişilerin dinlenmesi,

d) Adli sicil kayıtları ile delil niteliğindeki bilgi ve belgelerin iletilmesi,

e) Kişilerin yerlerinin belirlenmesi veya kimliklerinin saptanması,

f) Talep edilen Tarafın mevzuatının elverdiği ölçüde diğer yardımlar.

3. Her iki Tarafın mevzuatı uyarınca talebe esas eylemin cezâlandirılabilir olup olmadığına bakılmaksızın adli yardımlaşma sağlanır.

Madde3 Talebin Şekli ve İçeriği

1. Ceza işlerinde karşılıklı adli yardımlaşma talebi aşağıdaki hususları kapsar:

a) Talep eden ve talep edilen makamın ağı,

b) Soruşturma veya kovuşturmanın kohüsu,

c) Şüpheli, sanık veya hükümlünün yanı sıra kendisinden delil elde edilecek şahısların adları ve adresleri ile mümkün olduğu ölçüde uyrukları, meslekleri, doğum yeri ve tarihleri ile anne ve baba adları,

d) Bu maddenin (c) bendinde belirtilen kişilerin yasal temsilcilerinin adları ve adresleri,

€) Talebin amacı ve tfâlebin yerine getirilmesi için taleple ilgili davada uygulanacak kanun hükümleri de dâhil olmak üzere, suç teşkil eden unsurların tanımı ve suçun niteliğine ilişkin gerekli bilgi.

2. Talep aşağıdaki unsurları içerir:

a) Tebliğ edilecek şahsın açik kimliği, doğum tarihi ve. yeri, şahsın soruşturma ya da kovuşturma ile ilgisi ve tebliğin yapılacağı yöntem,

b) Yeri belirlenecek şahsın kimliği've bulunduğu yerle ilgili mevcut bilgi, öd) Her türlü ifade veya beyanın alınacağı ve kaydedileceği usulün rayı, e LR YL YER A SOLDROS AZALMA SE aze Kk A

e) Sorulacak soruların listesi,

f) Talebi yerine getirmede izlenecek her türlü usulün tavsifi,

g) Talep eden Tarafin topraklarında bulunması istenilen şahsın hak edeceği harcırah ve masraflara dair bilgi,

h) Talebin yerine. getirilmesini kolaylaştırmak amacıyla talep edilen Tarafın dikkatine sunulacak diğer bilgiler.

3. Talepler ve ekindeki belgeler, talep eden makamın imzasını ve resmi mührünü taşır:

4. Adli yardımlaşma talebi yazılı yapılır. Acil durumlarda, talep edilen Tarafın Merkezi Makamı elektronik yolla yapılan talepleri kabul edebilir. Böyle bir istisnai durumda, farklı bir süre kabul edilmedikçe, talebi takip eden otuz gün içerisinde talebin yazılı ve onâylı aslı talep edilen tarafa ulaştırılır.

5. Talep edilen Taraf, talep eden Taraftan talebin yerine getirilmesinde gerekli gördüğü ek bilgiyi sağlamasını isteyebilir,

Madde 4

Taleplerin Yerine Getirilmesi

1. Talepler, talep edilen Tarafın kanunları ve bu Anlaşmanın hükümleri uyarınca yerine getirilir. Talep eden Tarafın istemi üzerine, talep edilen Taraf adli yardımlaşmayı, kendi kanunlarına aykırı olmadığı sürece talepte belirtilen biçime ve özel usyle göre yerine getirir.

2. Talep halinde, talep eden Tarafin temsilcileri, talep edilen Tarafın mevzuatına aykırı olmamak şartıyla adli işlemler esnasında hazır bulunabilir.

3. Talebin yerine getirilmesi tamamen veya kısmen imkânsızsa, talep edilen Tarafin

Merkezi Makamı, talebin yerine getirilmesini engelleyen gerekçeleri talep eden Tarafın Merkezi Makamına derhal bildirir,

Madde 5 Geçici Tedbirler Talep edilen Tarafin yetkili makamı, talep eden Tarafın acil talebi üzerine, talepte amaçlanan işlemin talep edilen Tarafın mevzuatı uyarınca açıkça kabul edilemez veya uygunsuz görülmediği sürece, mevcut durumu ve tehlike altındaki yasal çıkarları z yy rmak veya delili muhafaza altına almak amacıyla geçici tedbirleri uygulayabilir.

ME ae Gaz NEDEN 2

DER er EĞ RR MEY

ATİ

Madde 6

Belgelerin Tebliği

1. Talep edilen Taraf, kendi dilinde tercümeleriyle birlikte hazırlanan belgeleri, kendi. kanununda öngörülen şekilde tebliğ eder.

2. Alıcının güncel adresi ve belgenin niteliği tebliğ talebinde belirtilir.

3. Talep edilen Taraf, kendi kanununda yazılı olduğu şekilde veya mümkün olması halinde talepte belirtilen şekilde düzenlenen tebellüğ belgesini gönderir. Bu belge tebellüğ tarihi ve yerini ihtiva eder,

Madde 7 Bilgi Paylaşımı Bir Tarafin Merkezi Makanı tarafından, adli mercilerince yürütülen bir soruşturma. veya kovuşturma kapsamında diğer tarafin ceza soruşturması başlatmasına neden olabilecek. bilgilerin öğrenilmesi hâlinde, talep olmaksızın bu bilgiler diğer Tarafın Merkezi Makamına gönderilebilir.

Madde 8 Bilgi ve Belgelerin Kullanılması

1. Adli yardımlaşma kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler, talep edilen taraf izin vermedikçe, talebe. konu olan soruşturma veya kovuşturma ya da infaz işlemleri dışında kullanılamaz.

2. Aşağıdaki hâllerde izin'şartı aranmaz:

a) Talebe konu suçun hukuki vasfının değişmesi,

b) Adli yardimlaşma işleminden sonra ortaya çıkan yeni şüpheli veya sanıklarin soruşturma ya dâ kovuşturmaya dâhil edilmesi,

e) Talebe konu suçla ilgili bilgi ve belgelerin, bu suçla bağlantılı olan hukuk davalarında gerekli olması.

Madde 9

Belgelerin Geçerliliği u Anlaşma uyarınca talep ve ekli belgeler her türlü tasdik biçiminden muaftır. a g5 N m ima N bel ip, ayaş m e a gg a İG EŞİN Ep

Dİ A mer

Madde 10 Belgelerin ve Eşyaların İadesi

Talep eden Tarafın Merkezi Makamı, işbu Anlaşmaya göre, talep edilen Tarafın Merkezi Makamı belgelerin ve eşyaların iadesinden feragat etmedikçe, bir talebin yerine getirilmesi sonucu kendisine sağlanan her türlü belge ve eşyayı mümkün olan en kısa sürede iade eder.

Madde ll Adli Sicil

Taraflar, talep halinde, diğer Taraf vatandaşları hakkında verilen ve kesinleşen hükümlere ilişkin bilgileri birbirine gönderir.

Madde 12

Müşteki, Tanık veya. Bilirkişinin Talep Eden Tarafın Huzurunda Hazır Bulunması

1. Talep eden Tarafın yetkili makamı müşteki, tanık veya bilirkişinin huzurunda hazır bulunmasına karar verebilir ve düzenlenen çağrı kâğıdı talebe eklenir.

2. Talep edilen Taraf, talep eden Tarafin topraklarında gönüllü olarak bulunması istenilen şahsa çağı kâğıdını tebliğ eder ve sonucu talep eden Tarafın Merkezi Makamına derhâl bildirir.

3. Kişinin çağrıya uymamasından dolayı herhangi bir para cezası veya başka bir yaptırım uygulanamaz.

4. Müşteki, tanık ve bilirkişilerin harcırah, seyahat ve iaşe giderleri Talep eden Tarafça karşılanır.

5. Uyruğu ne olursa olsun talep eden Tarafın adli makamı önüne gönüllü olarak çıkan kişi, talep edilen Tarafin topraklarından ayrılmasından önceki eylemlerinden dolayı bu Tarafın topraklarında soruşturulamaz, kovuşturulamaz, alıkonulamaz, mahkum edilemez veya kişisel özgürlüğüne karşı diğer sınırlamalara tabi tutulamaz.

6. Talep eden Tarafin, topraklarında bulunmasının artık gerekli olmadığına ilişkin kişiye yaptığı tebligat ya da bildirim tarihinden otuz gün içerisinde kişinin bu ülkeyi terk etmemesi halinde, bu maddenin beşinci fıkrasında öngörülen dokunulmazlık sona erer. Kişinin talep eden Tarafın topraklarını terk etmesini engelleyen bir neden bulunması durumunda, bu fikrada öngörülen otuz günlük süre dikkate alınmaz. Talep eden Tarafın Merkezi Makamı, talep edilen Tarafın Merkezi Makamını konuya ilişkin olarak bilgilendirir.

Madde 13

Tutuklu veya Hükümlülerin Geçici Nakli

1, Talep edilen Tarafin topraklarında tutuklu ya da hükümlü bulunan bir kişinin talep eden Tarafça tanık olarak hazır bulunmasına ihtiyaç duyulması haliride, kişinin kabul etmesi şartıyla, talep edilen Tarafın Merkezi Makamı, bu kişinin talep eden Tarafın topraklarına geçici olarak nakline rıza gösterebilir.

EYE MELEN ERİ

2. Bu madde uyafınca;

a) Talep eden Taraf, nakledilen kişilerin güvenliğinden sorumludur ve talep edilen Tarafça aksine bir yetki verilmedikçe, nakledilen kişiyi gözaltında tutma Yetkisi ve yükümlülüğü vardır.

b) Talep eden Taraf, hazır bulunma işleminin tamamlanması üzerine, kişiyi talep edilen Tarafa geri gönderir.

c) Talep eden Tarafın topraklarında geçirilen tutukluluk süresi, ilgili kişinin talep edilen Tarafın topraklarında yükümlü olduğu veya olacağı tutukluluk süresinden mahsup edilir.

d) Talep edilen Taraf nakledilen kişinin serbest bırakılması gerektiğini bildirirse, Kişi talep eden Tarafça derhâl salıverilecektir.

3. Üçüncü bir Devlette tutuklu veya hükümlü olan kişinin tanık olarak bulunmasına ihtiyaç duyulursa, Taraflar kendi topraklarından transit geçişe izin verebilirler.

Madde 14

Video Konferans

1. Talep edilen Taraf ülkesinde bulunan bir kişinin müşteki, tanık veya bilirkişi olarak talep eden Tarafın yetkili makamı tarafından dinlenmesinin gerekmesi halinde, video konferans talebinde bulunulabilir.

2. Bu talep, talep edilen Taraf yetkili makam veya mercilerinin yönetimi altında ve kendi mevzuatı uyarınca yerine getirilir.

Madde 15

Adli Yardımlaşmanın Reddedilmesi

1. Karşılıklı adli yardımlaşma talepleri aşağıdaki durumlarda reddedilebilir:

a) Talep edilen Taraf, talebin egemenlik, ulusal güvenlik veya kamu düzenine. m a kırı olacağı düşüncesindeyse, ii kk. Mi

" b) Talebin yerine getirilmesi talep edilen Tarafça kendi iç hukukuna aykırı : |) görülürse, i : ©) Talebe konu fiilin sırf askeri suç, düşünce suçu, siyasi suç veya siyasi suçla, z bağlantılı bir suç olması halinde, i

d) Talebe konu kişinin ırkı, etnik kökeni, dini, vatandaşlığı, belli bir sosyal l gruba mensubiyeti veya siyasi görüşleri nedeniyle bir soruşturma veya kovuşturmaya R mâruz bırakılacağına veya cezalandırılacağına ya da işkence veya kötü muameleye Ki maruz kalacağına dair inandırıcı nedenlerin bulunması halinde. / İ 2. Adli yardımlaşma talebinin teddödilmesi halinde, talep eden taraf konuya ilişkin İ İ olarak bilgilendirilir.

Madde 16 Masraflar . 1. Talep edilen Taraf, kendi ülkesinde adli yardımlaşma talebinin yerine ; getirilmesinden kaynaklanan olağan tüm masrafları üstlenir ve bu masrafların geri i ödenmesini talep edemez. i 2. Talebin; olağandışı masraf gerektirmesi halinde, konuya ilişkin olarak talep eden taraf bilgilendirilir ve bahse konu masrafi karşılamayı taahhüt etmesi halinde fi İl talep yetine getirilir. ;

Madde 17 k Dil Adli yardımlaşma talepleri ve destekleyici belgeler, talep. edilen Tarafın diline İl yapılmış tercümesiyle beraber gönderilir.

Madde 1$ İ Diğer Anlaşmalarla Uyumluluk.

Bu -Ânlaşma, Tarafların, taraf oldukları diğer uluslararası sözleşmelerden pi kaynaklanan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez. R Madde 19 Uyuşmazlıkların Çözümü i : Bu Anlaşmanın yorumlanmasından veya uygulanmasından kaynaklanan

• ii . herhangi bir uyuşmazlık, Tarafların Merkezi Makamlarının bir çözüme ulaşamamaları i " > Düze 2 ee — "> gri Cer gek

Madde 20 Yürürlüğe Girme, Değişiklik ve Fesih

A. Bu Anlaşma onaya tabidir. Her bir Taraf, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için kendi kânunları uyarınca gerekli tüm adımların atıldığını diğer Tarafa diplomatik nota ile bildirir Bu Anlaşma, son diplomatik notafin alindığı tarihten itibaren otuzuncu günde yürürlüğe girer.

2. Bu Anlaşma, Taraflar arasinda yazılı mutabakatla her zaman değiştirilebilir. Böyle bir değişiklik, bu #üaddenin birinci fikrasında öngörülen aynı usule göre yürürlüğe girer ve bu.Anlaşmanın ayrılmaz bir parçası haline gelir.

3. Her bir Taraf, diplomatik kanallar aracılığıyla yazıli bildirimde bulunmak suretiyle bu Anlaşmayı her Zaman feshedebilir. Fesih, bildirimin yapıldığı tarihten sonraki yüzsekseninci günde geçerlilik kazanır. Anlaşmanın feshi, fesihten önce başlatılmış olan işlemleri etkilemez.

İŞBU BELGENİN KANITI OLARAK, kendi Hükümetleri. tarafından usulüne uygun olarak yetkili kılınan aşağidaki imza sahipleri bu Aülaşınayı imzalamıştır,

İşbu Anlaşma Ankara'da 12 Aralık 2024 tarihinde Türkçe ve İngilizce dillerihde, her metin aynı derecede geçerli olmak üzere, ikişer nüsha halinde tanzim edilmiştir. Yorum farklılığı bulunması halinde İngilizce metin esâs alıtiir..

Türkiye Cumhuriyeti Somali Federal Cumhuriyeti,

Hükümeti Adına Hükümeti Adın

Yılmaz TUNÇ Hassan Moallin Mohamoud SHEHKHALI

Adalet Bakanı Adalet ve Anayasal İşler Bakanı a Akya EUR PLA la Ay Ny AP

Metnin bu bölümü (PDF s. 15–23) İngilizce metin; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)