İl Özel İdaresi Kanununda ve Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Gereğini saygılarımla arz ve talep ederim.

Tarım, Orman ve Köyişleri

Tarih: 1-10-2025 |Esas No:2/3281

Esas Komisyon

TT Eslük 2025

TBM araman ge,

11 Evli 2025,

Yabani hayvanlar, ekosistemin dengesi ve biyolojik çeşitliliğin korunması açısından vazgeçilmez bir role sahiptir. Ancak son yıllarda doğal yaşam alanlarının daralması, ormanların tahrip edilmesi, habitatların parçalanması ve orman ekosistemleri arasındaki bağlantıların zayıflaması gibi nedenlerle yabani hayvanların yaşam koşulları ciddi biçimde bozulmuştur. Besin kaynaklarının azalması, barınma alanlarının yetersizleşmesi ve insan müdahalesiyle oluşan habitat kayıpları, bu hayvanların yaşam döngülerini olumsuz etkilemekte ve onları insan yerleşim alanlarına yönlendirmektedir.

Bu durum yalnızca köylülerin ekonomik gelirlerini zayıflatmakla kalmamakta, aynı zamanda kırsal kesimde tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal bir sorun haline gelmektedir. Özellikle küçük ölçekli üreticiler için yabani hayvan saldırıları büyük bir ekonomik kayıp anlamına gelmekte, kırsal kesimde geçim kaynaklarının tükenmesine, yoksulluğun artmasına ve kırsaldan kente göçün hızlanmasına sebep olmaktadır.

Hukuk sistemimiz içerisimde yabani hayvanların verdiği zararların nasıl tazmin edileceğine ilişkin açık ve sistematik bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Oysa özel hukukta, hayvan sahibinin, hayvanın içgüdüsel hareketleri sonucunda meydana gelen zararlardan kusuru olmasa dahi sorumlu tutulduğu bir düzenleme mevcutken; yabani hayvanlar bakımından benzer bir mekanizmanın bulunmaması, önemli bir hukuki boşluk yaratmaktadır. Bu konu, son yıllarda yargı kararlarına yansımaya başlamış, ancak kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturulmadığından mağduriyetler devam etmektedir.

Diğer yandan, köylülerin kendi imkânlarıyla yabani hayvan zararlarını önlemeye çalışmaları hem maliyetli hem de ekolojik dengeyi tehdit eden sonuçlar doğurmaktadır. Özellikle zehirli kimyasallar ve ateşli silahlarla yapılan müdahaleler, yalnızca hedef alınan türlere değil, tüm ekosisteme zarar vermekte; toprak, su ve diğer canlı türleri üzerinde geri dönüşü Zor tahribatlar yaratmaktadır. Bu nedenle bireysel çabalarla yürütülen mücadele yerine, devletin koordinasyonunda, planlı, sürdürülebilir ve çevre dostu bir önleme ve tazmin mekanizmasının oluşturulması zorunluluk arz etmektedir.

İl Özel İdareleri, yerel düzeyde köylülerin yaşadığı bu sorunların çözümünde önemli bir rol üstlenebilecek idari birimlerdir. Bu nedenle, il sınırları içerisinde bulunan orman köyleri ve milli park alanlarında meydana gelen yabani hayvan zararlarının önlenmesi için gerekli koruyucu önlemlerin alınması, tespit edilen zararlara ilişkin tazminat ödemelerinin yapılması ve ekosistem dengesi korunarak insan-yaban hayatı etkileşiminin düzenlenmesi İl Özel İdareleri'nin görev alanına dahil edilmelidir.

Bununla birlikte, orman olarak tanımlanan alanlarda ve orman dışı bölgelerde yabani hayvan saldırıları sonucu kişilerin beden bütünlüğüne yönelik meydana gelen zararların, idarenin kusursuz sorumluluğu kapsamında değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede, söz konusu cismani ve manevi Zararların tazmininden Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sorumlu tutulması, mağdurların adalet duygusunun pekiştirilmesi ve devletin koruyucu rolünün güçlendirilmesi bakımından hayati nitelik taşımaktadır.

Bu kanun teklifiyle; hem köylülerin yaşadığı ekonomik ve sosyal mağduriyetlg TİR giderilmesini sağlayacak hem de insan-yaban hayatı etkileşimini hukuki ve kuyum rs, zemine oturtarak ekosistemin korunmasına katkıda bulunacaktır. /