Yağmur Suyu Hasadı ve Kullanımının Zorunlu Hale Getirilmesi Hakkında Kanun Teklifi

İklim değişikliği, kuraklık ve nüfus artışı nedeniyle ülkemizde su kaynakları üzerindeki baskı her geçen yıl artmaktadır. Su kıtlığına karşı sürdürülebilir çözümler geliştirmek, çevresel sorumluluğu yerine getirmek ve gelecek nesillerin yaşam hakkını güvence altına almak amacıyla yağmur suyu hasadı ve yeniden kullanımı stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir.

Türkiye'nin yıllık su tüketimi toplamda yaklaşık 57 milyar metreküptür. Bu miktarın 44 milyar metreküplük kısmı tarımsal sulama faaliyetlerinde kullanılırken, kalan 13 milyar metreküplük kısmı ise içme kullanma ve sanayi suyu ihtiyacını karşılamaktadır.

Türkiye'de 25 akarsu havzası bulunmaktadır. Ülkemizdeki akarsuların büyük çoğunluğu ülke sınırları içerisinde doğup yine kendi sınırlarımız içerisinde denize dökülmektedir. Sınırlarımız içerisinde doğup kendi kıyılarımızdan denize dökülen akarsularımızın başında Kızılırmak, Sakarya, Büyük Menderes, Seyhan, Yeşilırmak, Ceyhan, Gediz ve Küçük Menderes nehirleri gelmektedir. Ülkemizde doğup, başka ülkelerin kıyılarından denize dökülen Fırat, Dicle, Çoruh, Kura ve Aras nehirleri Türkiye ile beraber komşu ülkelerin de su ihtiyacını karşılamada önemli rol oynamaktadır. Asi ve Meriç nehirleri ise başka ülkede doğup ülkemiz kıyılarından denize dökülen önemli akarsu kaynaklarımızdır. Mevcut koşullar altında sahip olduğumuz 25 akarsu havzamızın 4'ünde kesin kıtlık, 7*sinde su stresi, Yu stressiz, 5'inde ise kıtlık mevcuttur. Diğer yandan barajlarımızın doluluk oranları mevsimsel yağış miktarına göre değişiklik gösterse de hâlihazırdaki durum geçtiğimiz senelerle mukayese edildiğinde barajlardaki doluluk oranlarının azaldığı gözlemlenmektedir.

Tüm bu şartlar göz önünde bulundurulduğunda sahip olunan kaynakların verimli ve doğru kullanımının önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Bu kapsamda hem bireysel hem de toplumsal düzeyde su güvenliğinin sağlanabilmesi adına sürdürülebilir çözümler arasında yağmur hasadı öne çıkan yöntemler arasındadır. Yağmur suyunun toplanıp, uygun bir şekilde depolanarak günlük kullanımını hedefleyen yöntem; yeraltı su rezervinin korunmasına katkı sağlarken, hem içme ve kullanma suyu ihtiyacını destekleyebilmekte hem de tarımsal anlamda sulama için ek kaynak sağlamaktadır. Diğer yandan yağmur sularının kontrollü bir şekilde toplanıyor olması sel ve taşkın riskini de azaltabilmektedir. Ayrıca çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayacağından karbon ayak izi seviyesinin düşürülmesinde de etkili olacaktır.

Bu kanun teklifi ile büyükşehir belediyeleri ve il belediyelerinin, görev bölgelerinde yaşayan vatandaşların yıllık toplam su tüketim miktarlarının en az "010"u kadar yağmur suyu hasadı yapmaları ve bu doğrultuda altyapı yatırımlarını hayata geçirmeleri mecburi kılınmaktadır. Teklif ile yerel yönetimlere mali kaynak tahsisi, uygulama takvimi ve denetim mekanizmaları da tanımlanmaktadır.