Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Çocuklar, ceza mevzuatında düzenlenen birçok suçtan doğrudan zarar görmektedirler. Kimi zaman sadece suçun tanığı dahi olmaları hayatlarında telafisi mümkün olmayan zararlara yol açmaktadır. Kimi zaman ise en yakınındaki insanların, onlara bakmakla yükümlü olan kişilerin haksız fiillerine maruz kalmaktadırlar. Haksız fiillerden en sık karşılanan ve soruşturulmayan, cezasız kalan "kötü muamele"dir.

Kötü muamele Türk Ceza Kanunu'nun 232. Maddesinde yetişkinler ve çocuklar için farklı düzenlenmiştir. Madde uyarınca aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden birine karşı kötü muamelede bulunan kimse, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırken, idaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, sahibi bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini kötüye kullanan kişiye, bir yıla kadar hapis cezası verilmektedir. Düzenleme ilk bakışta çocuklar söz konusu olduğunda cezanın fazla olması yani bir başka deyişle suçun nitelikli hali olarak düzenlenmiş olması sebebiyle çocuklar lehine gibi yorumlanmaktadır. Ancak yetişkinler için gözetilen alt sınır olan iki ay düzenlemesi, çocuklar için düzenlenmemiştir. Madde ilk olarak bu bakımdan değiştirilmeye mahkumdur. Maddenin İafzında ise "sahibi bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin-yetkisi" diye bir yetki tanınması ve devamında suçun oluşabilmesi için "kötüye kullanma" şartının düzenlenmiş olması bakımından problemlidir. Nitekim çocuklara yönelik şiddet bu madde sayesinde, terbiye hakkından doğan disiplin yetkisinden kaynaklı olduğu ve bunun kötüye kullanılmadığı savunması ve savcı ve hakimlerin bu yorumu sebebiyle cezasız kalmaktadır.

Ayrıca yetişkinler için fiziksel bütünlükleri ve insanlık onurları çerçevesinde bir istisna içermeyen maddenin, özel koruma önlemleriyle gelişimlerini olumsuz etkileyecek her türlü şiddetten yasal olarak korunması gereken çocuklar için "disiplin yetkisi" kavramın kullanması çocukları korumada bir negatif bir ayrımcılık yaratmakta ve yasal koruma önünde eşitsizliğe sebep olmaktadır.

Yukarıda da açıkladığımız sebeplerle madde çocuğa yönelik şiddeti yasaklamaması ve hatta cezasız kalmasına yol açması bakımından Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere çocuk hakları alanındaki uluslararası normlarla uyumsuzdur.

Bahsi geçen maddenin ikinci fıkrasının düzenleniş şeklindeki hata bir başka deyişle lafzi yorumdaki anlam yasa yapıcının algısını ve hali hazırda hukuk uygulayıcılarının algısını etkilemiştir. Çocuğa yönelik şiddet, kendisini fiziksel bakımdan koruyamaması, çocuğun insanlık onuruna saldırı olması ve kalıcı hasar bırakılması bakımından daha fazla cezalandırılması gerekmektedir. MADDE GEREKÇELERİ