Nadir Toprak Elementlerinin Ülke Yararına Kullanılmasına Dair Kanun Teklifi

Nadir Toprak Elementleri (NTE), modern sanayi, savunma, enerji ve yüksek teknoloji üretiminin temel girdileri arasında yer alan stratejik madenlerdir. Türkiye, başta Eskişehir-Beylikova sahası olmak üzere dünya ölçeğinde önemli düzeyde nadir toprak elementleri rezervine sahip olmasına rağmen, bugüne kadar söz konusu kritik madenlerin katma değerli üretimi adına yalnızca pilot tesis düzeyinde kalınmış, endüstriyel üretim aşamasına geçilememiştir.

Bu kanun teklifiyle, Nadir Toprak Elementlerinin devlet eliyle işletilmesi, hammadde halinde yurtdışına satışının yasaklanması ve mevcut özel ruhsatların iptali öngörülerek, stratejik öneme sahip bu kaynakların ulusal çıkarlar doğrultusunda, yerli sanayiye ve teknoloji üretimine katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece Türkiye'nin maden politikası, dışa bağımlılığı azaltacak, katma değeri yüksek üretimi teşvik edecek ve milli güvenliği önceleyen bir yapıya kavuşturulacaktır. Mevcut iktidar bu stratejik madenleri işleyip yüksek katma değerli ürünler üretmek yerine, hammadde halinde ve düşük fiyatlarla yurtdışına satarak ülkenin kaynaklarını ucuza elden çıkarmayı tercih etmektedir. Ayrıca Nadir Toprak Elementlerinin üretilmesi sürecinin Devlet eliyle yapılması suretiyle, çevre ve sağlık etki değerlendirme süreçlerinin titizlikle yapılması sağlanacaktır.

Nadir Toprak Elementlerinin uluslararası politikalar üzerinde var olan stratejik gücü ve günümüzde sürekli değişen dış politika dengeleri göz önüne alındığında ülkemizin gelecekte dışa bağımlı olmadan kendi ihtiyacını karşılayabilmesi için Beylikova'da kurulu İşletme Müdürlüğü ve endüstriyel tesis faaliyetlerinin önemi ortadadır. Bu yaklaşım, NTE gibi 21. yüzyılın "stratejik altını" sayılan bir kaynağı, tıpkı ham petrolü varil fiyatına satıp rafine edilmiş ürünü katbekat pahalıya geri almak gibi, Türkiye'nin ekonomik çıkarlarına ve teknolojik bağımsızlık hedefine aykırı biçimde değerlendirmektedir.

Nadir Toprak Elementlerinin küresel ölçekte yenilenebilir enerji alanı olmak üzere geniş kullanım alanlarının olması nedeniyle stratejik konumda bulunması, günümüz koşullarında yüksek teknoloji gerektiren ürünlere hammadde olarak kaynaklık etmesi sebebiyle ülkemize ekonomik olarak yüksek katma değer sağlama potansiyeli bulunmaktadır. Ancak Nadir Toprak Elementlerinin hammadde olarak yurtdışına satışı halinde, yüksek teknoloji gerektiren son ürünlerin ithal edilmesiyle cari açığın artması ve dışa bağımlılığın artması riski vardır.

Bu sebeple madenin Devlet eliyle işletilerek herhangi bir zenginleştirme işlemine tabi tutulduktan veya bir prosesten geçirildikten sonra kamu yararını en çok gözeten ara ve nihai ürünler haline getirilerek satışının yapılması; ülke ekonomisine yüksek katma değer sağlaması, ülkemizin hem enerji güvenliğinin sağlanması hem de ekonomik kalkınması açısından stratejik bir avantaj sağlayacaktır. Yine madenin hammadde olarak yurtdışına satışının yasaklanması ve devlet eliyle işletilmesiyle, Nadir Toprak Elementlerine bağlı ürünlerde bağımsız bir yapı kazanılm yasır. Vek, stratejik hamleler yapılabilecektir.

Bu kanun teklifiyle amaçlanan; Nadir Toprak Elementlerinin devlet eliyle aranması, işletilmesi ve işlenmesi, yine Nadir Toprak Elementlerinin hammadde olarak yurtdışına satışının yasaklanması suretiyle bu stratejik kaynakların millet yararına kullanılmasını güvence altına almaktır. Böylece Türkiye, kendi teknolojisini üreten, katma değeri kendi topraklarında yaratan, bağımsız ve güçlü bir sanayi yapısına kavuşacaktır.