Terörle Mücadele Kanunu ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Gereğinin yapılmasını arz ederim.

Tali Komisyon

Esas Komisyon

Adalet

Tarih: 23-10-2025

Esas No:2/3338

BMM , j TBM GENE: Some masama 2 www

Ceza infaz kurumlarında uygulanan disiplin cezaları, "kurum içi düzeni sağlamak, hükümlüleri iyi hâlli davranışlara yönlendirmek" amacıyla öngörülmüştür. Bu cezalar. kalıcı değil; belirli bir süreyle sınırlı, geçici yaptırımlar niteliğindedir.

Ne var ki son yıllarda, iptal edilmiş, infaz edilmiş veya kesinleşmemiş disiplin cezalarının "iyi hâl değerlendirmesi" süreçlerinde yeniden dikkate alınması, bu yaptırımların geçicilik özelliğini ortadan kaldırmıştır. Böylece, kanun koyucunun geçici bir tedbir olarak öngördüğü disiplin cezası, uygulamada hükümlünün koşullu salıverilme hakkını süresiz biçimde kısıtlayan kalıcı bir yaptırıma dönüşmüştür.

Oysa disiplin cezası infaz edildikten ve kanunen öngörülen süreler geçtikten sonra hiçbir hüküm doğurmamalıdır. Bu husus, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48'inci maddesinde açık biçimde düzenlenmiş olup, söz konusu maddede disiplin cezalarının infazı ve kaldırılmasına ilişkin süreler belirlenmiştir. Ancak uygulamada bu açık hükme rağmen geçmiş disiplin cezalarının iyi hâl değerlendirmelerinde dikkate alınması, infaz hukukunun geçicilik ve ölçülülük ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.

Bu bağlamda, geçmiş disiplin cezalarının iyi hâl değerlendirmelerinde kalıcı bir yaptırım unsuruna dönüşmesine yol açan "ve aldığı disiplin cezaları" ibaresinin 5275 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinden çıkarılması, infaz hukukunun insan onuruna dayalı karakterinin yeniden tesis edilmesi açısından elzemdir. Bu değişiklik, infaz hukukundaki süreklileşmiş cezalandırma anlayışını ortadan kaldırarak, disiplin cezasının geçici niteliğini yeniden tesis edecektir. Bununla birlikte, benzer ve daha ağır bir yapısal sorun Terörle Mücadele Kanunu'ndaki düzenlemede de karşımıza çıkmaktadır.

Bu yapısal sorunun en ağır sonucu, Kanunu'nun 17'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "üç hücre disiplin cezası" uygulamasında görülmektedir. Mevcut düzenleme, üç kez hücre cezası alan hükümlülerin bu cezalar kaldırılmış olsa bile şartla salıverilmeden yararlanamayacağını öngörmektedir.

Oysa disiplin cezaları geçici nitelikte olup, infaz edilip kaldırıldıktan sonra hüküm doğurmamaları gerekir. Üç hücre cezası kuralı ise bu niteliği ortadan kaldırmakta; hükümlünün geçmişte infaz ettiği cezaları yeniden değerlendirme konusu yaparak, infazı kalıcı bir cezalandırma biçimine dönüştürmektedir.

"Üç hücre cezası" kuralı, infaz hukukunun temelini oluşturan "iyileştirme. ölçülülük, hukuki güvenlik ve umut hakkı" ilkelerini ihlal etmektedir. Bu düzenleme, ceza infaz sisteminde davranışa dayalı değerlendirme yerine kalıcı bir cezalandırma anlayışını kurumsallaştırmıştır.

Bu nedenle, Terörle Mücadele Kanunu'nun 17'nci maddesinin ikinci fıkrasının yürürlükten kaldırılması; infaz hukukunu kanun koyucunun amacına uygun hale getirecek, hükümlülerin yeniden topluma kazandırılmasına olanak sağlayacak ve ceza infaz sisteminin insan onuruna dayalı yapısını güçlendirecektir.