İdari Yargılama Usulü Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. Maddesinin ikinci fıkrası, idare aleyhine hükmedilen para alacakları, yargılama giderleri ve vekâlet ücretlerinin nasıl tahsil edileceğini düzenlemektedir. Söz konusu düzenlemede yer alan "davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde banka hesap numarasını bildirmesi" şartı, idare aleyhine hükmedilen vekâlet ücretlerinin icra takibine konu edilebilmesi için önceden idareye başvuru zorunluluğu ve 30 gün bekleme şartı getirmiştir. Bu düzenleme, uygulamada "takip şartı" olarak kabul edilmekte ve bu şart yerine getirilmeden yapılan icra takipleri mahkemelerce durdurulmaktadır.

Ne var ki, aynı durum davacıların kaybettiği diğer bir deyişle idare lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmolunan davalar açısından geçerli değildir. Davayı kaybeden davacı, vekâlet ücreti, yargılama gideri, icra vekâlet ücreti ve icra masraflarını doğrudan ödemek zorunda kalırken, idare kaybettiğinde bu ödeme idareye başvuru şartına bağlanmaktadır. Bu tablo, idare lehine haksız bir ayrıcalık yaratmakta; birey aleyhine işleyen asimetrik bir düzenleme ortaya çıkarmaktadır. İdare ve birey arasında kamu yararına dayanmayan bir ayrımcılığı, bireylerin mülkiyet hakkını zedeleyecek biçimde kullanmak kamu gücünün amacıyla da çelişmektedir.

İYUK m. 28/2'nin bu haliyle uygulanması, Anayasa'nın 2. maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesi, 10. maddesindeki eşitlik ilkesi ve 36. maddesinde yer alan hak arama özgürlüğüyle bağdaşmamaktadır. Çünkü idareye tanınan bu ayrıcalık, bireyin yargı yoluna başvurma iradesini eşitliğe aykırı bir hüküm ile baskı altına almakta, aynı zamanda idare lehine kısıtlayıcı bir usul kuralı getirmeyerek bireyin adalet duygusunu zedelemektedir.

Somut olarak ele alındığında, idari dava neticesinde idareye ödeme yapmak mecburiyetine düşen vatandaş bakımından herhangi bir ödeme süresi tanınmamış olması nedeniyle söz konusu ödemeyi cebri icra vasıtasıyla yapmak zorunda kalan vatandaşa icra vekalet ücreti, icra masrafları ve harç gibi kümülatif olarak bakıldığında büyük bir yük getiren bu düzenlemenin değişmesi önem arz etmektedir. Bu durum, aynı zamanda vatandaş nezdinde hakkını aradığı takdirde büyük bir mali yaptırımla karşı karşıya kalma düşüncesi oluşturduğundan idarenin işlemlerinin hukuki denetimini de zedeler bir niteliğe yol açmaktadır.

Sonuç olarak, idare aleyhine hükmedilen vekâlet ücretlerinin tahsili için öngörülen başvuru şartı, idare lehine ayrıcalık tanıyan, taraflar arasında eşitliği bozan ve idarenin yargısal denetimini işlevsizleştiren bir düzenlemedir. Hukuk devleti ilkesinin korunabilmesi için, bu maddenin taraflar arasında eşit usul ve yükümlülükleri öngören biçimde; Yeniden, düzenlenmesi zorunludur; aksi halde idari yargı, bireyleri değil, a uyan Ni MADDE GEREKÇELERİ