Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Uyuşturucu madde kullanımının ve ticaretinin çok boyutlu ve yıkıcı etkilerine karşı sürdürülebilir, etkili ve bütüncül bir yaklaşımla mücadele edilmesi gerektiği açıktır. Bu mücadele, meselenin güvenlik ve cezai boyutu kadar eğitim, sağlık, sosyal hizmetler ve rehabilitasyon alanlarını ilgilendiren yönüyle de ele alınıp ona göre yürütülmelidir.

Emniyet Genel Müdürlüğünün 2025'te hazırladığı Türkiye Uyuşturucu Raporunda belirtildiği üzere geçmişten bu yana yasa dışı uyuşturucularla bağlantılı tüm eğilimleri arz ve talebin karşılıklı döngüsünün belirlemeye devam ettiği görülmektedir. Uyuşturucu arzındaki değişimler tüketim kalıplarını doğrudan etkilemekte, uyuşturuculara olan talepteki devam eden artış da yasa dışı uyuşturucuların arzının artarak devam etmesine ve uyuşturucu pazarlarının genişlemesine neden olmaktadır. Bu nedenle bir taraftan uyuşturucu ticaretine karşı önleyici tedbirler alınırken diğer taraftan uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele ve bağlantılı rehabilitasyon çalışmalarıyla uyuşturucuya olan talep azaltılmalıdır.

Türkiye, uyuşturucu ile mücadele amacıyla imzalanmış uluslararası sözleşmelere taraf bir ülkedir. Küresel uyuşturucu kontrol sistemi ile uyumlu olarak ülkemizde uyuşturucu ile mücadele alanında hazırlanan yasal düzenlemelerin değişen durumlara göre güncellenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda sınıraşan suçlar kategorisinde yer alan uyuşturucu ticaretinin büyük oranda uluslararası bağlantıları olan organize suç örgütleri tarafından yapıldığı dikkate alındığında uyuşturucunun ülkeye girişinin, ticaretinin, naklinin, yurt içinde dağıtım ve satışının engellenmesi için bu suç örgütlerine yönelik daha caydırıcı cezalar öngören tedbirlerin alınması zaruret halini almıştır.

Teklifle, Türk Ceza Kanununda düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunun suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde bu suç örgütlerinin yöneticilerine verilecek cezada caydırıcı artırım öngörülerek uyuşturucu arzını sağlayan organize suç örgütleriyle etkili mücadele amaçlanmaktadır.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunun kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılarak veya kolluk görevlileri, yargı mensupları ya da suçun soruşturma ve kovuşturmasında görevli kişiler tarafından işlenmesi, suçun nitelikli hâli şeklinde düzenlenerek bu kişiler açısından suçla mücadelede caydırıcılık amaçlanmıştır.

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak suçunu düzenleyen Türk Ceza Kanununun 191 inci maddesinde yapılan değişiklikle uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi hakkında, tedaviye karar verilmesi zorunlu hâle getirilmektedir. Böylece ceza hukukunun onarıcı fonksiyonu dikkate alınarak etkili bir rehabilitasyon sürecine imkân tanınarak uyuşturucu illetinin sebep olduğu bireysel ve toplumsal zararların azaltılması hedeflenmektedir.

TCK sistematiğinde Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar bölümünde düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak suçunun bireysel ve toplumsal sağlığın korunmasındaki önemi nedeniyle bu suçun etkili bir soruşturma ve yargılama ile caydırıcı yaptırımının sağlanması amacıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 100/4 maddesinde düzenleme yapılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 406 ncı maddesinde yapılan değişiklikle alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı nedeniyle kısıtlanan ergin kişiler için zorunlu tedavi öngörülerek kanunlar arasında uyum amaçlanmıştır.