5187 Sayılı Basın Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Basın özgürlüğü, demokratik toplum ve demokratik devleti birleştirme halkasıdır. Özü itibariyle siyasal iktidarların faaliyetleri başta gelmek üzere, ülke ve toplumun bütününü ilgilendiren haber ve bilgileri yayma görev ve sorumluluğuna ilişkin kamuoyunun da bilgi alma hakkının yapı taşıdır.

Bu nedenle, Anayasa'nın 26. maddesinde ifade özgürlüğü, 28 ila 30. maddelerinde ise basın özgürlüğüne ilişkin hususlar özel olarak düzenlenmiştir. Aynı şekilde, basın özgürlüğü, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin de ifade özgürlüğünü düzenleyen 10. maddesi kapsamanda güvence altına alınmıştır. Nitekim Anayasa Mahkemesi Anayasa'nın 26. maddesinde yer alan ifade özgürlüğü ile 28. maddesinde yer alan basın özgürlüğünün demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden olduğunu, toplumun ilerlemesi ve her bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturduğunu daha önce pek çok kez ifade etmiştir.

Bu bakımdan özgür gazetecilik faaliyeti, demokrasinin olmazsa olmazıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, basın özgürlüğünün, demokratik bir toplumun sağlıklı işleyişinde temel bir rolü olduğunun altını çizmektedir. Bu itibarla, basın özgürlüğünün korunması, bireysel düzlemde temel bir hakkın korunmasının ötesine geçerek, bizzat demokrasinin korunması anlamına gelmektedir.

Bunlara ilaveten demokratik toplumlarda basın dördüncü kuvvet olarak nitelendirilmektedir. Zira basın kamu yararını ilgilendiren olaylar ve konularda açıklamalar yapmak, haber ve bilgi vermek, eleştiri ve değer yargıları sunmak suretiyle kamuoyu oluşturma ve toplumu aydınlatma işlevi görmektedir. Bu önemli işlevi nedeniyle basın özgürlüğünün ve bağımsız ve tarafsız yayıncılığın sürdürülebilmesi için alınacak önlemler devletin ifade özgürlüğünden kaynaklanan bir ödevdir.

Ancak ülkemizde son yıllarda gazetecilere yönelik olarak şiddet eylemlerinin ve tehditlerin arttığı görülmektedir. Bu tür fiiller, bir yandan muhalif gazetecileri sindirmeyi amaçlarken, öte yandan da, genel olarak gazetecilik faaliyetini özgür ve bağımsız şekilde icra eden tüm gazetecilere gözdağı vermeyi hedeflemektedir.

Nitekim Türkiye Gazeteciler Sendikasının hazırladığı "2024-2025 Basın Özgürlüğü Raporuna" göre 2025 yılında 56 gazeteci fiziksel saldırıya uğradı. 90 gazeteci sözlü olarak tehdit edildi. Üç basın kurumuna yönelik saldırı düzenlendi. Üç basın kurumu hedef gösterildi.

Bu bağlamda olmak üzere, gazetecilere yönelik artan şiddet ve tehdit eylemleri sebebiyle ve basın hürriyetinin ve demokrasimizin korunması amacıyla; Ceza Kanunu'ndaki belirli suçların gazetecilere karşı basın özgürlüğü çerçevesindeki düşünce açıklamaları ve haber yayımları sebebiyle işlenmiş olması, ağırlatıcı sebep olarak düzenlenmesini gerektirmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543 MADDE GEREKÇESİ