4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye ekonomisinde son yıllarda derinleşen döviz kuru dalgalanmaları ve uluslararası petrol fiyatlarındaki yüksek seyir, akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkileyerek üretim maliyetlerinden ulaşıma, tarımsal faaliyetlerden temel gıda ürünlerine kadar toplumun tamamını ilgilendiren ağır bir enflasyonist baskı yaratmıştır. 14/5/2018 tarihli ve 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile hayata geçirilen "Eşel Mobil Sistemi", akaryakıt fiyatlarındaki artışın vergi tutarlarından indirim yapılarak karşılanmasını sağlamış ve bu sayede küresel maliyet artışlarının vatandaşların cebine doğrudan yansımasını uzun bir süre engellemiştir. Ancak 22 Aralık 2021 tarihli ve 4938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu sistemin kademeli olarak sonlandırılması ve ÖTV tutarlarının yeniden artırılarak fiyatların baskılanmasından vazgeçilmesi yoluna gidilmiştir.

Sistemin bütçe üzerindeki etkisi salt bir vergi kaybı olarak değil, bir sosyal denge yatırımı ve makroekonomik istikrar aracı olarak değerlendirilmelidi. Eşel Mobil Sistemi uygulanmadığında, akaryakıt fiyatlarındaki her artış nakliye ve üretim maliyetlerini tetikleyerek genel fiyat seviyelerini yukarı çekmekte, bu da dolaylı olarak bütçe üzerindeki sosyal yardım ve kamu gideri yükünü artırmaktadır. Akaryakıttan elde edilecek anlık vergi gelirindeki artış, vatandaşın alım gücündeki düşüş nedeniyle diğer tüketim vergilerinde (KDV vb.) yaşanan reel daralmayla etkisizleşmektedir. Dolayısıyla, devletin vergi gelirlerinden geçici bir süre feragat etmesi, dar ve sabit gelirli vatandaşların hayat pahalılığı altında ezilmesini önlediği gibi, çiftçinin ve sanayicinin üretim sürekliliğini koruyarak bütçe disiplinini daha sağlıklı bir zemine oturtmaktadır.

Bu kanun teklifi ile akaryakıt ürünlerindeki fiyat artışlarının ÖTV tutarları ile dengelenmesi mekanizmasının kalıcı ve hukuki bir zemine oturtulması; böylece halkın enflasyon karşısında anayasal bir sorumlulukla korunması amaçlanmaktadır.