Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması" 25 Mart 2022 tarihinde imzalanmıştır.
Söz konusu Anlaşma ile iki ülke arasında;
a) Savunma sanayi iş birliği faaliyetlerinin hukuki bir temelde yürütülmesi,
b) Savunma sanayi alanındaki ihtiyaçların ortak üretimi,
c) Savunma sanayi ürünlerinin üretimi konusunda teknoloji transferi,
ç) İhtiyaç duyulan savunma sanayi ürünlerinin karşılıklı tedariki,
d) Müşterek üretilecek savunma sanayi ürünlerinin üçüncü ülkelere satışı ile
e) Türk savunma sanayi firmaları tarafından üretilen savunma sistemlerine pazar imkânı sağlanması amaçlanmaktadır.
Mezkûr Anlaşma ile Brezilya'nın savunma sanayi ürünlerine ilişkin ihtiyacının Türk savunma sanayisi tarafından karşılanması ve savunma sanayi iş birliğinin her iki ülke yararına geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Brezilya Federal Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle her biri "Taraf" ve müştereken "Taraflar" olarak adlandırılacaktır); Birleşmiş Milletler Şartının hedef ve ilkelerine bağlılıklarını teyit ederek, Karşılıklı yarar ve hak eşitliği ilkeleri temelinde, daha fazla geliştirilecek ve güçlendirilecek olan dostluk ve işbirliği ilişkilerinin, dünya barışı ve güvenliğine olduğu kadar iki ülkenin ortak çıkarlarına da katkıda bulunacağını vurgulayarak, Askerî teçhizat ve silah alanında bilimsel ve teknik kabiliyetlerini kullanarak savunma sanayi işbirliğini geliştirme isteklerini belirterek, Karşılıklı saygı ile mütekabiliyet esaslarına bağlı kalarak, Aşağıdaki konularda anlaşmaya varmışlardır:
İşbu Anlaşmanın amacı; Taraflar arasında, savunma mal ve hizmetlerinin geliştirilmesi, üretimi, tedariki, idamesi ve ilgili teknik ve lojistik destek alanlarında daha etkili işbirliği ile Tarafların savunma sanayi kabiliyetlerini geliştirerek savunma sanayi alanında işbirliği sağlamaktır. İşbu Anlaşma; Tarafların yetkili makamları ve/veya savunma sanayi kuruluşları/firmaları arasındaki savunma sanayi alanında karşılıklı işbirliği faaliyetlerinin esaslarını kapsamaktadır.
1. "Anlaşma"; Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federal Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşmasını ifade eder.
2. "Savunma Sanayi Mal ve Hizmetleri"; ilgili lojistik destek ile birlikte silahları ve askerî teçhizatı ve bu silah ve teçhizatın araştırma, geliştirme ve üretimi için gerekli malzemeyi ve hizmeti ifade eder.
"İşbirliği"; Tarafların kendi ilgili yasalarına ve düzenlemelerine uygun olacak şekilde mütekabiliyet esasına dayalı olarak bu Anlaşmanın amaçları için üstlendikleri faaliyetleri ifade eder.
"Karma Komisyon"; üyeleri Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve Brezilya Federal Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı temsilcilerinden oluşan, her iki Tarafın eşit düzeyde temsil edileceği ve bu Anlaşmanın hükümlerinin uygulanması, değerlendirilmesi ve gerektiğinde yapılacak değişikliklere ilişkin görevleri yürüten Komisyonu ifade eder.
"Resmî Görev", bu Anlaşma veya bu Anlaşmaya istinaden yapılacak diğer anlaşmalar uyarınca icra edilecek görevi ifade eder.
"Gönderen Taraf"; Kabul Eden Tarafın ülkesine bu anlaşmanın amaçları doğrultusunda personel, malzeme ve teçhizat gönderen Tarafi ifade eder.
"Kabul Eden Taraf"; bu Anlaşmanın uygulanması için Gönderen Tarafın personel, malzeme ve teçhizatını ülkesine kabul eden Tarafı ifade eder.
"Misafir Personel"; bir Tarafın, bu Anlaşmanın uygulanması için karşı Taraf ülkesine gönderdiği asker ve/veya sivil personeli ifade eder.
9. "Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler"; Misafir Personelin kendi ulusal mevzuatına göre bakmakla yükümlü olduğu, kendisine bağımlı olan ve Kabul Eden Tarafın kendi ulusal mevzuatına göre kabul edilebilir kişileri ifade eder.
10. "Üçüncü Taraf"; Tarafların dışındaki herhangi bir kişi, varlık, kuruluş veya herhangi bir ülkenin hükümeti veya herhangi bir devlet veya uluslararası kuruluş veya bunların yasal temsilcilerini ifade eder.
"Kalite Güvencesi"; savunma ürünlerinin veya hizmetlerinin Taraflar arasında mutabık kalınan prosedür, standart, norm ve ilgili teknik şartnamelere bağlı olarak üretim, performans ve kullanım gereklerine uygunluğunu güvence altına alan tüm faaliyetleri ifade eder.
12. "Gizlilik Dereceli Bilgi", şekli veva tipine ya da gönderilme yöntemine bakılmaksızın, bir gizlilik derecesi ibaresi ile işaretlenen ve taraflarıri kendililili yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak yetkisiz erişime, kullanıma veya imhaya karşı koruma gerektiren herhangi bir bilgiyi ifade eder.
13. "Yetkili Güvenlik Makamı"; her bir Tarafın kendi yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak, işbu Anlaşma kapsamındaki Gizlilik Dereceli Bilgilerin korunmasından sorumlu makamı ifade eder.
14. "Tesis Güvenlik Belgesi"; bir kamu veya özel kuruluşun Gizlilik Dereceli Bilgi'nin kullanımı ve korunması için istenilen gizlilik derecesine uygun bulunduğunu gösteren, her bir Tarafın kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak verilen resmî belgeyi ifade eder. 15. "Kişi Güvenlik Belgesi"; bir şahsın, Gizlilik Dereceli Bilgiye nüfuz edebilmesini sağlayan, her bir Tarafın kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak verilen resmî belgeyi ifade eder.
16. "Bilmesi Gereken Prensibi"; Resmi Görev ile ilgili olarak ve/veya somut bir görevin yerine getirilmesine yönelik Gizlilik Dereceli Bilgiye erişim gereğini ifade eder. "Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları"; 14 Temmuz 1967'de Stockholm'de imzalanan ve Dünya Fikri Mülkiyet Örgütünü kuran Sözleşme'nin 2'nci maddesinde tanımlanan edebi, sanatsal ve bilimsel çalışmaları, icracı sanatçıların eserlerini, fonogram ve yayınları, insan emeğinin tüm alanlarındaki buluşları, bilimsel buluşları, endüstriyel tasarımları, ticari markaları, hizmet markalarını, ticari unvan ve isimleri, haksız rekabete karşı korumayı ve sınaî, bilimsel, edebi ya da sanatsal alanlarda fikri mülkiyet faaliyetlerinden kaynaklanan diğer tüm hakları ifade eder.
18. "Ulusal Güvenlik Makamı" Tarafların ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak, ulusal düzeyde Gizlilik Dereceli Bilgilerin korunmasından sorumlu makamı ifade eder. Taraflar savunma sanayi ile ilgili olarak aşağıdaki alanlarda işbirliği yapacaklardır:
1. Tarafların Silahlı Kuvvetlerince ihtiyaç duyulan yedek parça, alet, savunma malzemesi, askerî sistemler, teknik gösterimler ve teknik teçhizata ilişkin ortak araştırma, geliştirme, üretim ve modernizasyon için uygun koşulların sağlanması,
2. Tarafların topraklarında askerî teçhizat alanında ortak araştırma, geliştirme ve üretim projeleri sonuçlarının uygulanması, Savunma Sanayi Mal ve Hizmetleri alanında araştırma, tasarım, geliştirme ve üretim, 4. Her iki Tarafın alet ve teçhizatının modernizasyonunun yanı sıra Savunma Sanayi Mal ve Hizmetlerinin üretimi ve tedariki alanlarında karşılıklı yardımlaşma, 5. Silah ve askerî teknik teçhizatın · banların parçalarının ortak üretimi ve daha da geliştirilmesi amacıyla; Taraflarin- camlan arasındaki anlaşmaların akdedilmesinin teşvik edilmesi,
Kalite Güvencesi bakımından Taraflarca kullanılan savunma sanayi standartları hakkında bilgi ve ilgili doküman ile bilimsel ve teknik bilgilerin mübadelesi, Karşılıklı anlaşmayla ve Tarafların ulusal hassasiyetleri ile uluslararası düzenlemelerden kaynaklanan yükümlülükleri dikkate alınarak Tarafların ortak projelerinde üretilen nihaî ürünlerin Üçüncü Taraflara satışı, 8. İki Tarafın Silahlı Kuvvetlerinin envanterinde bulunan ihtiyaç fazlası savunma sanayi ürün ve hizmetlerinin Tarafların ilgili yasal mevzuatına uygun şekilde satılması, alınması veya başka ürün ve hizmetlerle ile mübadele edilmesine yönelik işbirliği yapılması. 9. Tarafların savunma sanayi kurumları ve firmaları arasında temasların, araştırma merkezlerine yapılacak teknik ziyaretlerin ve personel değişimlerinin teşvik edilmesi, 10. Taraflardan her birinin topraklarında müştereken üretilen ya da geliştirilen askerî ve savunma teçhizatlarının Taraflarca tedariki, 11. Her iki Tarafın ve mutabık kalındığı takdirde Üçüncü Tarafların savunma sanayi ürünlerine ilişkin üretim, geliştirme, teknoloji ve modernizasyon ortak programları için koşulların oluşturulması, 12. Taraflarca, ortak veya karşılıklı satış, tedarik, üretim, modernizasyon, teknoloji transferi, araştırma ve geliştirme yapılabilmesi için Savunma Sanayi Mal ve Hizmetlerine ilişkin projelerin yürütülmesi ve bu projelere yönelik çalışmaların Taraflar ve/veya Tarafların ilgili makamları arasında imzalanacak olan anlaşmalar, mutabakat muhtıraları, protokoller veya sözleşmeler kapsamında uygulanması, 13. Üçüncü Taraflar için ortak üretim ve ortak geliştirme konusunda Taraflar arasında anlaşmaların akdedilmesinin teşvik edilmesi, 14. Tarafların yetkisi dâhilinde askerî teknik kurumlar, savunma sanayi firmaları ve bakım-onarım tesisleri arasında işbirliği yapılması, 15. Taraflarca düzenlenen savunma sanayi fuarları ve sempozyumlarına karşılıklı katılım saglanması.
1. İşbu Anlaşmanın yürütülmesine ve uygulanmasına ilişkin detaylar, Tarafların iç hukuklarında öngörülen onay süreçlerine tabi olacak ve işbu Anlaşma hükümlerine uygun olan tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller, sözleşmeler ve diğer düzenlemeler ile tanımlanacaktır.
2. Esas olarak, Taraflar sadece Bendi savunma sanayileri ile ilgili konularda işbirliği yapacaklardır. Üçüncü Taraflarin ilgi sahasına giren konuların işbirliğine dâhil edilmesi Taraflar arasında karşılıklı mutabakat je mümkün olacaktır.
İşbirliği, Tarafların mevzuatı, ihtiyaçları ve çıkarları göz önünde bulundurularak, karşılıklılık ilkesine bağlı olarak tesis edilecektir.
4. Taraflar, Üçüncü Tarafların ortak üretim projelerine davet edilmesi konusu dâhil, kararlarını karşılıklı mutabakata göre alacaklardır.
Herhangi bir tamamlayıcı ve uygulama anlaşması, mutabakat muhtırası, protokol ve düzenlemenin feshedilmesi durumunda, Taraflar fesih bildirisinden önce başlanmış bütün yükümlülükleri tamamlamayı kabul ederler. Bu belgelerden herhangi birine ilişkin fesih bildirisi; Taraflarca müştereken sonuçlandırılacaktır ve yerine getirilmiş ve getirilmemiş yükümlülüklerin listesini de içerecektir.
6. Yazılı ön onay alınmaksızın hiçbir Taraf işbu Anlaşma uyarınca ya da bu Anlaşma temelinde yapacakları tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler uyarınca hibe edilecek, satılacak ya da ortak üretilecek malzeme, teknik bilgi ve belgeyi herhangi bir Üçüncü Tarafa transfer etmeyecektir.
Bu Anlaşmanın uygulanması için yetkili makamlar;
• Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti için: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı
• Brezilya Federal Cumhuriyeti Hükümeti için: Brezilya Federal Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Müsteşari'dır.
1. Karma Komisyonda (Bundan böyle "Komisyon" olarak belirtilecektir) Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı heyetine, Başkan Yardımcısı veya Başkan Yardımcısının yetkilendireceği bir temsilci; Brezilya Federal Cumhuriyeti heyetine ise Brezilya Federal Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Urünleri Müsteşarı veya yetkilendireceği bir temsilci başkanlık edecektir.
2. Komisyonun faaliyetlerini düzenlemek ve koordine etmekle görevli temas noktaları;
• Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkantığı, Savunma Sanayii Başkanlığı Uluslararası İşbirliği Daire Başkanlığı,
• Brezilya Federal Cumhuriyeti, Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Müsteşarlığı'dır.
3. Komisyonda her bir Tarafın üye sayısı yediyi aşmayacaktır. Gerektiğinde Komisyona, her bir Tarafın Silahlı Kuvvetleri, kurumları ve savunma sanayi firmalarından uzman personel dâhil edilebilecektir.
4. Bu Anlaşma kapsamında Komisyonun görev ve yetkileri; a. Bu Anlaşmanın IV'üncü Maddesine göre, somut işbirliği alanlarını tespit etmek ve b. Ortaklaşa gerçekleştirilecek projeleri seçmek ve müşterek projelerin uygulanmasına yönelik en uygun işbirliği şekil ve metotlarını tanımlamak, c. Müşterek programların uygulanması sırasındaki işbirliği teklifinin gerçekleştirilmesi
d. Üçüncü ülkelerin ortak projelere katılması konusundaki teklif, tavsiye ve görüşleri ilgili e. Onaylanmış proje ve kararların gerçekleştirilmesi için gerekli belgelerin hazırlanması ve yayımlanmasını sağlamak, †. Onaylanmış projelerin ve kararların uygulanmasını düzenli olarak kontrol etmek, Bu Anlaşmanın uygulanmasını değerlendirmek ve gerektiğinde Anlaşmada yapılacak değişikliklere ilişkin teklifleri müzakere etmektir.
Komisyon toplantısına ilişkin faaliyetler, toplantının öngörülen tarihinden en az üç ay önce Kabul Eden Tarafın resmî daveti ile başlatılacaktır.
Komisyonun gündemindeki tüm konular Komisyon toplantısından en az 30 gün önce belirlenmiş ve koordine edilmiş olacaktır.
7. Komisyon müşterek olarak mutabık kalınan tarihlerde her bir Tarafın ülkesinde dönüşümlü olarak toplanacaktır.
Her iki taraf, personelinin Komisyon toplantılarına katılımlarıyla bağlantılı olarak yaptığı tüm masraflardan sorumlu olacaktır.
Komisyon, bu Anlaşmanın yorumlanmasından ve uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkları, görüşmeler suretiyle XVII'inci Madde uyarınca çözüme kavuşturacaktır.
1. Tarafların Fikri ve Sınaî Mülkiyet Hakları, kendi sınırları içinde üretim hakları, üretim lisansının verilmesi, Üçüncü Taraflara satış, ortak projeler çerçevesinde gerçekleştirilen buluşlar ve yeni ürünlere ait patentlerin korunması ve teknoloji transferiyle ilgili hak ve yükümlülükleri; her bir proje için yapılacak uygulama anlaşmaları ile belirlenecektir. Taraflar, ulusal mevzuatları ve taraf oldukları uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, bu Anlaşma dâhilinde oluşturulacak ve devredilecek fikri mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunmasını sağlayacaklardır.
2. Bu uygulama anlaşmalarında; mali ve* hukuki, yükümlülükler yanında, araştırma, geliştirme, üretim, tedarik, teknik hizmetler, personeł desteği ve altyapı hizmetlerinden kaynaklanan masraflardan doğacak karşılıklı borç ve alacakların tasfiye yöntemi, yeri, zamanı ve şartlarına ilişkin esas ve usuller ayrıntılilarak belirtil
İşbu Anlaşmadaki hiçbir hüküm, Taraflardan birine ya da bir Üçüncü Tarafa ait olan mevcut ya da Gizlilik Dereceli Bilgi ile bağlantılı olarak edinilmiş Fikri veya Sınai Mülkiyet Haklarına konu bilginin, sahibinin özel yazılı izni alınmaksızın, kullanılması, mübadelesi ya da açıklanması için bir yetki ya da izin olarak kabul edilmeyecektir.
4. Ayrıca işbu Anlaşmadaki hiçbir hüküm Taraflardan birine ya da bir Üçüncü Tarafa ait olan bu hakları azaltacak, sınırlandıracak veya ortadan kaldıracak şekilde yorumlanamaz ve uygulanamaz.
Taraflar işbu Anlaşma çerçevesinde, diğer bir Tarafça verilen bütün malzeme, ürün ve bilginin yeniden üretimi, kopya edilmesi, kullanılması veya dağıtılması ile ilgili Madde III 17' inci fıkrası hükümlerine uygun olarak fikri ve sınaî mülkiyet haklarına ve diğer sınırlamalara riayet edeceklerdir.
6. Fikri ve Sınaî Mülkiyet Haklarının korunmasına ilişkin Anlaşma ile oluşturulan yükümlülükler işbu Anlaşmanın sona ermesinden sonra da uygulanmaya devam edecektir.
1. İşbu Anlaşma kapsamında değiş tokuş edilebilecek veya oluşturulabilecek Gizli Bilgilerin ele alınması, Taraflarca Gizli Bilgilerin değişimi ve karşılıklı korunmasına ilişkin müstakil bir anlaşma ile düzenlenecektir.
2. Söz konusu müstakil anlaşma yürürlüğe girene kadar, işbu Anlaşma kapsamında değiştirilen veya oluşturulan tüm Gizli Bilgiler aşağıdaki ilkelere göre korunacaktır: a. Bir Taraf, diğer Tarafın önceden yazılı izni olmaksızın bir Üçüncü Tarafa herhangi bir Gizli Bilgi sağlamayacaktır. b. Taraflardan her biri, Gizli Bilgilere erişimin, Bilmesi Gereken Prensibine dayalı olarak verilmesini sağlayacaktır; c. Taraflar, Gizli Bilgilere erişimin yalnızca uygun Kişisel Güvenlik Belgesine sahip veya ulusal yasalar ve düzenlemeler uyarınca görevleri gereği usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş kişilere verilmesini sağlayacaklardır. d. Gizli Bilgiler yalnızca hedeflendiği amaç için kullanılacaktır. e. Taraflar, kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine göre güvenlik sınıflandırma seviyelerinin eşdeğer olarak kabul edilmesi ve aşağıdaki şekilde kullanılması konusunda hemfikirdir:
Brezilya Federal Cumhuriyeti adına Türkiye Cumhuriyeti Için ULTRASECRETO ÇOK GİZLİ Es değeri yok (bkz. bu Maddenin g bendi) **. özel RESERVADO *HİZMETE ÖZEL f. İşbu Anlaşma kapsamında sağlanan Gizli Bilgiler, bu Maddenin "e" maddesinde belirlenen eşdeğer güvenlik sınıflandırma düzeyiyle belirtilmelidir. g. "ÖZEL" olarak sınıflandırılan Gizli Bilgiler, Brezilya Federal Cumhuriyeti tarafından GİZLİ olarak ele alınacaktır. h. Taraflar, bu Maddenin "e" bendinde belirtilen güvenlik sınıflandırma seviyelerine ilişkin kendi ulusal yasa ve düzenlemelerindeki değişiklikleri birbirlerine bildireceklerdir. i. Taraflardan her biri, işlenen, saklanan veya iletilen Gizli Bilgileri kendi güvenlik sınıflandırma düzeyine göre korumak için ulusal yasa ve düzenlemelerine göre gerekli önlemlerin alınmasını sağlayacaktır. j. İşbu Anlaşmada ele alınmayan, Gizli Bilgilerin ele alınmasıyla ilgili diğer konular, Tarafların Ulusal Güvenlik Makamları arasında karşılıklı olarak koordine edilecektir. Taraflarca mutabık kalınması halinde, Kalite Güvencesi konusunda işbirliği Taraflar arasında imzalanacak olan müstakil bir anlaşma ile düzenlenecektir. Söz konusu anlaşmanın yürürlüğe girmesine kadar konu ile ilgili usul ve genel prensipler, Tarafların ilgili kuruluşları arasında kendi mevzuatlarına uygun olarak yapılacak sözleşmelerde belirlenecektir.
Bu Anlaşmanın hükümleri, her bir ülkenin taraf olduğu diğer uluslararası anlaşmalardan doğan taahhütlerini etkilemeyecek ve diğer devletlerin meşruiyetlerine, çıkarlarına, güvenliklerine ve ülke bütünlüklerine karşı kullanılmayacaktır.
1. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler; giriş, ikamet ve çıkış dâhil, Kabul Eden Taraf topraklarında bulundukları sürece Kabul Eden Tarafın yürürlükteki yasalarına, düzenlemelerine ve cezai yargısına tabi olacaklardır. Kabul Eden Tarafın yargı yetkisinin uygulandığı ve hüküm içeriğinin Gönderen Tarafın mevzuatında bulunmayan bir cezayı öngördüğü hallerde, her iki Tarafın mevzuatında yer alan bir ceza türü uygulanacaktır.
2. Kabul Eden Taraf, Misafir Personel veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden herhangi birinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde Gönderen Tarafı derhal durumdan haberdar edecektir.
3. Misafir Personel veya Bakmakla Yükümlü Otunan Kişilerden herhangi birinin Kabul Eden Tarafta yasal bir soruşturmaya veya yargılamaya muhatap olması durumunda, bu kişi Kabul Eden Taraf vatandaşlarına sağlananlardan az olmamak koşulu ile genel olarak kabul edilmiş hukuki korumadan istifade etme hakkına sahip olacaktır.
4. Kabul Eden Tarafın yasalarını ihlal etmeleri durumunda, Misafir Personelin faaliyetlerine Madde VI'da belirtilen Yetkili Makamlarca son verilebilecektir.
5. Gönderen Taraf, Misafir Personel üzerindeki münhasır disiplin yargı yetkisini, Kabul Eden Tarafın ülkesinde muhafaza eder.
1. Misafir Personele, bu Anlaşmada belirlenmiş olanlar veya bu Anlaşma uyarınca imzalanacak tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler ile belirlenecekler dışında görevler verilmeyecektir.
2. Gönderen Tarafın asker personeli, görev yerlerinde kendi üniformalarını giyecektir.
3. Kabul Eden Taraf, lüzumlu hallerde, bu Anlaşmada belirtilen faaliyetlerin icrası için gerekli teçhizatı sağlamaya çaba gösterecektir.
1. İşbu Anlaşma kapsamında bulunan işbirliği faaliyetlerinin icrası maksadıyla görevlendirilen Misafir Personelin maaş, konaklama, yemek hizmeti, ulaştırma, gündelik ve diğer mali haklarından, Gönderen Taraf sorumlu olacaktır.
2. Faaliyetlerin ücretsiz olarak veya cari veya indirilmiş fiyatlar karşılığında düzenlenmesine mevzuatı çerçevesinde Kabul Eden Taraf karar verecektir.
3. Misafir Personel Kabul Eden Tarafı kesin olarak terk ederken kendi borçları ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerin borçlarını tasfiye edecektir. Borçların Misafir Personel tarafından ödenmemesi ve/veya acil geri çekilme halinde, Misafir Personel ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerin borçları Kabul Eden Taraf tarafından düzenlenecek faturaya istinaden Gönderen Taraf tarafından ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ABD Doları olarak ödenecektir.
4. Misafir Personel ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, giriş, kalış ve çıkışları süresince, Kabul Eden Tarafın yürürlükteki vergi mevzuatına tabi olacaklardır.
5. İşbu Anlaşma kapsamındaki tüm faaliyetler Tarafların kaynaklarının kullanılabilirliğine tabi olacaktır.
1. Gönderen Tarat, gerekli gördüğü,
Eden Taraf, böyle bir talep alır almaz, perşönelin dönüşü için bütün tedbirleri alacaktır.
2. Bir Misafir Personelin veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden birinin ölümü halinde, Kabul Eden Taraf Gönderen Tarafı bilgilendirecek, cenazeyi ülkesindeki en yakın uluslararası havaalanına nakledecek ve sevk edilene kadar uygun sıhhi koruma tedbirlerini alacaktır.
1. Taraflardan her biri, Misafir Personelin görevini yerine getirdiği sıradaki fiillerinden ötürü, karşı Tarafın mallarına verdiği zararları tazmin edecektir.
2. Kabul Eden Tarafın, Misafir Personelin ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerin şahıslarına ve mallarına, kasten veya ihmale dayalı olarak verilebilecek zarar ve ziyanlara ilişkin tazminat taleplerinin çözümlenmesinde Kabul Eden Tarafın yasaları uygulanacaktır.
3. Kasıt veya ağır ihmal bulunmadıkça, Taraflardan her biri, Resmî Görevin ifası sırasında personelinin yaralanması veya ölümü halinde diğer Tarafa karşı taleplerinden feragat edeceklerdir.
1. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, Kabul Eden Tarafın ülkesinde, yabancılara ilişkin kurallara tabi olacaktır.
2. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, Kabul Eden Tarafın ülkesine giriş ve çıkışlarında Kabul Eden Tarafın mevzuatında öngörülen pasaport ve gümrük prosedürlerine tabi olacaktır. Bununla birlikte, Kabul Eden Taraf, mevzuatı çerçevesinde gerekli idari kolaylıkları sağlayacaktır.
1. Taraflar, bu Anlaşmanın yorumlanmasından ve uygulamasından doğacak uyuşmazlıkları, ulusal mahkeme, uluslararası mahkeme, hakem heyeti ya da Üçüncü Tarafa götürmeksizin Madde VII uyarınca kurulmuş Komisyonda görüşmeler suretiyle çözüme kavuşturacaklardır. Uyuşmazlıkların çözümü sürecinde Taraflar yükümlülüklerini yerine getirmeye devam edecektir.
2. Şayet uyuşmazlık Komisyonda ele alınışını izleyen 90 gün içinde çözülemezse, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı ve Brezilya Federal Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Müsteşarı seviyesinde ele alınacaktır. Bu takdirde, konunun Tarafların ilgili makamlarına intikalin izleyen 30 gün içinde görüşmelere başlanacak, müteakip 45 gün içinde sonuç akamadığı takdirde, Taraflardan her biri işbu Anlaşmanın XXI'nci Maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca burAplaşmayı sona erdirebilecektir.
1. Taraflardan her biri gerektiğinde bu Anlaşmanın değiştirilmesi veya gözden geçirilmesini diplomatik yollarla önerebilir. Yazılı önerinin alındığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde görüşmeler başlayacaktır. 90 gün içerisinde bir sonuca varılamaz ise, Taraflardan her biri işbu Anlaşmanın XXI'nci Maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca bu Anlaşmayı sona erdirebilecektir.
2. Üzerinde mutabık kalınan değişiklikler, bu Anlaşmanın yürürlüğe girişini düzenleyen Xx'inci Maddedeki usul uyarınca yürürlüğe girecektir. Bütün değişiklik ve gözden geçirmeler yazılı olarak yapılacaktır.
İşbu Anlaşma, Tarafların, onay ve yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.
1. Bu Anlaşma yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl yürürlükte kalacaktır. Taraflardan herhangi biri diğerine Anlaşmanın yürürlük süresinin bitiminden 90 gün öncesinden diplomatik yollarla yazılı olarak sona erdirme bildirimi göndermediği takdirde Anlaşma birbirini izleyen birer yıllık süreler için kendiliğinden uzayacaktır.
2. Bu Anlaşmanın gözden geçirilmesinde veya değişiklik yapılmasında veya bir uyuşmazlığın çözümünde Taraflar arasında mutabakat sağlanamazsa Taraflardan her biri bu Anlaşmayı diplomatik yollardan iletilen yazılı bir bildirim ile sona erdirebilecektir. İşbu Anlaşmanın feshi, bildirimin alınmasından 90 gün sonra hüküm doğuracaktır.
3. Fesih hükümleri bu Anlaşmanın feshinden önce kararlaştırılmış ve başlatılmış olan proje, program ve sözleşmenin uygulanmasını etkilemeyecektir.
Aşağıda imzası bulunanlar, kendi Hükümetleri tarafından usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş olup, bu Anlaşmayı, Türkçe, Portekizce ve İngilizce dillerinde olmak üzere ikişer orijinal belge ile imzalamışlardır; tüm metinler eşit derecede geçerlidir. İşbu Anlaşmanın yorumlanmasında bir farklılık olması halinde İngilizce metin geçerlidir.
Ankara'da / Brazilya'da imzalanmıştır
Marcos Rosas Degaut Pontes Prof Ismail DEMİR
Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Başkanı Savunma Ürünleri Sekreteri Tarih: 25 /03 / 2022 Tarih: 25/03/ 2022
O Governo da Republica Federativa do Brasil O Governo da Republica da Turquia
Confirmando seu compromisso com os objetivos e princıplos da Carta das Naçoes Unidas; Enfatizando que as relaçoes de amizade e cooperaçao, que continuarao a ser desenvolvidas e fortalecidas com base nos princıplos de beneficio mutuo e de igualdade de direitos, contribuirao para o interesse mutuo de ambos os paises, beni como para a paz e a segurança internacionais;
Expressando seu desejo de desenvolver a cooperaçao em industria de defesa, utilizando
Concondam com os seguintes pontos:
O proposito deste Acordo e estabelecer a cooperaçao no campo de industria de. defesa entre as Partes, ao aprimorar as competencias da industria de defesa das Partes, por manutençao de bens e serviços de defesa se aprimoramento de suporte tecnico e logistico.
Este Acordo contempla os princıplos gerais de atividades de cooperaçao mutua no campo da industria de defesa entre as autoridades competentes e/ou as organizaçoes/empresas da industria de defesa das Partes.
1. "Acordo" significa este Acordo sobre Cooperaçao em Industria de Defesa entre o Governo da Republica da Turquia e o Governo da Republica Federativa do Brasil.
2. "Bens e Serviços da Industria de Defesa" significa armamentos e equipamento militan, em conjunto com o suporte logistico relacionado e o material e serviços necessarios para baseadas no principio da reciprocidade para as finalidades deste Acordo, e em conformidade com Presidencia das Industrias de Defesa da Presidencia da Republica da Turquia e do Ministerio da Defesa da Republica Federativa do Brasil, em que ambas as partes estarao representadas 5. "Obrigaçao Oficial" significa a obrigaçao a ser cumprida em conformidade com este Acordo ou com outros acordos a serem concluidos com base neste Acordo. territorio da Parte Anfitria", de acordo com os propositos deste Acordo. 7. "Parte Anfitria" significa a Parte que recebe, no seu territorio, pessoal, material e equipamento enviado pela Parte Remetente para a implementaçao deste Acordo.
"Pessoal Visitante" significa o pessoal militan e/ou cıvıl de uma Parte enviado ao territorio da outra Parte para a implementaçao deste Acordo.
"Dependentes" significa *as pessoas que dependem do Pessoal Visitante, responsavel por eleş, em conformidade-conta respectiva legislaçao nacional. 10. "Terceira Parte" significa qualquer pessoa, entidade, organizaçao ou governo de um pais ou Estado, que nao seja uma das Partes, ou de uma organizaçao internacional ou de seus representantes legais.
11. "Garantia de Qualidade" significa todaş as atividades visando assegurar a conformidade dos produtos ou serviços de defesa com os requisitos de produçao, desempenho e autorizado e fol assim designada, de acordo com as respectivas leis e regulamentos de cada Parte. segurança de Informaçoes Classificadas no âmbito deste Acordo e em conformidade com as leis e regulamentos de cada Parte.
14. "Certificaçao de Segurança de Instalaçao" significa a certificaçao de que a entidade publica ou privada fol autorizada ao Tratamento de Informaçao Classificada, de acordo com as leis e regulamentos nacionais de cada Parte.
15. "Certificaçao de Segurança de Pessoal" significa a certificaçao que um individuo fol autorizado ao Tratamento de Informaçao Classificada, em determinado Nivel de Classificaçao de Segurança, em conformidade com as leis e regulamentos nacionais de cada Parte. 16. "Principio da Necessidade de Conhecer" significa a condiçao de um individuo que
"Direitos de Propriedade Intelectual [e Industrial]", como definido no Artigo Il da Convençao que institui a Organizaçao Mundial da Propriedade Intelectual, assinada em 14 de julho de 1967 em Estocolmo, inclui obras literarias, artisticas e cientificas, performances de antıstas, fonogramas e transmissoes, invençoes em todos os campos da atividade humana, descobertas proteçao da Informaçao Classificada, em âmbito nacional, e em conformidade com as leis e regulamentos das Partes.
2. Iinplenierıtaçao dos resultados de pesquisa, desenvolvimento e produçao de
3. Pesquisa, modelagem, desenvolvimento e produçao no campo de Bens e Serviços da Industria de Defesa.
4. Assistencia mutua nos campos de produçao e aquisiçao de Bens e Serviços da Industria de Defesa, assim como na modernizaçao de ferramentas e equipamentos de ambas as informaçoes sobre os padroes da industria de defesa usados pelas Partes para Garantia de Qualidade.
Venda de bens finais produzidos por meio de projetos conjuntos das Partes a Terceiras Partes por acordo mutuo e levando em consideraçao as sensibilidades nacionais das 8. Cooperaçao para a venda, aquisiçao ou troca de Bens e Serviços da Industria de Defesa sobressalentes do inventario das Forças Armadas de ambas as Partes por outros Promoçao de contatos, visitas tecnicas a centros de pesquisa e intercâmbio de 10. Aquisiçao pelas Partes desequipamento militan e de defesa produzido ou desenvolvido em conjunto no territoria de quaisquer das Partes.
11. Provimento de * con çoes •para: programas conjuntos de. produçao, desenvolvimento, tecnologia e modernizaçao relacionados a produtos da industria de defesa de ambas as Partes e, se assim acordado, os produtosida industria de defesa de Terceiras Partes 12. Conduçao de projetos relativos a Bens e Serviços da Industria de Defesa das Partes, de forma a possibilitar venda, aquisiçao, produçao, modernizaçao, transferencia de tecnologia, de acordos, memorandos de entendimento, protocolos ou contratos a serem assinados entre as Estimular a assinatura de acordos entre as Partes em produçao conjunta e desenvolvimento conjunto de Bens e Serviços da Industria de Defesa para Terceiras Partes.
A execuçao e detalhes de implementaçao deste Acordo serao definidos por intermedio de ajustes complementares, acordos de implementaçao, memorandos de previsto na legislaçao nacional das Partes, e de acordo com as provisoes deste Acordo. proprias industrias de defesa. A inclusao de areas de cooperaçao de interesse de Terceiras Partes, sob este Acordo, sera possivel atraves de acordo mutuo entre as Partes. legislaçao, os criterios e os interesses mutuos das Partes.
4. As Partes avaliarao e tomarao decisoes por acordo mutuo no que se neferin a convites para que Terceiras Partes participem em projetos conjuntos de produçao.
A nao ser que seja decidido de outra forma por ambas as Partes, em caso de termino de qualquer acordo complementar ou de implementaçao, memorando de entendimento, anteriormente a notificaçao de termino. A declaraçao de termino de quaisquer destes documentos sera concluida em conjunto entre as Partes e contera uma lista de obrigaçoes
Nenhuma das Partes transferia uma Terceira Parte, seni consentimento previo e
coproduçao segundo este Acordd'ou acordos complementares e de implementaçao, memorandos de entendimento, protocolos e entendimerıtös a serem feitos com base neste Acordo.
• Pela Republica da Turquia: Presidencia das Industrias de Defesa da Presidencia
• Pela Republica Federativa do Brasil: a Secretaria de Produtos de Defesa do
Presidencia das Industrias de Defesa da Presidencia da Republica da Turquia sera presidida pelo Vice-Presidente ou representante autorizado pelo Vice-Presidente das Industrias de Defesa, e a Delegaçao da Republica Federativa do Brasil sera liderada pelo Secretario de Produtos de Defesa do Ministerio da Defesa da Republica Federativa do Brasil ou representante por ele/ela autorizado.
2. Os pontos de contato que deverao ser responsaveis por organizar e coordenar as atividades da Comissao, sao:
• Departamento de Cooperaçao Internacional, Presidencia das Industrias de
• Secretaria de Produtos de Defesa do Ministerio da Defesa da Republica
3. O numero de representantes de cada Parte na Comissao nao devera exceder a 7 industria de defesa poderao ser incluidos na Comissao, alem do numero de 7 (sete) participantes. 4. Em conformidade com este Acordo, as competencias e obrigaçoes da Comissao serao as seguintes: a. Deternıinaçaö e definiçao de areas concretas de cooperaçao, de acordo com o b. Seleçao de projetos a serem executados conjuntamente e identificaçao dos tipos e metodos de cooperaçao mais apropriados para execuçao de projetos em c. Intercâmbio de informaçao com o proposito de realizaçao de uma proposta de relativas a participaçao de Terceiras Partes em projetos conjuntos. e. Assegurar a preparaçao e publicaçao de documentos necessarios para a f. Supervisao regular da implementaçao de projetos e decisoes aprovadas. g. Avaliaçao da implementaçao deste Acordo e, se necessario, negociaçao de propostas relativas a quaisquer emendaş a serem feitas neste Acordo. As atividades relativas as reunioes da Comissao deverao ser iniciadas apos o convite oficial da Parte Anfitria, ao menos tres meses antes da data proposta para a reuniao. 6. Todos os topicos da agenda da Comissao deverao ser determinados e coordenados em no minimo 30 dias antes da reuniao da Comissao.
A Comissao devera reunir-se alternadamente no territorio de cada Parte em datas mutuamente acordadas.
8. Cada Parte sera responsavel por todaş as despesas contraidas por seu pessoal decorrentes de suas respectivas participaçoes nas reunioes da Comissao.
A Comissao solucionara litigios oriundos da interpretaçao e implementaçao deste Acordo atraves de negociaçoes diretas em conformidade com o Artigo XVIII.
PROTEÇAO DE DIREITOS DE PROPRIEDADE INTELECTUAL E INDUSTRIAL intelectual e industrial, direitos de produçao em seus proprios territorios, emissao de licença de realizadas no ambito de projetos conjuntos e transterencia tecnologica deverao ser determinados por intermedio de acordos de implementaçao a serem teitos para cada projeto conjunto: As Partes, no âmbito de sua legislaçao nacional e de acordos internacionais dos quais sao parte deverao efetivamente proteger os direitos de propriedade intelectual a serem estabelecidos e transferidos com base neste Acordo.
2. Nesses acordos de implementaçao, alem das obrigaçoes financeiras e legais, os princıplos e procedimentos relativos ao tipo, local, tempo e termos de liquidaçao de debitos e detalhadamente especificados.
3. Nenhuma clausula deste Acordo sera considerada como uma autorizaçao ou permissao para reger o uso, troca ou divulgaçao de qualquer informaçao existente ou adquirida, em associaçao com Informaçoes Classificadas sujeitas a Direitos de Propriedade Intelectual ou Industrial, seni autorizaçao especifica e por escrito do proprietario desses direitos, quer o proprietario seja uma das Partes ou uma Terceira Parte.
4. Alem disso, nenhuma disposiçao deste Acordo sera interpretada e implementada na forma de diminuir, limitar ou abolir esses direitos pertencentes a uma das Partes ou a uma Terceira Parte.
5. As Partes respeitarao os Direitos de Propriedade Intelectual e Industrial, nos termos do estabelecido no Paragrafo 17 do Artigo III, e outras restriçoes relativas a reproduçao, divulgadas pela outra Parte no âmbito deste Acordo
6. Compromissos estabelecidos neste Acordo relativos a proteçao de Direitos de vigencia deste Acordo.
O tratamento de Informaçao Classificada que podera ser trocada ou gerada no âmbito deste Acordo sera regulado entre as Partes mediante acordo especifico para a troca e proteçao mutua de Informaçao Classificada.
2. Enquanto este acordo especifico nao entrar em vigor, toda Informaçao Classificada trocada ou gerada no âmbito deste Acordo devera ser protegida de acordo com os seguintes princıplos:
conferido somente a individuos que possuam a Certificaçao de Segurança de Pessoal adequada ou que estejam devidamente autorizadas em virtude de suas. funçoes, em conformidade com as ets e regulamentos nacionais. d. A Informaçao Classificada sera usada somente para a finalidade para a qual fol e. As Partes concondam que os niveis de classificaçao de segurança, de acordo
Para a Republica Federativa do Brasil Para a Republica da Turquia
f. Informaçao Classificada que esteja sob este Acordo, devera ser marcada com o nivel de classificaçao de segurança equivalente e conforme estabelecido no g. A Republica Federativa do Brasil dara a Informaçao Classificada marcada com o
para a proteçao das Informaçoes Classificadas processadas, armazenadas ou transmitidas, de acordo com seu nivel de classificaçao de segurança, leis e abordadaş por este Acordo, deverao ser coordenadas mutuamente entre as
Se acordado entre as Partes, a cooperaçao em Garantia de Qualidade sera estabelecida em um acordo separado a ser assinado entre as Partes. Ate a entrada em vigor deste firmados entre as organizaçoes pertinentes das Partes, de acordo com sua legislaçao nacional.
COMPROMISSOS DAS PARTES ORIUNDOS DE OUTROS ACORDOS INTERNACIONAIS As disposiçoes deste Acordo nao afetarao os compromissos das Partes oriundos de
vigentes e jurisdiçao criminal da Parte Anfitria durante sua presença no territorio da Parte Anfitria, incluindo sua entrada, permanencia e partıda. Nos casos em que a jurisdiçao da Parte Anfitria for aplıcada e o veredicto previr uma penalidade inexistente na legislaçao da Parte Remetente, um tipo de penalidade existente na legislaçao de ambas as Partes sera aplıcada.
2. Se qualquer Pessoa Visitante, ou um de seus Dependentes, for detido ou preso, a
3. Se qualquer Pessoa Visitante, ou um de seus Dependentes, for objeto de uma investigaçao legal ou julgamento na Parte Anfitria, ele ou ela deverao ter os mesmos direitos a Anfitria.
4. As atividades do Pessoal Visitante poderao ser encerradas pelas Autoridades Responsaveis definidaş no Artigo VI, se violarem a lei da Parte Anfitria. dentro do Territorio da Parte Anfitria.
1 Nenhuma outra missao sera ordenada ao Pessoal Visitante alem daquelas especificadas neste Acordo ou a ser especificada nos acordos complementares e de em conformidade com este Acordo.
2. O pessoal militan da Parte Rem etente usana o seu proprio uniforme no seu local de trabalho.
3. A Parte Anfitria empenpar -se-a a prover p equipamento necessario para a execuçao de atividades definidaş neste Acordo, quando s 10.
implementaçao de atividades de cooperaçao concernentes a este Acordo. 2. A Parte Anfitria decidira, no âmbito de sua legislaçao, se as atividades serao organızadaş seni incidencia de cobrança, a preços correntes ou com subsidios parciais.
O Pessoal Visitante devera quitar as suas proprias despesas ou as de seus Dependentes, antes de deixar permanentemente a Parte Anfitria. No caso do Pessoal Visitante nao ter quitado esses debitos e/ou em caso de uma salda de emergencia do pais da Parte Anfitria, as despesas do Pessoal Visitante e de seus Dependentes deverao ser pagas pela Parte Remetente, em dolares americanos, pela taxa de câmbio da data do pagamento, conforme a fatura emitida pela Parte Anfitria. vigor na Parte Anfitria durante sua entrada, permanencia e partıda. 5. Todaş as atividades de implementaçao deste Acordo estarao condicionadas a
1. A Parte Remetente reserva-se o direito de chamar de volta o seu pessoal, quando julgar necessario. A Parte Anfitria adotara todaş as medidaş necessarias para o retorno do pessoal tao logo receber tal solicitaçao.
2. Em caso de monte de qualquer Pessoa Visitante ou qualquer Dependente, a Parte transporte dos restos mortais serao de responsabilidade da Parte Remetente.
1. Cada Parte compensaraia out
resultante de atos do Pessoal Visitante no exercicio de suas funçoes.
2. As leis da Parte Anfitria deverao ser aplıcadaş para solucionar as demandas de indenizaçoes por perdaş e danos causados intencionalmente ou por negligencia as pessoas e propriedades da Parte Anfitria, Pessoal Visitante e seus Dependentes.
3. A menos que seja resultado de negligencia grosseira ou dolo, cada Parte renüriciana a quaisquer reivindicaçoes a outra Parte por lesao ou monte causada por qualquer pessoal seu enquanto este pessoal estiver no exercicio de suas funçoes oficiais.
estrangeiros dentro do territorio da Parte Anfitria.
Ao entrar e sair do pais da Parte Anfitria, o Pessoal Visitante e seus Dependentes da Parte Anfitria. Entretanto, a Parte Anfitria podera facilitar as formalidades administrativas, em conformidade com a sua legislaçao.
implementaçao deste Acordo, atraves de reunioes da Comissao estabelecida conforme o Artigo VII. Durante o processo de resoluçao, as Partes deverao continuar a cumprir com seus compromissos.
No caso de um litigio nao poder ser resolvido pela Comissao, no prazo de 90 dias apos a sua analise, este sera tratado a nivel da Presidencia da Industria de Defesa, Presidencia da Republica da Turquia, e do Secretario de Produtos de Defesa do Ministerio da Defesa da Republica Federativa do Brasil. Neşse caso, as negociaçoes iniciar-se-ao no prazo de 30 dias a contan da conformidade com paragrafo 2 do Artigo XXI deste Acordo.
Cada Parte podera propor, por via diplomatıca, emendaş ou revisao a este Acordo, se assim necessario. As negociaçoes terao inicio dentro de 30 dias seguidos do recebimento de uma proposta por escrito. Se nenhum resultado for alcançado dentro de 90 dias, cada Parte podera rescindir este Acordo, em conformidade com o paragrafo 2 do Artigo XXI deste Acordo.
As emendaş acordadas entrarao em vigor de acordo com o procedimento estabelecido no Artigo XX, que estabelece a entrada em vigor deste Acordo. Todaş as emendaş e
Este Acordo entrara em vigor na data do recebimento da ultima notificaçao escrita pela qual as Partes notificarao uma a outra, por via diplomatıca, sinalizando a conclusao de seus
1. Este Acordo permanecera em vigor por um periodo de 5 (cinco) anos a partir da data de sua entrada em vigor. A menos que uma Parte encaminhe, por via diplomatıca, uma notificaçao escrita a outra Parte de sua intençao em denunciar o presente Acordo 90 dias antes do prazo de validade, este Acordo sera automaticamente renovado por periodos sucessivos de 1 (um) ano.
2. Qualquer Parte podera denunciar este Acordo com uma notificaçao por escrito, por via diplomatıca. A denuncia deste Acordo surtira efeito 90 dias apos o recebimento da
3. A nao ser que acordado de outra forma por ambas as Partes, as disposiçoes de termino deste Acordo.
Em fe do que, os abaixo assinados, devidamente autorizados por seus respectivos todos os textos igualmente autenticos. Em caso de divergencia na interpretaçao do presente Governo da Republica Federativa do Brasile Governo da Republica da Turquia
Marcos Rosas Degaut Pontes Prof ismail DEMiR Secretario de Produtos de Defesa do Presidente das Industrias de Defesa
Data: 25 /03 / 4022 Data: 25/ 03/2022
(hereinafter referred to each as the "Party" and collectively as the "Parties"), Confirming their commitment to the goals and principles of the United Nations Charter;
Emphasizing that the relations based on friendship and cooperation, which shall be further developed and strengthened on the basis of the principles of mutual benefit and equality of rights, shall contribute to the mutual interests of both countries, as well as to international peace and security;
Expressing their desire to develop defense industry cooperation by using their scientific and technical capabilities in the field of military equipment and weapons; and Adhering to the principles of reciprocity and mutual respect,
The purpose of this Agreement jo to stablish cooperation in the field of defense industry between the Parties by improving the defense industry capabilities of the Parties through more effective cooperation in the .of) development, production, procurement, malritenarice of defense products an vices and the improvement of relevant technical and logistic support.
This Agreement covers the general principles of mutual cooperation activities in the field of defense industry between the competent authorities and/or the defense industry organizations/companies of the Parties.
"Agreement" means this Agreement on Defense Industry Cooperation between the Government of the Republic of Türkiye and the Government of the Federative Republic of Brazil. 2. "Defense Industry Products and Services" means weapons and military equipment, together with the related logistic support, and the materiel and services required for the research, development and production of these weapons and military equipment. 3. "Cooperation" means activities jointly undertaken by the Parties, based on the principle of reciprocity for the purposes of this Agreement, and in accordance with their applicable laws and regulations.
4. "Joint Commission" means the commission composed of the representatives of the Presidency of Defence Industries of the Presidency of the Republic of Türkiye and the Ministry of Defense of the Federative Republic of Brazil, in which both Parties shall be equally represented, and which is responsible for performing the duties regarding the implementation, assessment, and, when necessary, the amendment of provisions of this Agreement.
5. "Official Duty" means the duty to be performed according to this Agreement or to other agreements to be concluded on the basis of this Agreement.
6. "Sending Party" means the Party that sends personnel, materiel, and equipment to the territory of the Receiving Party, in accordance with the purposes of this Agreement.
"Receiving Party" means the Party that receives, in its territory, personnel, materiel, and equipment sent by the Sending Party for implementation of this Agreement. 8. "Guest Personnel" means the military and/or civilian personnel of a Party sent to the territory of the other Party for the implementation of this Agreement.
"Dependents" means he persons who depend on the Guest Personnel, as responsible supporting them in accordance with their respective national legislation.
"Third Party" means any person or entity or organization or government of a country or state, other than the Parties, or of an international organization or of its legal representatives.
11. "Quality Assurance" means all activities ensuring the conformity of defense products or services to production, performance and usage requirements, in observance of the procedures, standards, norms, and relevant technical specifications agreed between the 12. "Classified Information" means the information, regardless of how it is presented, that shall be protected against unauthorized access, disclosure or other compromise and has been designated as such, according to the respective laws and regulations of each Party. 13. "Competent Security Authority" means the authority responsible for the protection of Classified Information within the framework of this Agreement and in accordance with each Party's laws and regulations.
14. "Facility Security Clearance" means a certification that a public or private entity has been security cleaned for the Handling of Classified Information, in accordance with national laws and regulations of each Party.
15. "Personnel Security Clearance" means a certification that an individual has been security cleaned for the Handling of Classified Information, at a certain Security Classification Level, in accordance with national laws and regulations of each Party.
16. "Need-to-Know Principle" means the condition of an individual who needs to access information in orden to perform official duties and tasks.
"Intellectual [and Industrial] Property Rights" as defined in Article II of the Convention establishing the World Intellectual Property Organization, signed on 14th July 1967 in Stockholm, includes literary, artistic and scientific works, performances of performing artists, phonograms and broadcasts, inventions in all fields of human endeavor, scientific discoveries, industrial designs, trademarks, service marks, and commercial names and designations, protection against unfair competition, and all other rights resulting from intellectual activity in the industrial, scientific, literary or artistic fields.
18. "National Security Authority" means the authority responsible for the protection of Classified Information, at the national level, in accordance with the laws and regulations of the
The Parties shall cooperate in the following fields regarding the defense industry:
1. Assurance of a
production and modernization "of "spare partstools, defense materials, military systems, technical displays and technica equipment required by the Armed Forces of the Parties.
2. Implementation of the results of joint research, development and production projects in the field of military equipment in the territories of the Parties.
3. Research, design, development and production in the field of Defense Industry Products and Services.
Mutual assistance in the fields of production and procurement of Defense Industry Products and Services as well as in the modernization of tools and equipment of both 5. Encouragement of the conclusion of agreements made between relevant authorities of the Parties with the aim of joint production and further development of weapons, military technical equipment and their parts.
6. Exchange of scientific and technical information, relevant documents and information on defense industry standards used by the Parties for Quality Assurance. 7. Sales of finished goods produced through joint projects of the Parties to Third Parties by mutual agreement and taking into account the national sensitivities of the Parties and their obligations deriving from international regulations.
8. Cooperation in selling, purchasing or exchanging surplus Defense Industry Products and Services in the inventory of the Armed Forces of both Parties with other products and services, in line with the relevant legislation of the Parties. 9. Promotion of contacts, technical visits to research centers, and personnel exchanges between the institutions and companies of the defense industries of the Parties. 10. Acquisition by the Parties of military and defense equipment manufactured or developed jointly in either Party's territory.
Provisioning conditions for joint programs of production, development, technology and modernization related to the defense industry products of both Parties, and if agreed upon, the defense industry products of Third Parties.
12. Conducting projects involving Defense Industry Products and Services of the Parties in orden to enable joint or mutual sales, procurement, production, modernization, transfer of technology, research and development, and implementing these projects within the framework of agreements, memoranda of understanding, protocols or contracts to be signed between the Parties and/or the relevant authorities of the Parties. 13. Encouraging the signing of agreements between the Parties on joint production and joint development of Defense Industry Products and Services for Third Parties. 14. Cooperation between tary
companies and malritenarice and repair faditie unden the authority of the Parties. 15. Mutual participation an the de fense industry fairs and conferences organized by the Parties.
The carrying out and implementation details of this Agreement shall be of understanding, protocols, contracts and other arrangements subject to the ratification processes prescribed in the national legislation of the Parties, and pursuant to the provisions of this Agreement.
In principle, the Parties shall cooperate only in the fields related to their own defense industries. The inclusion of cooperation areas that are in the interest of Third Parties, unden this Agreement, shall be possible through mutual agreement between the Parties. 3. Cooperation shall be established based on the principle of reciprocity, considering the legislation, requirements, and mutual interests of the Parties.
4. The Parties shall assess and make their decisions by mutual agreement in issues concerning the invitation of Third Parties to participate in joint production projects.
Unless otherwise decided by both Parties, in case of termination of any complementary and implementation agreement, memorandum of understanding, protocols and arrangements, the Parties shall accept to fulfill all obligations assumed before the notification of termination. The declaration of the termination of any of these documents shall be jointly concluded by the Parties and shall include a list of fulfilled and unfulfilled obligations.
Neither Party shall transfer to a Third Party, without prior written consent, materials, technical information, and documents, either as donations, sales or co-productions as per this Agreement or complementary and implementation agreements, memoranda of understanding, protocols and arrangements to be made on the basis of this Agreement.
The authorities responsible for implementation of this Agreement are:
• For the Republic of Türkiye: Presidency of Defence Industries of the Presidency
• For the Federative Republic of Brazil: the Secretary of Defense Products of the Ministry of Defense of the Federative Republic of Brazil.
In the Joint Commission (hereinafter referred as "Commission"), the Delegation of the Presidency of Defence Industries of the Presidency of the Republic of Türkiye shall be headed by the Vice President or a representative who is authorized by the Vice President of Defence Industries, whereas the Delegation of the Federative Republic of Brazil shall be headed by the Secretary of Defense Products of the Ministry of Defense of the Federative Republic of Brazil or a representative authorized by him/her.
2. The points of contact which shall be responsible for organizing and coordinating the activities of the Commission are:
• International Cooperation Department, Presidency of Defence Industries of the
• Secretariat of Defense Products of the Ministry of Defense of the Federative 3. The number of the members from each Party in the Commission shall not exceed 7 (seven). If necessary, expert personnel from the Armed Forces, institutions and defense industry companies from each Party can be included in the Commission, beyond the number of 7 (seven) participants.
4. Within the scope of this Agreement, the competence and duties of the Commission shall be as follows: a. Determination and definition of concrete fields of cooperation in accordance
b. Selection of projects, which wili be jointly carried out, and identification of the most appropriate types and methods of cooperation as to the implementation c. Exchange of information for the purpose of the reailzatıon of a cooperation
d. Submission of proposals, recommendations and opinions to relevant authorities concerning the participation of Third Parties in joint projects. e. Ensuring the preparation and püblicatiori of necessary documents for
f. Regular supervision of the implementation of approved projects and decisions. g. Assessment of the implementation of this Agreement and, if necessary, negotiation of proposals regarding, any amendments to be made to this
5. The activities regarding the Commission meetings shall be initiated upon the official invitation by the Receiving Party at least three months prior to the proposed date of the meeting.
6. All topics on the agenda of the Commission shall be determined and coordinated at least 30 days prior to the Commission meeting.
The Commission shall alternately meet in the territory of each Party on mutually agreed dates.
8. Each Party shall be responsible for all the expenses incurred by its personnel connected with their participation in the Commission meetings.
9 The Commission shall settle disputes arising from the interpretation and implementation of this Agreement through direct negotiations in accordance with Article XVIII.
1. Rights and obligations of the Parties concerning their intellectual and industrial property rights, production rights within their own territories, issuance of the production license, sales to Third Parties, preservation of patent on new products and inventions realized within the framework of joint projects and technology transfer shall be determined through implementation agreements to be made for each joint project. The Parties, within the framework of their national legislation and international agreements to which they are party, shall effectively protect intellectual property rights to be established and transferred on the basis of this Agreement.
2. In these implementation agreements, besides the financial and legal obligations, the principles and procedures, concerning the type, place, time and tennis of liquidation of mutual debts and credits, due to any expenses resulting from research, development, production, procurement, technical services, personnel support and infrastructure services, shall be specified in detail.
3. No provision in this Agreement shall be regarded as an authority or a permission to govern the use, exchange or disclosure of any information existing or acquired in association with Classified Information subject to Intellectual or Industrial Property Rights, without specific written authorization of the owner of these rights, whether the owner is one of the Parties or a Third
4. Furthermore, no provision in this Agreement shall be interpreted and implemented in the manner of diminishing, limiting or abolishing these rights belonging to one of the Parties or a Third Party.
The Parties shall abide by the latellectual and Industrial Property Rights, pursuant to the provisions of Paragraph 17,6f Article il, and ather limitations concerning the reproduction, duplication, utilization or distribution of all materials, products and information which are. released by the other Party within the framework of this Agreement.
6. Commitments established in this Agreement regarding the protection of Intellectual and Industrial Property Rights shall continue to be applied even after the termination of this Agreement.
The handling of Classified Information that may be exchanged or generated unden this Agreement shall be regulated by the Parties through a specific agreement on the exchange and mutual protection of Classified Information.
2. While this specific agreement has not come into force, all Classified Information exchanged or generated unden this Agreement shall be protected in accordance with the following principles: a. A Party shall not provide any Classified Information to a Third Party without
b. Each Party shall ensure that access to Classified Information is granted based on
c. The Parties shall ensure that the access to Classified Information is granted only to individuals who hold an appropriate Personal Security Clearance or who are otherwise duly authorized by virtue of their functions in accordance with
d. The Classified Information shall only be used for the purpose it has been e. The Parties agree that the security classification levels, according to their respective national laws and regulations, should be considered equivalent and
For the Federative Republic of Brazil For the Republic of Türkiye
f. Classified Information provided unden this Agreement must be marked with the equivalent security assificatign level as established on item "e" of this Article. g. Classified Information farked as "OZEL" shall be handled by The Federative
h. The Parties shall notify each other about any change on their respective national laws and regulations related to the security classification levels specified on Each Party shall ensure that the necessary measures, according to national laws and regulations, are taken to protect Classified Information that is processed, stored or transmitted, in accordance to its security classification level. j. Other issues related to the handling of Classified Information, not addressed by this Agreement, shall be mutually coordinated between the National Security
If agreed by the Parties, the cooperation on Quality Assurance shall be established with a separate agreement to be signed between the Parties. Until the signing and entry into force of that agreement, the procedures and general principles shall be specified in the contracts to be concluded between the relevant organizations of the Parties in accordance with their national legislations.
The provisions of this Agreement shall not affect the commitments of the Parties arising from any other international agreements to which either country is a Party and shall not be used against the legality, interests, security and territorial integrity of other States.
Guest Personnel and their Dependents shall be subject to the laws and regulations in force and the criminal jurisdiction of the Receiving Party during their presence in the territory of the Receiving Party, including their entry, stay and departure. In cases where the jurisdiction of the Receiving Party is applied and the verdict envisages a penalty which does not exist in the legislation of the Sending Party, a type of penalty which exists in the legislation of both Parties shall be applied.
2. In case any of the Guest Personnel or any of their Dependents is detained or arrested, the Receiving Party shall promptly inform the Sending Party of this situation. 3. In case any of the nel or any of their Dependents faces a legal investigation or trial in the Receivi or she shall be entitled to the generally accepted legal protection, which shall be no e gne enjoyed by the nationals of the Receiving 4. The activities of the Guest Personnel could be terminated by the Responsible Authorities defined in Article VI if they violate the law of the Receiving Party.
The Sending Party shall retain exclusive disciplinary jurisdiction over the Guest Personnel within the territory of the Receiving Party.
No mission shall be assigned to the Guest Personnel other than the ones specified in this Agreement or to be specified in the complementary and implementation agreements, memoranda of understanding, protocols and arrangements to be signed in accordance with this Agreement. of duty.
3. The Receiving Party shall make efforts to provide the equipment required for carrying out activities defined in this Agreement, where necessary.
The Sending Party shall be liable for the salary, lodging, catering, transportation, per diem and other financial rights of the Guest Personnel assigned to the implementation of 2. The Receiving Party shall decide within the framework of its legislation whether the activities are organized free of charge or at current or reduced charges. before they leave the Receiving Party permanently. In case the Guest Personnel have not paid those debts and/or in case of an emergency withdrawal, the debts of the Guest Personnel and those of their Dependents shall be paid by the Sending Party in U.S. Dollars at the exchange rate used at the date of payment, according to the invoice issued by the Receiving Party. 4. The Guest Personnel and their Dependents shall be subject to the tax laws prevailing in the Receiving Party during their entry, stay and departure.
5. All activities unden this Agreeme wili be subject to the availability of funds of the
1. The Sending Party reserves the right to recall its personnel when deemed necessary. The Receiving Party shall adopt all the measures for the return of the personnel as soon as it receives such a request.
2. In case of the death of any Guest Personnel or any Dependent, the Receiving Party shall inform the Sending Party. Removal of the deceased and other measures for the transport of the remains wili be the responsibility of the Sending Party.
I. Each Party shall compensate the other Party for a damage caused to the latter's property resulting from acts of the Guest Personnel while performing their duties.
The laws of the Receiving Party shall be applied to settle the claims for compensation of losses or damages caused intentionally or by negligence to persons and properties of the Receiving Party, Guest Personnel and their Dependents. all its claims against the other Party for injury or death suffered by any of its personnel while such personnel wene engaged in the performance of their official duties.
1. The Guest Personnel and their Dependents shall be subject to the rules applicable to foreigners within the territory of the Receiving Party.
2. When entering and leaving the country of the Receiving Party, the Guest Personnel and their Dependents shall be subject to the customs and passport procedures foreseen in the Receiving Party's law. However, the Receiving Party might facilitate administrative formalities, in
The Parties shall settle thed disputes arising from the interpretation or implementation of this Agreement by holding meetings in the Commission established as per Article VII. During the settlement process, the Parties shall continue to fulfill their commitments.
2. In case a dispute cannot be settled in the Commission within 90 days following its assessment, it shall be handled at the level of the Presidency of Defence Industries of the Presidency of the Republic of Türkiye and the Secretary of Defense Products of the Ministry of Defense of the Federative Republic of Brazil. In that case, negotiations shall be initiated within 30 days following the notification of the issue to the relevant authorities of the Parties, and if no solution can be reached within the subsequent 45 days, each Party shall be able to terminate this Agreement, in accordance with paragraph 2 of Article XXI of this Agreement.
Either Party may propose, through diplomatic channels, amendments or revision of this Agreement if so required. Negotiations shall start within 30 days after the receipt of a written proposal. If no result is reached within 90 days, each Party shall be able to terminate this Agreement, in accordance with paragraph 2 of Article XXI of this Agreement.
2. Agreed amendments shall enter into force in accordance with the procedure set forth in Article XX governing the entry into force of this Agreement. All amendments and revisions shall be done in writing.
This Agreement shall enter into force on the date of the receipt of the last written notification by which the Parties notify each other, through diplomatic channels, of the completion of their internal legal procedures required for the ratification and entry into force.
This Agreement shall remain in force for a period of 5 (five) years from the date of its entry into force. Unless either Party sends, through diplomatic channels, a written notice of termination to the other Party 90 days prior to the expiry date, the Agreement shall automatically be extended for successive tennis of one-year.
2. Either Party may denounce this Agreement with a written notification through diplomatic channels. Termination of this Agreement shall take effect 90 days after the receipt of the notification, unless the Parties agree otherwise.
3. Unless otherwise decided by both Parties, the provisions of termination shall not affect the implementation of projects, programs and contracts initiated before the termination of this Agreement.
Governments, have signed this Agreement in two originals in Turkish, Portuguese and English languages, all texts being equally authentic. In case of any divergence in the interpretation of this Agreement, the English text shall prevail.
Done in Brasilia / Ankara.
FOR THE GOVERNMENT OF THE FEDERATIVE FOR THE GOVERNMENT OF THE REPUBLİC OF REPUBLİC OF BRAZIL TÜRKİYE Marcos Rosas Degaut Pontes Prof Ismail DEMİR Secretary of Products of Defense of the President of Defence Industries Ministry of Defense Date: 25/03/2022 Date: 25/03 / 2022
Türkiye Cumhuriyeti Brazilya Büyükelçiliği, Brezilya Federatif Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına saygılarını sunar ve Büyükelçiliğin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti Arasında 25 Mart 2022 tarihinde çevrimiçi olarak düzenlenen bir törenle imzalanan Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması'na ilişkin 17 Ocak 2024 tarihli, Z-2024/14162810/37407401 sayılı ve 5 Mayıs 2022 tarihli, Z-2022/14162810/34364842 sayılı Notalarına atıfla, aşağıdaki hususları bildirmekten onur duyar:
Büyükelçilik, yukarıda atıf yapılan 17 Ocak 2024 tarihli Nota aracılığıyla, sözkonusu Anlaşma'nın onay süreci sırasında metnin Türkçe ve İngilizce nüshaları arasında bazı uyumsuzluklar tespit edildiğini, bunun üzerine metnin Türkçe nüshasının güncellendiğini ve Anlaşma'nın Türkçe metninin Nota teatisi yoluyla değiştirilmesine izin veren bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarıldığını Bakanlığa bildirmiştir.
Bu bağlamda, Büyükelçilik, Türkiye Cumhuriyeti'ndeki iç onay sürecinin ilerlemesini teminen, Bakanlığın bu Nota'nın alındığını teyit eden ve Anlaşma'nın Türkçe metninde yapılan değişiklikleri onayladığını ifade eden resmi yazılı cevabının kendisine bildirilmesinden memnuniyet duyacaktır.
Büyükelçilik, kolaylık sağlaması amacıyla, Anlaşma'nın güncellenmiş Türkçe nüshasını bir kez daha ilişikte sunar.
Türkiye Cumhuriyeti Brazilya Büyükelçiliği bu vesileyle Brezilya Federatif Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına en derin saygılarını yineler.
Ek: Belirtildiği üzere.
Brezilya Federatif Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı BRAZİLYA - FEDERAL BÖLGE/ T.C.-
The Embassy of the Republic of Turkiye in Brasilia presents its coınplirnentş to the Ministry of External Relations of the Federative Republic of Brazil and with reference to the Embassy's Notes Verbales, no.Z-2024/14162810/37407401, dated 17 January 2024, and no. Z-2022:14162810/34364842, dated 5 May 2022, regarding the Agreement on Defence Industry Cooperation between the Government of the Republic of Türkiye and the Government of the Federative Republic of Brazil, signed at a ceremony held online on 25 March 2022, has the honour to communicate the following:
Through the Note Verbale dated 17 January 2024 referred to above, the Embassy had notified the esteemed Ministry that some discrepancies between the Turkish and English versions of the text wene detected during the ratification process of the said Agreement, upon which the Turkish version of the text was updated and a Presidential Decree issued to allow the modificatıön of the Turkish text of the Agreement through exchange of Notes Verbales.
In this context, in orden for the domestic ratification process in the Republic of Türkiye to advance, the Embassy would be grateful to be informed of the formal written response of the esteemed Ministry confirming the reccipt of this Note Verbale as well as expressing approval of the modifications made to the Turkish text of the Agreement.
The Embassy would like to attach önce ağaın the updated Turkish version of the Agreement for convenience.
The Embassy of the Republic of Türkiye in Brasilia avails itself of this opportunity to renew to the Ministry of External Relations of the Federative Republic of Brazil the assurances
Enc.: As stated.
Ministry of External Relations of the Federative Republic of Brazil BRASILIA - DE
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle her biri "Taraf" ve müştereken "Taraflar" olarak adlandırılacaktır); Birleşmiş Milletler Şartının hedef ve ilkelerine bağlılıklarını teyit ederek, Karşılıklı yarar ve hak eşitliği ilkeleri temelinde, daha fazla geliştirilecek ve güçlendirilecek olan dostluk ve işbirliği ilişkilerinin, dünya barışı ve güvenliğine olduğu kadar iki ülkenin ortak çıkarlarına da katkıda bulunacağını vurgulayarak, Askerî teçhizat ve silah alanında bilimsel ve teknik kabiliyetlerini kullanarak savunma sanayi işbirliğini geliştirme isteklerini belirterek, Karşılıklı saygı ile mütekabiliyet esaslarına bağlı kalarak, Aşağıdaki konularda anlaşmaya varmışlardır:
İşbu Anlaşmanın amacı; Taraflar arasında, savunma mal ve hizmetlerinin geliştirilmesi, üretimi, tedariki, idamesi ve ilgili teknik ve lojistik destek alanlarında daha etkili işbirliği ile Tarafların savunma sanayi kabiliyetlerini geliştirerek savunma sanayi alanında işbirliği sağlamaktır. İşbu Anlaşma; Tarafların yetkili makamları ve/veya savunma sanayi kuruluşları/firmaları arasındaki savunma sanayi alanında karşılıklı işbirliği faaliyetlerinin esaslarını kapsamaktadır.
1. "Anlaşma"; Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşmasını ifade eder.
"Savunma Sanayi Mal ve Hizmetleri"; ilgili lojistik destek ile birlikte silahları ve askerî teçhizatı ve bu silah ve teçhizatın araştırma, geliştirme ve üretimi için gerekli malzemeyi ve hizmeti ifade eder.
"İşbirliği"; Tarafların kendi ilgili yasalarına ve düzenlemelerine uygun olacak şekilde mütekabiliyet esasına dayalı olarak bu Anlaşmanın amaçları için üstlendikleri faaliyetleri ifade eder.
"Karma Komisyon"; üyeleri Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı temsilcilerinden oluşan, her iki Tarafın eşit düzeyde temsil edileceği ve bu Anlaşmanın hükümlerinin uygulanması, değerlendirilmesi ve gerektiğinde yapılacak değişikliklere ilişkin görevleri yürüten Komisyonu ifade eder.
"Resmî Görev", bu Anlaşma veya bu Anlaşmaya istinaden yapılacak diğer anlaşmalar uyarınca icra edilecek görevi ifade eder.
6. "Gönderen Taraf"; Kabul Eden Tarafın ülkesine bu anlaşmanın amaçları doğrultusunda personel, malzeme ve teçhizat gönderen Tarafi ifade eder.
Kabul Eden Taral"; bu Anlaşmanın uygulanması için Gönderen Tarafin personel, malzeme ve teçhizatını ülkesine kabul eden Tarafi ifade eder.
"Misafir Personel"; bir Tarafın, bu Anlaşmanın uygulanması için karşı Taraf ülkesine gönderdiği asker ve/veya sivil personeli ifade eder.
"Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler"; Misafir Personelin kendi ulusal mevzuatına göre bakmakla yükümlü olduğu, kendisine bağımlı olan ve Kabul Eden Tarafın kendi ulusal mevzuatına göre kabul edilebilir kişileri ifade eder.
10. "Üçüncü Taraf"; Tarafların dışındaki herhangi bir kişi, varlık, kuruluş veya herhangi bir ülkenin hükümeti veya herhangi bir devlet veya uluslararası kuruluş veya bunların yasal temsilcilerini ifade eder.
"Kalite Güvencesi"; savunma ürünlerinin veya hizmetlerinin Taraflar arasında mutabık kalınan prosedür, standart, norm ve ilgili teknik şartnamelere bağlı olarak üretim, performans ve kullanım gereklerine uygunluğunu güvence altına alan tüm faaliyetleri ifade eder. "Gizlilik Dereceli Bilgi", şekli veya tipine ya da gönderilme yöntemine bakılmaksızın, bir gizlilik derecesi ibaresi ile işaretlenen ve Tarafların kendi ilgili yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak yetkisiz erişime, kullanıma veya imhaya karşı koruma gerektiren herhangi bir bilgiyi ifade eder.
13. "Yetkili Güvenlik Makamı"; her bir Tarafin kendi yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak, işbu Anlaşma kapsamındaki Gizlilik Dereceli Bilgilerin korunmasından sorumlu makamı ifade eder.
14. "Tesis Güvenlik Belgesi"; bir kamu veya özel kuruluşun Gizlilik Dereceli Bilgi'nin kullanımı ve korunması için istenilen gizlilik derecesine uygun bulunduğunu gösteren, her bir Tarafın kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak verilen resmî belgeyi ifade eder. 15. "Kişi Güvenlik Belgesi"; bir şahsın, Gızlılık Derecelı Bılgıye nütuz edebilmesini saglayan, her bir Tarafın kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak verilen resmi belgeyi ifade eder.
16. "Bilmesi Gereken Prensibi"; Resmi Görev ile ilgili olarak ve/veya somut bir görevin yerine getirilmesine yönelik Gizlilik Dereceli Bilgiye erişim gereğini ifade eder. 17. "Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları"; 14 Temmuz 1967'de Stockholm'de imzalanan ve Dünya Fikri Mülkiyet Örgütünü kuran Sözleşme'nin 2'nci maddesinde tanımlanan edebi, sanatsal ve bilimsel çalışmaları, icracı sanatçıların eserlerini, fonogram ve yayınları, insan emeğinin tüm alanlarındaki buluşları, bilimsel buluşları, endüstriyel tasarımları, ticari markaları, hizmet markalarını, ticari unvan ve isimleri, haksız rekabete karşı korumayı ve sınaî, bilimsel, edebi ya da sanatsal alanlarda fikri mülkiyet faaliyetlerinden kaynaklanan diğer tüm hakları ifade eder.
18. "Ulusal Güvenlik Makamı" Tarafların ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak, ulusal düzeyde Gizlilik Dereceli Bilgilerin korunmasından sorumlu makamı ifade eder. Taraflar savunma sanayi ile ilgili olarak aşağıdaki alanlarda işbirliği yapacaklardır:
1. Tarafların Silahlı Kuvvetlerince ihtiyaç duyulan yedek parça, alet, savunma malzemesi, askerî sistemler, teknik gösterimler ve teknik teçhizata ilişkin ortak araştırma, geliştirme, üretim ve modernizasyon için uygun koşulların sağlanması,
2. Tarafların topraklarında askerî teçhizat alanında ortak araştırma, geliştirme ve üretim projeleri sonuçlarının uygulanması,
3. Savunma Sanayi Mal ve Hizmetleri alanında araştırma, tasarım, geliştirme ve üretim,
4. Her iki Tarafın alet ve teçhizatının modernizasyonunun yanı sıra Savunma Sanayi Mal ve Hizmetlerinin üretimi ve tedariki alanlarında karşılıklı yardımlaşma, Silah ve askerî teknik teçhizatın ve bunların parçalarının ortak üretimi ve daha da geliştirilmesi amacıyla; Tarafların ilgili makamları arasındaki anlaşmaların akdedilmesinin teşvik edilmesi, 6. Kalite Güvencesi bakımından Taraflarca kumanılan savunma sanayı standartları hakkında bilgi ve ilgili doküman ile bilimsel ve tekrak fiğilerin mübadelesi,
Karşılıklı anlaşmayla ve Tarafların ulusal hassasiyetleri ile uluslararası düzenlemelerden kaynaklanan yükümlülükleri dikkate alınarak Tarafların ortak projelerinde üretilen nihaî ürünlerin Üçüncü Taraflara satışı, İki Tarafın Silahlı Kuvvetlerinin envanterinde bulunan ihtiyaç fazlası savunma sanayi ürün ve hizmetlerinin Tarafların ilgili yasal mevzuatına uygun şekilde satılması, alınması veya başka ürün ve hizmetlerle ile mübadele edilmesine yönelik işbirliği yapılması. 9. Tarafların savunma sanayi kurumları ve firmaları arasında temasların, araştırma merkezlerine yapılacak teknik ziyaretlerin ve personel değişimlerinin teşvik edilmesi, 10. Taraflardan her birinin topraklarında müştereken üretilen ya da geliştirilen askerî ve savunma teçhizatlarının Taraflarca tedariki, 11. Her iki Tarafın ve mutabık kalındığı takdirde Üçüncü Tarafların savunma sanayi ürünlerine ilişkin üretim, geliştirme, teknoloji ve modernizasyon ortak programları için koşulların oluşturulması, Taraflarca, ortak veya karşılıklı satış, tedarik, üretim, modernizasyon, teknoloji transferi, araştırma ve geliştirme yapılabilmesi için Savunma Sanayi Mal ve Hizmetlerine ilişkin projelerin yürütülmesi ve bu projelere yönelik çalışmaların Taraflar ve/veya Tarafların ilgili makamları arasında imzalanacak olan anlaşmalar, mutabakat muhtıraları, protokoller veya sözleşmeler kapsamında uygulanması, 13. Üçüncü Taraflar için ortak üretim ve ortak geliştirme konusunda Taraflar arasında anlaşmaların akdedilmesinin teşvik edilmesi, 14. Tarafların yetkisi dâhilinde askerî teknik kurumlar, savunma sanayi firmaları ve bakım-onarım tesisleri arasında işbirliği yapılması, 15. Taraflarca düzenlenen savunma sanayi fuarları ve sempozyumlarına karşılıklı katılım sağlanması.
1. İşbu Anlaşmanın yürütülmesine ve uygulanmasına ilişkin detaylar, Tarafların iç hukuklarında öngörülen onay süreçlerine tabi olacak ve işbu Anlaşma hükümlerine uygun olan tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları,
düzenlemeler ile tanımlanacaktır.
Esas olarak, Taraflar sadece kendi savunma sanayileri ile ilgili konularda işbirliği yapacaklardır. Üçüncü Tarafların ilgi sahasına giren konuların işbirliğine dâhil edilmesi Taraflar arasında karşılıklı mutabakat ile mümkün olacaktır.
İşbirliği, Tarafların mevzuatı, ihtiyaçları ve çıkarları göz önünde bulundurularak, karşılıklılık ilkesine bağlı olarak tesis edilecektir.
Taraflar, Üçüncü Tarafların ortak üretim projelerine davet edilmesi konusu dahil, kararlarını karşılıklı mutabakata göre alacaklardır.",
Herhangi bir tamamlayıcı ve uygulama anlaşması, mutabakat muhtırası, protokol ve düzenlemenin feshedilmesi durumunda, Taraflar fesih bildirisinden önce başlanmış bütün yükümlülükleri tamamlamayı kabul ederler. Bu belgelerden herhangi birine ilişkin fesih bildirisi; Taraflarca müştereken sonuçlandırılacaktır ve yerine getirilmiş ve getirilmemiş yükümlülüklerin listesini de içerecektir.
Yazılı ön onay alınmaksızın hiçbir Taraf işbu Anlaşma uyarınca ya da bu Anlaşma temelinde yapacakları tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler uyarınca hibe edilecek, satılacak ya da ortak üretilecek malzeme, teknik bilgi ve belgeyi herhangi bir Üçüncü Tarafa transfer etmeyecektir.
Bu Anlaşmanın uygulanması için yetkili makamlar;
• Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti için: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı
• Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti için: Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Sekreteri'dır.
1. Karma Komisyonda (Bundan böyle "Komisyon" olarak belirtilecektir) Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı heyetine, Başkan Yardımcısı veya Başkan Yardımcısının yetkilendireceği bir temsilci; Brezilya Federatif Cumhuriyeti heyetine ise Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Sekreteri veya yetkilendireceği bir temsilci başkanlık edecektir.
2. Komisyonun faaliyetlerini düzenlemek ve koordine etmekle görevli temas noktaları;
• Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı Uluslararası İşbirliği Daire Başkanlığı,
• Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Sekreteri'dir.
3. Komisyondaki her bir Taraftan üye sayısı T'yi (yedi) geçemez. Gerekirse, 7 (yedi) katılımcı sayısı aşılarak her bir Tarafın Silahlı Kuvvetleri, kurumları ve savunma sanayi firmalarından uzman personel Komisyona dahil edilebilir
4. Bu Anlaşma kapsamında Komisyonun görev ve yetkileri; a. Bu Anlaşmanın IV'üncü Maddesine göre, somut işbirliği alanlarını tespit etmek ve tanımlamak, b. Ortaklaşa gerçekleştirilecek projefer seçmek ve müşterek projelerin uygulanmasına yönelik en uygun işbirliği şekil ve metotlarını, tanımlamak, c. Müşterek programların uygulanması sırasındaki işbirliği teklifinin gerçekleştirilmesi amacıyla bilgileri mübadele etmek, d. Üçüncü Tarafların ortak projelere katılması konusundaki teklif, tavsiye ve görüşleri ilgili makamlara sunmak, e. Onaylanmış proje ve kararların gerçekleştirilmesi için gerekli belgelerin hazırlanması ve yayımlanmasını sağlamak, Onaylanmış projelerin ve kararların uygulanmasını düzenli olarak kontrol etmek, Bu Anlaşmanın uygulanmasını değerlendirmek ve gerektiğinde Anlaşmada yapılacak değişikliklere ilişkin teklifleri müzakere etmektir.
5. Komisyon toplantısına ilişkin faaliyetler, toplantının öngörülen tarihinden en az üç ay önce Kabul Eden Tarafın resmî daveti ile başlatılacaktır.
6. Komisyonun gündemindeki tüm konular Komisyon toplantısından en az 30 gün önce belirlenmiş ve koordine edilmiş olacaktır.
Komisyon müşterek olarak mutabık kalınan tarihlerde her bir Tarafın ülkesinde dönüşümlü olarak toplanacaktır.
Her iki taraf, personelinin Komisyon toplantılarına katılımlarıyla bağlantılı olarak yaptığı tüm masraflardan sorumlu olacaktır.
9. Komisyon, bu Anlaşmanın yorumlanmasından ve uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkları, görüşmeler suretiyle XVIII'inci Madde uyarınca çözüme kavuşturacaktır.
Tarafların Fikri ve Sınaî Mülkiyet Hakları, kendi sınırları içinde üretim hakları, üretim lisansının verilmesi, Üçüncü Taraflara satış, ortak projeler çerçevesinde gerçekleştirilen buluşlar ve yeni ürünlere ait patentlerin korunması ve teknoloji transferiyle ilgili hak ve yükümlülükleri; her bir proje için yapılacak uygulama anlaşmaları ile belirlenecektir. Taraflar, ulusal mevzuatları ve taraf oldukları uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, bu Anlaşma dâhilinde oluşturulacak ve devredilecek fikri mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunmasını sağlayacaklardır.
Bu uygulama anlaşmalarında; malî ve hukukî yükümlülükler yanında, araştırma, geliştirme, üretim, tedarik, teknik hizmetler, personel desteği ve altyapı hizmetlerinden kaynaklanan masraflardan doğacak karşılıklı borç ve alacakların tasfiye yöntemi, yeri, zamanı ve şartlarına ilişkin esas ve usuller ayrıntılı olarak belirtilecektir.
İşbu Anlaşmadaki hiçbir hüküm, Taraflardan birine ya da bir Üçüncü Tarafa ait olan mevcut ya da Gizlilik Dereceli Bilgi ile bağlantılı olarak edinilmiş Fikri veya Sınai Mülkiyet Haklarına konu bilginin, sahibinin özel yazılı izni alınmaksızın, kullanılması, mübadelesi ya da açıklanması için bir yetki ya da izin olarak kabul edilmeyecektir.
4. Ayrıca işbu Anlaşmadaki hiçbir hüküm Taraflardan birine ya da bir Üçüncü Tarafa ait olan bu hakları azaltacak, sınırlandıracak veya ortadan. kaldıracak şekilde yorumlanamaz ve uygulanamaz.
Taraflar işbu Anlaşma çerçevesinde, diğer bir Tarafça verilen bütün malzeme, ürün ve bilginin yeniden üretimi, kopya edilmesi, kullanılması veya dağıtılması ile ilgili Madde III 17' inci fıkrası hükümlerine uygun olarak fikri ve sınaî mülkiyet haklarına ve diğer sınırlamalara riayet edeceklerdir.
Fikri ve Sınaî Mülkiyet Haklarının korunmasına ilişkin Anlaşma ile oluşturulan yükümlülükler işbu Anlaşmanın sona ermesinden sonra da uygulanmaya devam edecektir.
1. İşbu Anlaşma kapsamında değiş tokuş edilebilecek veya oluşturulabilecek Gizlilik Dereceli Bilginin ele alınması, Taraflarca Gizlilik Dereceli Bilginin değişimi ve karşılıklı korunmasına ilişkin müstakil bir anlaşma ile düzenlenecektir.
2. Söz konusu müstakil anlaşma yürürlüğe girene kadar, işbu Anlaşma kapsamında değiştirilen veya oluşturulan tüm Gizlilik Dereceli Bilgi aşağıdaki ilkelere göre korunacaktır: a. Bir Taraf, diğer Tarafın önceden yazılı izni olmaksızın bir Üçüncü Tarafa herhangi bir Gizlilik Dereceli Bilgi sağlamayacaktır. b. Taraflardan her biri, Gizlilik Dereceli Bilgiye erişimin, Bilmesi Gereken Prensibine dayalı olarak verilmesini sağlayacaktır; c. Taraflar, Gizlilik Dereceli Bilgiye erişimin yalnızca uygun Kişisel Güvenlik Belgesine sahip veya ulusal yasalar ve düzenlemeler uyarınca görevleri gereği usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş kişilere verilmesini sağlayacaklardır. d. Gizlilik Dereceli Bilgi yalnızca hedeflendiği amaç için kullanılacaktır. e. Taraflar, kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine göre güvenlik sınıflandırma seviyelerinin eşdeğer olarak kabul edilmesi ve aşağıdaki şekilde kullanılması konusunda hemfikirdir:
Brezilya Federatif Cumhuriyeti adına Türkiye Cumhuriyeti Için ULTRASECRETO ÇOK GİZLİ Eş değeri yok (okz. bu Maddenin g bendi) ÖZEL RESERVADO HİZMETE ÖZEL f. İşbu Anlaşma kapsamında sağlanan Gizlilik Dereceli Bilgi, bu Maddenin "e maddesinde belirlenen eşdeğer güvenlik sınıflandırma düzeyiyle belirtilmelidir. g. "ÖZEL" olarak sınıflandırılan Gizlilik Dereceli Bilgi, Brezilya Federatif Cumhuriyeti tarafından GİZLİ olarak ele alınacaktır. h. Taraflar, bu Maddenin "et bendinde belirtilen güvenlik sınıflandırma seviyelerine ilişkin kendi ulusal yasa ve düzenlemelerindeki değişiklikleri birbirlerine bildireceklerdir.
1. Taraflardan her bını, işlenen, saklanan veya etilen Gızlılık Dereceli Bilgiyi kendi güvenlik sınıflandırma düzeyine göre korumak açın ahışa. yasa ve düzenlemelerine göre gerekli önlemlerin alınmasını sağlayacaktır j. İşbu Anlaşmada ele alınmayan, Gizlilik Dereceli Bilginin ele alınmasıyla ilgili diğer konular, Tarafların Ulusal Güvenlik Makamları arasında karşılıklı olarak koordine edilecektir. Taraflarca mutabık kalınması halinde, Kalite Güvencesi konusunda işbirliği Taraflar arasında imzalanacak olan müstakil bir anlaşma ile düzenlenecektir. Söz konusu anlaşmanın yürürlüğe girmesine kadar konu ile ilgili usul ve genel prensipler, Tarafların ilgili kuruluşları arasında kendi mevzuatlarına uygun olarak yapılacak sözleşmelerde belirlenecektir.
Bu Anlaşmanın hükümleri, Tarafların herhangi bir ülkenin taraf olduğu diğer uluslararası anlaşmalardan doğan taahhütlerini etkilemeyecek ve diğer Devletlerin meşrutiyetine, çıkarlarına, güvenliğine ve toprak bütünlüğüne karşı kullanılmayacaktır.
1. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler; giriş, ikamet ve çıkış dâhil, Kabul Eden Taraf topraklarında bulundukları sürece Kabul Eden Tarafin yürürlükteki yasalarına, düzenlemelerine ve cezai yargısına tabi olacaklardır. Kabul Eden Tarafın yargı yetkisinin uygulandığı ve hüküm içeriğinin Gönderen Tarafın mevzuatında bulunmayan bir cezayı öngördüğü hallerde, her iki Tarafın mevzuatında yer alan bir ceza türü uygulanacaktır.
2. Kabul Eden Taraf, Misafir Personel veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden herhangi birinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde Gönderen Tarafi derhal durumdan haberdar edecektir.
3. Misafir Personel veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden herhangi birinin Kabul Eden Tarafta yasal bir soruşturmaya veya yargılamaya muhatap olması durumunda, bu kişi Kabul Eden Taraf vatandaşlarına sağlananlardan az olmamak koşulu ile genel olarak kabul edilmiş hukuki korumadan istifade etme hakkına sahip olacaktır.
4. Kabul Eden Tarafın yasalarını ihlal etmeleri durumunda, Misafir Personelin faaliyetlerine Madde VI'da belirtilen Yetkili Makamlarca son verilebilecektir.
5. Gönderen Taraf, Misafir Personel üzerindeki münhasır disiplin yargı yetkisini, Kabul Eden Tarafın ülkesinde muhafaza eder.
1. Misafir Personele, bu Anlaşmada belirlenmiş olanlar veya bu Anlaşma uyarınca imzalanacak tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler ile belirlenecekler dışında görevler verilmeyecektir.
2. Gönderen Tarafın asker personeli, görev yerlerinde kendi üniformalarını giyecektir.
3. Kabul Eden Taraf, lüzumlu hallerde, bu Anlaşmada belirtilen faaliyetlerin icrası için gerekli teçhizatı sağlamaya çaba gösterecektir.
1. İşbu Anlaşma kapsamında bulunan işbirliği faaliyetlerinin icrası maksadıyla görevlendirilen Misafır Personelin maaş, konaklama, yemek hizmeti, ulaştırma, gündelik ve diğer mali haklarından, Gönderen Taraf sorumlu olacaktır.
2. Faaliyetlerin ücretsiz olarak veya cari veya indirilmiş fiyatlar karşılığında düzenlenmesine mevzuatı çerçevesinde Kabul Eden Taraf karar verecektir.
3. Misafir Personel Kabul Eden Tarafi kesin olarak terk ederken kendi borçları ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerin borçlarını tasfiye edecektir. Borçların Misafir Personel tarafından ödenmemesi ve/veya acil geri çekilme halinde, Misafir Personel ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerin borçları Kabul Eden Taraf tarafından düzenlenecek faturaya istinaden Gönderen Taraf tarafından ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ABD Doları olarak ödenecektir.
4. Misafir Personel ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, giriş, kalış ve çıkışları süresince, Kabul Eden Tarafın yürürlükteki vergi mevzuatına tabi olacaklardır.
5. İşbu Anlaşma kapsamındaki tüm faaliyetler Tarafların kaynaklarının kullanılabilirliğine tabi olacaktır.
1. Gönderen Taraf, gerekli gördüğü zaman, personelini geri çağırma hakkını saklı tutar. Kabul Eden Taraf, böyle bir talep alır almaz, personelin dönüşü için bütün tedbirleri alacaktır.
2. Herhangi bir Misafir Personelin veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden birinin ölümü halinde, Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafi bilgilendirecektir. Cenazenin çıkarılması ve cenazenin taşınmasına ilişkin diğer tedbirler Gönderen Tarafın sorumluluğunda olacaktır.
1. Taraflardan her biri, Misafir Personelin görevini yerine getirdiği sıradaki fiillerinden ötürü, karşı Tarafın mallarına verdiği zararları tazmin edecektir.
2. Kabul Eden Tarafın, Misafir Personelin ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerin şahıslarına ve mallarına, kasten veya ihmale dayalı olarak verilebilecek zarar ve ziyanlara ilişkin tazminat taleplerinin çözümlenmesinde Kabul Eden Tarafın Saşaları uygulanacaktır.
3. Kasıt veya ağır ihmal bulunmadıkça, Taraflardan her biri, Resmî Görevin ifası sırasında personelinin yaralanması veya ölümü halinde diğer Tarafa karşı taleplerinden feragat edeceklerdir.
1. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, Kabul Eden Tarafın ülkesinde, yabancılara ilişkin kurallara tabi olacaktır.
2. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, Kabul Eden Tarafın ülkesine giriş ve çıkışlarında Kabul Eden Tarafin mevzuatında öngörülen pasaport ve gümrük işlemlerine tabi olacaktır. Bununla birlikte, Kabul Eden Taraf, kendi mevzuatına uygun olarak idari formaliteleri kolaylaştırabilir.
1. Taraflar, bu Anlaşmanın yorumlanmasından veya uygulamasından doğacak uyuşmazlıkları, Madde VII uyarınca kurulmuş Komisyonda görüşmeler suretiyle çözüme kavuşturacaklardır. Uyuşmazlıkların çözümü sürecinde Taraflar yükümlülüklerini yerine getirmeye devam edecektir
2. Şayet uyuşmazlık Komisyonda ele alınışını izleyen 90 gün içinde çözülemezse, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı ve Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Urünleri Sekteri seviyesinde ele alınacaktır. Bu takdirde, konunun Tarafların ilgili makamlarına intikalini izleyen 30 gün içinde görüşmelere başlanacak, müteakip 45 gün içinde sonuç alınamadığı takdirde, Taraflardan her biri işbu Anlaşmanın XXl'nci Maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca bu Anlaşmayı sona erdirebilecektir.
1. Taraflardan her biri gerektiğinde bu Anlaşmanın değiştirilmesi veya gözden geçirilmesini diplomatik yollarla önerebilir. Yazılı önerinin alındığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde görüşmeler başlayacaktır. 90 gün içerisinde bir sonuca varılamaz ise, Taraflardan her biri işbu Anlaşmanın XXI'nci Maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca bu Anlaşmayı sona erdirebilecektir.
2. Üzerinde mutabık kalınan değişiklikler, bu Anlaşmanın yürürlüğe girişini düzenleyen XX'inci Maddedeki usul uyarınca yürürlüğe girecektir. Bütün değişiklik ve gözden geçirmeler yazılı olarak yapılacaktır.
İşbu Anlaşma, Tarafların, onay ve yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.
1. Bu Anlaşma yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl yürürlükte kalacaktır. Taraflardan herhangi biri diğerine Anlaşmanın yürürlük süresinin bitiminden 90 gün öncesinden diplomatik yollarla yazılı olarak sona erdirme bildirimi göndermediği takdirde Anlaşma birbirini izleyen birer yıllık süreler için kendiliğinden uzayacaktır.
2. Bu Taraflardan her biri bu Anlaşmayı diplomatik yollardan iletilen yazılı bir bildirim ile sona erdirebilecektir. İşbu Anlaşmanın feshi, Taraflar aksini kabul etmedikçe, bildirimin alınmasından 90 gün sonra hüküm doğuracaktır.
3. Her iki Tarafça aksi kararlaştırılmadıkça, Fesih hükümleri bu Anlaşmanın feshinden önce başlatılmış olan proje, program ve sözleşmelerin uygulanmasını etkilemeyecektir. Aşağıda imzası bulunanlar, kendi Hükümetleri tarafından usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş olup, bu Anlaşmayı, Türkçe, Portekizce ve İngilizce dillerinde olmak üzere ikişer orijinal belge ile imzalamışlardır; tüm metinler eşit derecede geçerlidir. İşbu Anlaşmanın yorumlanmasında bir farklılık olması halinde İngilizce metin geçerlidir.
Ankara'da / Brazilya'da imzalanmıştır.
Savunma Sanayii Başkanı Savunma Bakanlığı
Tarih:
Brezilya Federatif Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine saygılarını sunar ve Büyükelçiliğin 12 Kasım 2024 tarihli, Z-2024/14162810/39013539 sayılı, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti Arasında 25 Mart 2022 tarihinde imzalanan Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması'nın Türkçe ve İngilizce nüshaları arasındaki uyumsuzluklar hakkında bilgi veren Notasına atıfta bulunmaktan onur duyar.
2. Dışişleri Bakanlığı yukarıda belirtilen yeni Nota'nın ekinde yer alan düzeltilmiş metinle mutabık olduğunu ifade eder.
Brezilya Federatif Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı bu vesileyle Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğine en derin saygılarını yineler.
DADF/43/PDEF BRAS TURQ Republica da Turkiye em Brasilia e tem a honra de se neferin a nota verbal Z-2024/14162810/39013539, de 12 de novembro de 2024, de autonla dessa Embaixada, que Cooperaçao em Industria de Defesa entre o Governo da Republica Federativa do Brasil e o Governo da Republica da Turquia", assinado em 25 de março de 2022.
2. O Ministerio das Relaçoes Exteriores manifesta sua concordância com a versao retificada da Republica da Turkiye em Brasilia seus votos de mais alta estıma e consideraçao.
