Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasında Dair Kanun Teklifi

8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 72'nci maddesinde yer alan "erbaş ve erler ile yedek subay ve yedek astsubay okulu öğrencilerinin ana veya babasına bağlanan aylığın toplamı 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir aylık asgari ücretin net tutarından az olamaz" cümlesi "ana ve babaya bağlanan aylığın toplamı 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir aylık net asgari ücretin iki katı tutarından az olamaz" şeklinde ve "Erbaş ve erler ile yedek subay ve yedek astsubay okulu öğrencilerinin ana ve babalarına bağlanacak aylığın 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir aylık asgari ücretin net tutarına yükseltilmesi amacıyla aylık yükseltilmesi yapılan hallerde ilave edilen kısım hariç olmak kaydıyla, bu fikra kapsamında ana ve babalara bağlanacak aylıklar Cumhurbaşkanı kararı ile 90200"üne kadar yükseltilebilir" cümlesi "Ana ve babalara bağlanacak aylığın 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir net aylık asgari ücretin iki katı tutarına yükseltilmesi amacıyla aylık yükseltilmesi yapılan hallerde ilave edilen kısım hariç olmak kaydıyla, bu fikra kapsamında ana ve babalara bağlanacak aylıklar Cumhurbaşkanı kararı ile 96200"üne kadar yükseltilebilir" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 5434 sayılı Kanunun 72'nci maddesi kapsamında ana ve babaya bağlanan aylıkların alt sınırının, güncel hayat şartları dikkate alınarak güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece şehit ana ve babalarının gelir düzeyi, asgari geçim seviyesinin üzerinde ve daha öngörülebilir bir çerçevede güvence altına alınmaktadır.

3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 4'üncü maddesinde yer alan "Bu Kanuna veya bu Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre aylık bağlanan maluller ile 5434 sayılı Kanunun 56'ncı ve mülga 64 üncü maddesi kapsamında aylık bağlanan malullerin, malul sayılmaları sebebiyle aylık bağlandığı tarihten önceki her türlü sigortalılık ve prim ödeme süreleri, iştirakçilik ve fiili hizmet süreleri ile bunların itibari ve fiili hizmet süresi zammı olarak değerlendirilen süreleri, malullük aylığı bağlanmasından sonra geçecek çalışma veya sigortalılık süreleriyle hiçbir sebeple birleştirilemez" cümlesi "Bu Kanuna veya bu Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre aylık bağlanan maluller ile 5434 sayılı Kanunun 45'nci, 56'ncı ve mülga 64 üncü maddesi ve 5510 Sayılı kanunun 47'nci maddesi kapsamında aylık bağlanan malullerin, malul sayılmaları sebebiyle aylık bağlandığı tarihten önceki her türlü sigortalılık ve prim ödeme süreleri, iştirakçilik ve fiili hizmet süreleri ile bunların itibari ve fiili hizmet süresi zammı olarak değerlendirilen süreleri, malullük aylığı bağlanmasından sonra geçecek çalışma veya sigortalılık süreleriyle hiçbir sebeple birleştirilemez" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 2330 sayılı Kanunda öngörülen "625 artırımlı ödeme uygulamasının kapsamı bakımından ortaya çıkan tereddüt ve farklı uygulamaların giderilmesi, 5434 mülga 45 inci madde ve 5510 sayılı Kanunun 47"? nci maddesi kapsamındaki vazife malullerinin de aynı artırım rejiminden yararlandırılması hedeflenmektedir.

8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 87- 5434 sayılı Kanunun mülga 45, 56 ve 64*üncü maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 47'nci maddesi ile 2330 sayılı Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanlara, (15.965) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay malullük aylıklarıyla birlikte ilave ödeme yapılır. Birinci fıkra kapsamında yapılacak ödeme, ölenlerin dul ve yetimlerine, ilgisine göre bağlanmış olan aylık oranları esas alınarak ödenir. i

Bu madde kapsamında yapılacak ilave ödeme tutarları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından, ödemeyi izleyen iki ay içinde, ödeme yapılanlara ilişkin dökümü içeren faturası karşılığında Hazineden tahsil edilir.

Bu madde uyarınca verilecek ilave ödeme, 5454 sayılı Kanunun 1'inci maddesi uyarınca yapılacak ek ödemenin matrahına dâhil edilmez.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönem için geçmişe dönük herhangi bir ödeme yapılmaz.

Gerekçe: Terörle mücadele kapsamında bazı statülere tanınan ilave ödeme mekanizmalarının, diğer harp ve vazife malullüğü rejimlerine yansımaması nedeniyle aylık seviyelerinde belirgin farklılıklar oluşmuştur. Önerilen ek maddeyle, harp veya vazife malullüğü aylığı üzerinden aylık alanlara ilave ek ödeme yapılarak, aylıklar arasında daha hakkaniyetli bir denge kurulması amaçlanmaktadır. Ödemelerin Hazineden karşılanması suretiyle sosyal güvenlik bütçesi üzerinde ilave bir yük oluşturulmaması da gözetilmektedir.

6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan "kişilerden" ibaresi yerine "kendileri ile" ibaresi eklenmiş; aynı bentte yer alan "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresi "her yedi yılda bir defaya mahsus olmak üzere" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: ÖTV istisnasının yalnızca hayatını kaybedenlerin yakınlarıyla sınırlı kalması ve tek seferlik nitelikte olması, uygulamada ihtiyaç ve eşitlik bakımından eleştirilmektedir. Düzenleme ile istisna kapsamına gazilerin kendileri de dahil edilmekte ve yedi yılda bir uygulanacak şekilde yeniden belirlenmektedir.

12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ek 1'inci maddesine aşağıdaki fikra eklenmiştir.

"Ek Dinci madde kapsamında istihdam hakkını kullanacak hak sahibinin tespitinde, hak sahipleri arasında yazılı muvafakatın bulunmaması veya uyuşmazlık çıkması hâlinde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacak kura usulü uygulanır. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir."

Gerekçe: 3713 sayılı Kanunun ek Vinci maddesi kapsamında istihdam hakkının kullanımı sırasında hak sahipleri arasında uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir. Bu nedenle, yazılı muvafakat bulunmaması veya uyuşmazlık hâlinde, Bakanlıkça kura yöntemiyle hak sahibinin belirlenmesine imkân veren açık bir usul getirilmektedir.

22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Kamu işyerlerinde ayrıca, 3713 sayılı Kanun ve 2330 sayılı Kanun kapsamındaki olaylar nedeniyle hayatını kaybedenlerin çocukları ile bu kapsamda malul olanların çocuklarından, toplam işçi sayısının yüzde biri oranında işçi çalıştırılır. Bu fikranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenir."

Gerekçe: Şehit ve gazi çocuklarının kamu işyerlerinde işçi statüsünde istihdamına yönelik ilave bir kontenjan düzenlemesi yapılarak, toplumsal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan "5434 sayılı Kanunun 56'ncı maddesi uygulanarak" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve bu Kanunun 47*nci maddesi kapsamında" ibaresi eklenmiştir.

Gerekçe: 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki istisnanın kapsamına, aynı Kanunun 47'nci maddesi kapsamında vazife malullüğü aylığı alanların da dahil edilmesiyle, normal vazife malullerinin yeniden çalışma halinde aylıklarının kesilmemesi yönünde kanuni zemin güçlendirilmektedir.

31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47'nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "4 üncü maddenin birinci fikrasının (c) bendi kapsamında çalışmaya başlayanların aylıkları" ibaresinden önce gelmek üzere "Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayanların aylıkları kesilmez; ancak" ibaresi eklenmiştir.

Gerekçe: Normal vazife malullerinin 4/1-(a) kapsamında çalışmaları halinde aylıklarının kesilmemesi gerektiği yönünde uygulamada ortaya çıkan tereddütleri gidermek ve kanuni açıklık sağlamak amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.