Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları, sigortalının statüsüne göre farklı prim gün sayıları öngörmektedir. Aynı sosyal güvenlik sistemi içerisinde yer almalarına rağmen, 4/1-a kapsamında sigortalı sayılanlar için yaşlılık aylığına hak kazanmak açısından 7200 prim günü yeterli görülürken; 4/1-b kapsamında yer alan sigortalılar için bu süre 9000 prim günü olarak uygulanmaktadır. Bu durum, uzun yıllardır özellikle esnaf ve sanatkârlar başta olmak üzere Bağ-Kur'lular açısından yapısal bir eşitsizlik doğurmaktadır.

Türkiye'de esnaf ve küçük işletmeler, ekonomik dalgalanmalara en açık kesimlerin başında gelmektedir. Geliri düzensiz olan, çoğu zaman kendi primini kendi ödemek zorunda kalan esnaf, yüksek prim gün şartı nedeniyle emekliliğe erişimde ciddi güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadır. Aynı işi yapan, aynı şehirde çalışan ve benzer gelir düzeyine sahip bir SSK'lı ile bir Bağ-Kur'lunun yalnızca sigortalılık statüsü nedeniyle 1800 gün daha fazla prim ödemeye zorlanması, sosyal güvenlik sisteminin hakkaniyet ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.

Bu eşitsizlik, sadece bireysel bir mağduriyet alanı değil; aynı zamanda sosyal güvenlik sistemine olan güveni zedeleyen, kayıt dışılığı teşvik eden ve emeklilik hakkını fiilen erişilemez hâle getiren bir soruna dönüşmüştür. Nitekim Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kendi bilgilendirme tablolarında dahi, 4/ 1-b kapsamındaki sigortalılar için 9000 prim günü şartının sürdüğü açıkça görülmektedir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 14 Mayıs 2023 Genel Seçimleri öncesinde yaptığı açıklamalarda, küçük esnafin prim ödeme gün sayısının SSK'lılarla eşitlenerek 7200 güne indirileceğini kamuoyuna açık bir şekilde ifade etmiş; bu düzenlemeden yaklaşık 1 milyon esnafın yararlanacağını belirtmiştir. Seçim sürecinde verilen bu söz, esnaf kesiminde ciddi bir beklenti oluşturmuş; seçim sonrasında da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından farklı tarihlerde yapılan açıklamalarla düzenlemenin hayata geçirileceği yönünde irade beyanları tekrarlanmıştır.

Buna rağmen, aradan geçen süreye karşın söz konusu düzenleme kanunlaşmamış; Bağ-Kur'luların prim gün sayısı fiilen 7200'e düşürülmemiştir. Hatta Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde dahi, Bağ-Kur'luların prim gün sayısının hâlen 9000 olduğu hususu tutanaklara açıkça yansımıştır. Bu durum, verilen söz ile mevcut hukuki durum arasındaki uyumsuzluğu daha görünür hâle getirmiştir.

Bu Kanun Teklifi ile amaçlanan; seçim sürecinde açıkça dile getirilen vaarlihayal

Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Milli Savunma Komisyonu Üyesi içinde yer alan sigortalılar arasında prim gün şartı bakımından adaletin sağlanmasıdır. Teklif, yalnızca esnafi değil, 4/1-b kapsamında yer alan tüm sigortalıları kapsayacak şekilde düzenlenmiş; böylece hem uygulamada tereddüt yaratılmasının hem de yeni eşitsizlik alanları doğmasının önüne geçilmiştir.

Teklifte yaş şartlarına dokunulmamış; yalnızca prim gün sayısı bakımından 4/1-a ve 4/1- b sigortalıları arasındaki fark ortadan kaldırılmıştır. Ayrıca geçiş hükmüyle, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte gerekli prim gününü tamamlamış olanların hak kaybına uğramaması güvence altına alınmıştır.

Sonuç olarak bu Kanun Teklifi; esnafın alın terine, verilen sözlere ve sosyal güvenlikte eşitlik ilkesine sahip çıkan; sade, açık ve uygulanabilir bir düzenleme getirmeyi amaçlamaktadır.

Teli: 0312 420 57 70-71 Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Milli Savunma Komisyonu Üyesi