Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Sosyal devlet, devlettin vatandaşlarının toplumsal ve ekonomik varlıklarını iyileştirmek için vatandaşlarına olanaklar sunmaktadır. Sosyal devlette; vatandaşların fırsat eşitliği, gelir dağılımı ve asgari yaşam şartlarını sağlayarak sorumluluk üstlenmesi sosyal devletin önceliğidir.

11.05.2018 tarihinde yapılan düzenlemeyle birlikte Bayram ikramiyesi, sosyal devlet ilkesi çerçevesinde emeklilere Ramazan ve Kurban Bayramlarında ödenen bir ödeme şekli haline gelmiştir. 5510 Sayılı Kanuna ek madde eklenerek "Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramında 1.000'er TL tutarında bayram ikramiyesi ödenir." Hükmü ile sadece emekli olan vatandaşlarımız yararlanacağı şekilde geçici değil kalıcı olarak kanunlaşmıştı. Bu kanuna göre de her yıl iki bayram öncesinden emekli vatandaşlarımız 1.000 TL bayram ikramiyesi almaya devam etti. 2022 yılı Ramazan Bayramında 100 lira daha eklenerek bayram ikramiyesi 1.100 TL, 2023 yılında 2.000 TL, 2024 yılında yüzde 50 zam ile 3.000 TL ve son olarak da 2025 yılında yapılan yüzde 33,33'lük zam ile 4 bin TL'ye çıkarılarak emeklilere bayram ikramiyesi verilmişti.

Bu rakamlara bakıldığında emeklilere ilk verilen ilk bayram ikramiyesi asgari ücretin yüzde 62'sine tekabül ediyordu. Bugün bu oran yüzde 20"lere kadar düştüğünü görmekteyiz. Bugüne kadar bayram ikramiyesine yapılan bu artışlar, tüketici fiyat endeksine göre belirlenmemiştir. 7143 sayılı Kanunla 2018 yılında ödenmeye başlanan bayram ikramiyesi, maktu bir ödeme olmuş, günümüze kadar ilerleyen yıllar içinde sabit kalmış, her yıl keyfi rakamlar ile belirlenmiş, hızla yükselen fiyatlar karşısında etkinliğini yitirmiştir.

Enflasyon karşısında her geçen gün eriyen emekli maaşların yanı sıra emeklilere verilen bayram ikramiyelerinin de reel değeri ciddi oranda azalmıştır. Emeklilere bayram ikramiyesi verilirken sabit kalan tutar tüketici fiyatları endeksi artışına göre belirlenmemiş ve her yıl enflasyon karşısında eriyen bayram ikramiyeleri yıllar içinde söz konusu ikramiyenin emeklilerin bütçesine olan katkısını bütünüyle yitirmesine neden olmuştur.

Bu sebeple 7143 sayılı Kanun uyarınca ödenmekte olan bayram ikramiyesindeki erimenin karşılandıktan enflasyonun yol açtığı erimeden bir daha etkilenmemesi için net asgari ücret kadar artırılması ve her yıl için asgari ücrete endekslenmesi gerekmektedir.

Bu nedenle yapılacak olan yeni düzenleme ile emekli vatandaşlarımıza hakkaniyetli ve enflasyon karşısında ikramiye değerinin korunduğu şekilde bayram ikramiyesi sağlanmalıdır.

Emeklilerin gelir ve gider adaletsizliği de aşikardır. Bu düzenlemeye göre de enflasyon oranı ile birlikte bayram ikramiyesinin değerini kaybetmeden ödenmesi esas olmalıdır.

Bu kanun teklimiz ile emeklilerin ekonomik sorunlarına bir nebze çözüm üretilmesi amacıyla, Ramazan ve Kurban bayramlarında emeklilere verilecek olan bayram ikramiyesinin net asgari ücrete endekslenmesi amaçlanmıştır.