6343 Sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun ile 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

9/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Kanunun 41 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Disiplin cezası gerektiren fiiller, temel ilkeler ve disiplin cezaları

(1) Veteriner hekimlik mesleğinin icrasında disiplin hukuku; hukuk devleti, belirlilik, ölçülülük, savunma hakkı, eşitlik, katılım, mesleki bağımsızlık ve hayvan refahı ile toplum sağlığının korunması ilkelerine göre uygulanır. Yoruma açık, muğlak ve kıyas yoluyla genişletilebilecek hükümler disiplin cezasına dayanak yapılamaz. (2) Disiplin cezası gerektiren fiiller aşağıda sayılmıştır:

a) Meslek icrası sırasında gerçeğe aykırı belge düzenlemek.

b) Hayvan sağlığını, halk sağlığını veya gıda güvenliğini ağır biçimde tehlikeye düşüren kasıtlı uygulamalarda bulunmak.

ç) Meslek sırrını, mevzuatın izin vermediği haller dışında açıklamak.

ç) Yetkisiz kişilere mesleki yetki kullandırmak veya yetkisiz kişilerin meslek icrasına bilerek aracılık etmek.

d) Meslektaşına, hayvan sahibine, üreticiye veya hizmet alanlara karşı hakaret, tehdit, ayrımcılık, cinsiyetçi davranış, mobbing veya etik dışı uygulamalarda bulunmak.

e) Mesleki kayıtları kasten tahrif etmek, gizlemek veya yok etmek.

f) Sahte, kaçak, taklit veya izinsiz veteriner tıbbi ürünlerin kullanılmasına, satışına ya da dolaşımına bilerek iştirak etmek.

g) Oda üyeliği, kayıt, aidat ve mevzuattan doğan diğer yükümlülükleri, haklı bir neden olmaksızın yerine getirmemekte ısrar etmek.

&) Mesleğin onurunu ve toplum güvenini ağır biçimde zedeleyen fiillerde bulunmak.

(3) Disiplin cezaları şunlardır:

a) Uyarma,

b) Kınama,

c) Bir aydan altı aya kadar geçici meslek icrası kısıtlaması,

ç) Fiilin ağırlığı ve tehlikeliliği halinde altı aydan bir yıla kadar geçici meslek icrası kısıtlaması.

(4) Disiplin hukukunda esas yaptırım para cezası değil, mesleki ıslah ve kamu yararını esas alan ölçülü yaptırımdır. Para cezası, ancak bu Kanunun 55 inci maddesinde sayılan istisnai hallerde uygulanabilir.

(9) Aynı fiil nedeniyle birden fazla disiplin cezası verilemez. Tekerrür halinde, önceki disiplin cezasının kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde yeni bir fiil işlenmiş olması ve yeni fiilin aynı nitelikte bulunması şartıyla bir derece ağır ceza uygulanabilir.

(6) Disiplin soruşturması açılması için somut olay, belirli fiil, tarih aralığı ve delillerin açıkça gösterilmesi zorunludur. "Meslek onuru", "teamüle aykırılık", "genel ahlak", "kurum itibarının zedelenmesi? gibi belirsiz ve soyut ifadeler tek başına disiplin cezasına dayanak yapılamaz. (7) Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. İlgiliye isnat edilen fiiller, dayanak deliller ve talep edilen yaptırım açıkça bildirilir; en az on beş gün savunma süresi verilir. İlgili, avukat veya temsilci ile savunma yapabilir; dosyaya erişim hakkına sahiptir.

(8) Disiplin kurulları; kadın veteriner hekimlerin, genç veteriner hekimlerin ve serbest çalışan veteriner hekimlerin temsiline imkan verecek şekilde, demokratik katılım esasına göre çalışır.

Kararlar gerekçeli olarak verilir ve yargı denetimine açıktır.

(9) Disiplin soruşturması konusu fiilin aynı zamanda ceza soruşturmasına konu olması, disiplin sürecinin otomatik olarak aleyhe sonuçlandırılmasına gerekçe oluşturmaz. Ceza yargılamasında filin işlenmediğinin veya ilgili tarafından gerçekleştirilmediğinin kesinleşmesi halinde aynı fiil nedeniyle disiplin cezası verilemez.

(10) Disiplin cezası gerektiren fiilin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren üç yıl geçtikten sonra disiplin soruşturması açılamaz. Soruşturma açıldıktan sonra iki yıl içinde sonuçlandırılmayan dosyalarda ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar."

Gerekçe: Maddeyle, 6343 sayılı Kanunun 41 inci maddesi yeniden düzenlenmektedir. Amaç; disiplin hukukunu muğlak kavramlardan arındırmak, savunma hakkını güçlendirmek, ölçülülük ilkesini açıkça yazmak ve veteriner hekimler üzerinde baskı aracı haline gelebilecek belirsiz yaptırım alanlarını daraltmaktır.

6343 sayılı Kanunun 55 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

(1) Oda ve Birlik organlarınca uygulanacak disiplin para cezası, yalnızca aşağıdaki hallerde ve son çare olarak uygulanabilir:

a) Kesinleşmiş kurul kararlarına rağmen kayıt ve bildirim yükümlülüklerini kasten yerine getirmemekte ısrar edilmesi,

b) Zorunlu mesleki kayıtlarda gerçeğe aykırı beyanda bulunulması,

c) Oda ve Birlik denetimini engellemek amacıyla belge saklanması veya yanıltıcı belge sunulması.

(2) Disiplin para cezası on bin Türk lirasından elli bin Türk lirasına kadar uygulanabilir. Ceza miktarı belirlenirken; filin ağırlığı, doğurduğu zarar, kusurun derecesi, failin ekonomik durumu, ilk ihlal olup olmadığı ve ölçülülük ilkesi gözetilir.

(3) Disiplin para cezaları hiçbir surette Oda veya Birlik için gelir yaratma aracı olarak kullanılamaz. Tahsil edilen tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilir ve hayvan sağlığı ile veteriner halk sağlığı hizmetlerinde kullanılmak üzere ilgili tertibe aktarılır.

(4) Aynı fil nedeniyle hem en üst sınırdan para cezası hem de meslek icrasını uzun süreli kısıtlayıcı ceza birlikte uygulanamaz.

(5) Bu maddede düzenlenen para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır, ancak artış sonucunda ortaya çıkan tutar, fiilin niteliği ve ölçülülük ilkesi gözetilmeksizin otomatik ağırlaştırma nedeni olarak yorumlanamaz."

Gerekçe: Maddeyle, disiplin para cezaları istisnai hale getirilmekte; yüksek tutarlı ve meslek örgütlerini gelir odaklı davranmaya itebilecek anlayış terk edilmektedir. Tahsil edilen cezanın genel bütçeye aktarılmasıyla, disiplin hukukunun gelir yaratma işlevi görmesinin önüne geçilmektedir.

6343 sayılı Kanuna 55 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki ek madde eklenmiştir:

"Mesleki şiddetin önlenmesi ve veteriner hekim acil bildirim sistemi

(1) Kamu veya özel sektörde, serbest klinikte, sahada, mezbahada, bakım ve tedavi birimlerinde, barınaklarda, gezici hizmetlerde, laboratuvarlarda ve hayvan sağlığı hizmetinin sunulduğu diğer yerlerde görev yapan veteriner hekimlere ve veteriner sağlık hizmeti sunan yardımcı personele karşı görevleri nedeniyle işlenen kasten yaralama, tehdit, hakaret, görevi yaptırmamak için direnme, mala zarar verme ve benzeri filler bakımından kamu görevlisine karşı işlenmiş suçlara ilişkin koruyucu hükümler kıyasen uygulanır.

(2) Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde, Sağlık Bakanlığındaki beyaz kod uygulamasına benzer şekilde, yirmi dört saat esasına göre çalışan Veteriner Acil Bildirim ve Hukuki Destek

Sistemi kurulur.

(3) Bu sistem kapsamında;

a) Şiddet olayı anında acil bildirim yapılır,

b) Olay tutanağı standart biçimde düzenlenir,

e) İlgili veteriner hekime ve gerekli hallerde diğer personele ücretsiz hukuki destek sağlanır,

ç) Riskli işyerleri için önleyici güvenlik tedbirleri alınır,

d) Şiddet verileri cinsiyet, bölge, kurum türü ve hizmet alanı temelinde ayrıştırılarak kamuoyuyla paylaşılır.

(4) Kadın veteriner hekimlere yönelik cinsiyete dayalı şiddet, ısrarlı takip ve taciz iddialarında koruyucu ve önleyici tedbirler gecikmeksizin uygulanır.

(5) Bu madde kapsamında kurulacak sistemin usul ve esasları; Türk Veteriner Hekimleri Birliği, veteriner hekim odaları, ilgili sendikalar ve meslek örgütlerinin görüşü alınarak altı ay içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir."

Gerekçe: Maddeyle, veteriner hekimlere yönelik şiddet olaylarında hızlı bildirim, kayıt, hukuki destek ve önleyici koruma mekanizması kurulmaktadır. Serbest çalışan veteriner hekimler ile kırsalda çalışanların mevcut koruma rejimlerinin dışında kalmasının önüne geçilmektedir.

6343 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir:

"Mesleki sorumluluk, bilirkişilik ve adli rapor zorunluluğu

(1) Veteriner hekimlik mesleğinin icrası sırasında ortaya çıkan ölüm, kalıcı zarar, salgın yayılımı iddiası veya ağır malpraktis iddiasına dayalı tazminat, disiplin yahut idari yaptırım süreçlerinde; veteriner hekim aleyhine işlem tesis edilebilmesi için, olayın niteliğine uygun bağımsız ve uzman veteriner bilirkişi raporu alınması zorunludur.

(2) Veteriner hekimlik mesleki uygulamasına ilişkin teknik değerlendirmeler, mümkün olduğu ölçüde veteriner fakülteleri, uzmanlık alanına uygun öğretim üyeleri ve Bakanlıkça oluşturulan uzman listeleri içinden seçilecek bilirkişilerce yapılır.

(3) Sırf hayvanın ölmesi veya tedaviden beklenen sonucun alınamaması, tek başına kusur karinesi sayılmaz.

(4) Acil halk sağlığı tehdidi bulunan haller hariç olmak üzere, uzman bilirkişi raporu olmadan veteriner hekimin faaliyeti geçici olarak durdurulamaz; mesleki kayıtlarına, ilaç stokuna veya ekipmanına ölçüsüz biçimde el konulamaz.

(5) Bu madde hükümleri, hayvan sahibi ile veteriner hekim arasındaki özel hukuk uyuşmazlıklarında da bilirkişiliğe ilişkin genel hükümler saklı kalmak üzere dikkate alınır."

Gerekçe: Maddeyle, hayvan ölümü veya ağır zarar iddialarında uzman veteriner bilirkişi raporu zorunlu kılınmaktadır. Teknik değerlendirme olmadan tazminat ve yaptırım baskısı kurulmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir: "Veteriner tıbbi ürünlerde reçete, barkod ve izlenebilirlik sistemi

(1) Veteriner tıbbi ürünler ile Bakanlıkça riskli grupta değerlendirilen biyolojik ürünler, antimikrobiyaller, hormon içerikli ürünler, belirli vitamin-mineral preparatları, tıbbi amaçlı yemler ve tedavi destek ürünleri; elektronik reçete, barkod ve ürün takip sistemi kapsamında piyasaya arz edilir, dağıtılır ve kullanılır.

(2) Bu ürünlerin üretim, ithalat, toptan satış, perakende satış, depolama, iade ve imha süreçleri dijital olarak izlenir. Her ürün tekil kimlik numarası ile kayıt altına alınır.

(3) Reçeteye tabi ürünlerin, elektronik ticaret platformları dahil olmak üzere, yetkili satış yerleri ve yetkili meslek mensupları dışındaki kişiler tarafından satışa sunulması yasaktır.

(4) Bakanlık; sahte, kaçak, taklit, menşei belirsiz veya son kullanma tarihi değiştirilmiş ürünlerin tespiti amacıyla merkezi risk analizi, çevrim içi satış taraması ve saha denetimi yapar.

(5) Antimikrobiyal dirençle mücadele amacıyla, antibiyotik ve benzeri kritik ürünlerin kullanım verileri bölgesel ve sektörel olarak izlenir; sonuçlar yıllık rapor halinde yayımlanır.

(6) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar; Türk Veteriner Hekimleri Birliği, eczacılık ve ziraat alanındaki ilgili meslek kuruluşları, üniversiteler, üretici örgütleri ve hayvan hakları alanında çalışan kurumların görüşü alınarak çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir."

Gerekçe: Maddeyle, veteriner tıbbi ürünler ve riskli ürün grupları için elektronik reçete, barkod ve ürün takip sistemi getirilmektedir. Böylece sahte ürün, kaçak ürün, reçetesiz kullanım ve çevrim içi yetkisiz satışla mücadele güçlendirilmektedir.

5996 sayılı Kanunun ilgili ceza hükümlerine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir:

"(... ) Reçeteye tabi veteriner tıbbi ürünleri yetkisiz biçimde satan, çevrim içi ortamda satışa aracılık eden, sahte veya taklit veteriner tıbbi ürün bulunduran, piyasaya arz eden veya kullandıran gerçek ve tüzel kişilere yüz bin Türk lirasından bir milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilir; ürünlere el konulur ve kamu sağlığı ile hayvan sağlığı yönünden gerekli imha işlemleri yapılır.

(c.. ) Filin örgütlü olarak işlenmesi, kırsal ve yoksul üretici bölgelerini hedef alması, salgın hastalık riski doğurması veya hayvan refahını ağır biçimde ihlal etmesi halinde ceza bir kat artırılır.

(c. ) Bu fiiller nedeniyle hakkında işlem yapılanların işyeri açma ve çalışma ruhsatları, fiilin niteliğine göre bir aydan bir yıla kadar askıya alınabilir."

Gerekçe: Maddeyle, sahte, taklit ve yetkisiz satışa ilişkin yaptırımlar ağırlaştırılmakta; çevrim içi platformların da sorumluluk alanı içine girmesi sağlanmaktadır.

5996 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir:

"Dezavantajlı bölgelerde veteriner klinik hizmetlerinin desteklenmesi

(0) Hayvan sağlığı hizmetlerine erişimin yetersiz olduğu kırsal, sınır, dağlık, kuraklık ve yoksulluk riski altındaki bölgelerde veteriner klinik, poliklinik, gezici klinik ve ilk müdahale birimlerinin açılması ve sürdürülmesi için destek programı uygulanır.

(2) Destek programı kapsamında;

a) Kuruluş hibe desteği,

b) Faizsiz veya düşük faizli yatırım kredisi,

c) Tıbbi cihaz ve soğuk zincir ekipmanı desteği,

ç) Kira desteği,

d) Gezici klinik aracı desteği,

e) Genç veteriner hekimler ile kadın veteriner hekimlere pozitif ayrımcı başlangıç desteği, sağlanabilir.

(3) Desteklerin bölgesel dağılımında; hayvan varlığı, mera ve üretim yapısı, yoksulluk düzeyi, ulaşım güçlüğü, veteriner hekim başına düşen nüfus ve afet riski dikkate alınır.

(4) Bu madde kapsamındaki destekler, kamusal veteriner hizmetini ikame etmek için değil, tamamlayıcı ve erişimi güçlendirici nitelikte uygulanır.

(9) Destek programının usul ve esasları; ilgili meslek örgütleri, üretici birlikleri, kooperatifler, kadın örgütleri ve yerel yönetimlerin görüşü alınarak hazırlanır."

Gerekçe: Maddeyle, özellikle yoksul, kırsal ve erişimi güç bölgelerde veteriner klinik hizmetlerinin sürdürülebilmesi için kamusal destek mekanizması kurulmaktadır. Genç ve kadın veteriner hekimler lehine pozitif destek imkanı getirilmektedir. MADDE $- Maddeyle, veteriner hekimliği ilgilendiren ikincil mevzuatın meslek örgütleri ve ilgili toplumsal kesimlerin görüşü alınmadan hazırlanmasının önüne geçilmekte, katılımcı mevzuat yapımı güvence altına alınmaktadır.

5996 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir:

"Katılımcı mevzuat ve meslek örgütü görüşü

(1) Veteriner hekimlik mesleğinin icrası, veteriner tıbbi ürünler, klinik açılışı, disiplin hukuku, saha denetimi ve hayvan sağlığı hizmetlerine ilişkin ikincil mevzuat hazırlanırken; Türk Veteriner Hekimleri Birliği, veteriner hekim odaları, ilgili uzmanlık dernekleri, üniversiteler, kamu emekçileri sendikaları, serbest çalışan veteriner hekim temsilcileri, kadın veteriner hekim platformları ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının görüşü alınır.

(2) Görüş alma süreci şeffaf yürütülür. Taslak metinler kamuoyuna açık biçimde yayımlanır ve en az otuz gün görüşe açılır.

(3) Meslek örgütlerinin görüşü alınmaksızın hazırlanan ikincil düzenlemeler hakkında, usul yönünden iptal davası açılabilir."

5996 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir:

"GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde;

a) Elektronik reçete ve ürün takip sistemine,

b) Veteriner Acil Bildirim ve Hukuki Destek Sistemine,

c) Dezavantajlı bölgelerde klinik destek programına, ilişkin ikincil mevzuat çıkarılır.

(2) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce verilmiş ve kesinleşmemiş disiplin para cezaları bakımından, ilgilinin lehine olan hükümler uygulanır.

(3) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce açılmış olup uzman veteriner bilirkişi raporu bulunmayan dosyalarda, yargılama ve idari süreçler bu Kanun hükümlerine uygun hale getirilir."

Gerekçe: Maddeyle, geçiş süreci düzenlenmekte; ikincil mevzuatın çıkarılma süresi, lehe hükümlerin geçmiş dosyalara uygulanması ve bilirkişi raporu olmayan dosyaların uyarlanması öngörülmektedir.

Bu Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddeleri yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir. 6343 SAYILI VETERİNER HEKİMLİĞİ MESLEĞİNİN İCRASINA, TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ İLE ODALARININ TEŞEKKÜL TARZINA VE GÖRECEĞİ İŞLERE DAİR KANUN İLE 5996 SAYILI VETERİNER HİZMETLERİ,