5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye'de AKP iktidarının yürütmüş olduğu neoliberal eğitim politikaları, kamusal eğitimi tasfiye ederken özel öğretim kurumlarını birer ticari işletmeye, bu kurumlarda çalışan öğretmenleri ise ucuz ve güvencesiz iş gücü pazarına mahkum etmiştir. 2014 yılında 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'ndan "taban maaş yasası" olarak bilinen kamudaki dengi öğretmenlerden az maaş alamayacaklarına yönelik hükmün çıkarılması, özel sektör öğretmenlerini asgari ücret cenderesine hapsetmiştir. Bununla birlikte, öğretmenlerin güvenceli kamusal istihdam hakkı, iktidarın bir tasfiye ve ideolojik kadrolaşma aparatına dönüştürdüğü "mülakat sistemi" ile tamamen gasp edilmektedir. KPSS'den yüksek puanlar alarak müktesep hak kazanan binlerce öğretmen, şeffaflıktan uzak, kayırmacı ve liyakatsiz mülakat elenmeleriyle mağdur edilmektedir. Ataması yapılmayan veya mülakat marifetiyle hakkı yenen öğretmenler, özel sektörün insafına terk edilerek kölelik koşullarında çalışmaya zorlanmaktadır. İktidar, mülakatları kaldırmaya yönelik sözler verse de her dönem seçim malzemesi haline getirilen bu vaat halen yerine getirilmemektedir.

Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası'nın 2024 yılının başından bu yana Uluslararası Çalışma Örgütü ile yürüttüğü yüz yüze ve yazılı görüşmeler neticesinde, ILO Sendika Özgürlüğü Komitesi 3490 sayılı raporu yayımlamıştır. Bu rapor, Türkiye'deki eğitim emekçilerinin karşı karşıya kaldığı hak gasplarını uluslararası düzeyde tescillemiştir. ILO, *01'lik sendikal barajın toplu pazarlık hakkını engellediğini belirterek 6356 sayılı Kanun'un 41. maddesinin değiştirilmesi, özel sektör öğretmenlerinin sözleşmelerinin sendikal (nedenlerle yenilenmemesinin bir hak ihlali olduğu ve sendika karşıtı bu uygulamanın yasaklanması, sendikal ayrımcılık vakalarında, işe iade kararlarının işverenler tarafından sadece tazminat ödenerek baypas edilmesinin önüne geçilmesi konularında iktidara uyarı ve önerilerde bulunmuştur.

15 Haziran 2026'da özel öğretim kurumlarında çalışan insani çalışma koşullarından mahrum bırakılan, taban maaş hakları ellerinden alınan, güvencesiz sözleşme dayatmalarıyla sömürülen ve kamuda istihdam süreçlerinde uygulanan mülakat sistemiyle hakları gasp edilen ve emeğinin karşılığını alamayan öğretmenler; taleplerinin karşılanması ve iktidar tarafından verilen sözlerin tutulması amacıyla Ankara"daki sendika binasında süresiz açlık grevi eylemine başlamış, açlık grevinin 7. gününde, anayasal demokratik haklarını kullanarak Madenci Anıtı'na yürümek isteyen öğretmenlere, annelerine ve destek veren yurttaşlara polis müdahale etmiş, çok sayıda yurttaş gözaltı, biber gazlı saldırı ve kolluk şiddetine maruz bırakılmıştır. İktidar, öğretmenlerin insani, kamusal ve sendikal hak taleplerine kulak tıkamakla kalmayıp, bu haklı direnişi kolluk şiddetiyle bastırmaya çalışmaktadır.

Eğitim emekçilerinin taban maaş hakkının iade edilmesi, mülakat garabetine son verilerek liyakate dayalı ve güvenceli atamaların yapılması, belirli süreli iş sözleşmesi sömürüsünün son bulması, sendikal hak önündeki barajların kaldırılması gerekir. Eğitim, sermayenin kâr alanı; öğretmenler ise kölelik rejiminin özneleri değildir. Bu teklif, eğitimde güvencesizleştirmeye, piyasalaştırmaya ve her türlü baskı, şiddet ve ayrımcılık politikalarına karşı emekten yana demokratik bir refleksin gereğidir.