İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

KANUN TEKLİFİ · 2/3910 KOMİSYONDA

Bakanlık ile Bağdaşmayan İşler Hakkında Kanun Teklifi

1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 4 madde

SÜREÇ

Teklifin yolculuğu

Tarihler TBMM kaydından
  1. TBMM Başkanlığına sunuldu
    1 imza
  2. tarih kaydı yok
    Esas komisyona havale
    Anayasa Komisyonu
  3. tarih kaydı yok
    Komisyon görüşmesi (şu anki aşama)
    Komisyonda bekliyor
  4. tarih kaydı yok
    Genel Kurul
    Henüz gelmedi
  5. tarih kaydı yok
    Kabul edildi
    Henüz yok
  6. tarih kaydı yok
    Resmî Gazete
    Henüz yok

TEKLİFİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

1 İMZA

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

İLK İMZA

İlk imza sahibi

MADDELER

Neler düzenleniyor? — 4 madde

Tam metin (PDF) ↗ (yeni sekmede açılır)
MADDE 1Amaç ve kapsam

(1) Bu Kanunun amacı, bakanların yapamayacakları görev ve işleri belirlemektir.

Gerekçe: Madde ile, Bakanlık İle Bağdaşmayan İşler Hakkında Kanun Teklifinin amaç ve kapsamı belirtilmiştir.

MADDE 2Bağdaşmayan işler

(1) Bakanlar, kamu kurum ve kuruluşlarında; Devletin veya diğer kamu tüzelkişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs ve ortaklıklarda; özel gelir kaynakları ve özel imkânları kanunla sağlanmış kamu yararına çalışan derneklerin ve Devletten yardım sağlayan ve vergi muafiyeti olan vakıfların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alamazlar, vekili olamazlar, herhangi bir taahhüt işini doğrudan veya dolaylı olarak kabul edemezler, temsilcilik ve hakemlik yapamazlar.

(2) Bakanlar birinci fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlarda; genel sekreter, sekreter veya benzeri herhangi bir nam altında hiçbir yönetim görevi alamazlar; ücret karşılığı iş takipçiliği, komisyonculuk, müşavirlik yapamazlar; Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile zimmet, ihtilas, irtikap, kaçakçılık ve döviz suçları gibi Devletin maddi çıkarlarıyla ilgili davalarda Devlet aleyhine vekil olamazlar; serbest mesleklerini icrada, ferdi işletmelerini idarede bakanlık unvanlarını kullanamazlar.

(3) Bakanların, kendileri eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri, ortakları ile şirketleri, Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, Devletin veya diğer kamu tüzelkişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs ve ortaklıkları tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre açılan her türlü ihaleye katılamazlar.

(4) Bakanların yapamayacakları işlere ilişkin diğer kanunlarda yer alan hükümler saklıdır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1- (1) 2 nci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fikraları kapsamında yasaklanan herhangi bir yükümlülüğü üstlenmiş bulunan bakanlar mevcut durumlarını altı ay içinde bu Kanuna uygun hale getirirler.

Gerekçe: Bakanlık ile Bağdaşmayan işler belirtilerek, makam nüfuzunun kötüye kullanılmaması için yükümlülük ve görevlerinin uygun hale getirilmesi amaçlanmıştır. GEÇİCİ MADDE 1 - Yasaklanan herhangi bir yükümlülüğü üstlenmiş bulunan bakanların durumlarını Kanuna uygun hale getirmesini düzenlemektedir.

MADDE 3Yürürlük

(1) Bu Kanun yayımından altı ay sonra yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

MADDE 4Yürütme

(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.

Genel gerekçeyi oku (4 paragraf)Genel gerekçeyi kapat

Demokrasinin özü olan anayasal denge ve denetim mekanizmalarının amacı devlet erklerinin birleşmesinden doğacak keyfiliğe engel olmaktır. Bu anlamıyla, Anayasal denge ve denetim mekanizmaları, bireylerin açık, saydam ve hesap verebilir siyasi iktidarlarla yönetilmelerini ve denetlenmelerini güvence altına alarak, otorite-özgürlük dengesini koruyan bir işleve sahiptir.

Türkiye'de hükümet sistemi, 16 Nisan 2017 referandumuyla onaylanan 21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Anayasa Değişikliği Kanunuyla değiştirilmiş, yeni sistem "Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi" olarak adlandırılmıştır. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, bütün hükümleriyle birlikte, 9 Temmuz 2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Getirilen değişiklikle Bakanları ve Bakanlar Kurulu'nu denetleme hak ve yetkisi, TBMM'nin elinden alınmıştır. Denetlemenin en önemli unsurlarından gensoru kaldırılmıştır. Cumhurbaşkanı bakanları atayıp, görevden alırken Bakanlar, doğrudan kendisini atayan Cumhurbaşkanı'na karşı sorumlu kılınmıştır.

Örneğin; Ticaret Bakanı, bizzat Ticaret Bakanlığı tarafından doğrulanan iddialar üzerine 21 Nisan 2021 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Kararı ile görevinden alınmıştır. Bakanlığın, görevden alınan bakanın ve eşinin ortak olduğu Nanoksia Biyoteknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi?nden ve piyasa fiyatının oldukça üzerinde tutarla dezenfektan satın aldığı ortaya çıkmıştır. Bakan, kendi Bakanlığına fahiş fiyattan dezenfektan satmıştır. İhale süreciyle ilgili şeffaflık bulunmadığı gibi, Kamu İhale Kanunu hükümlerine uygun olup olmadığı halen karanlıktadır. İhale mevzuatına ve etik kurallara aykırı bir işlemin yanı sıra bir kamu zararına neden olduğu açıktır. Makam, görev ve nüfuzu gereklerine aykırı olarak kendi veya yakınının avantajına kullanmak hem sektördeki diğer kişilerin mağduriyetine hem de kamunun zarar etmesine yol açtığını göstermektedir.

Sonuç olarak, 3069 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeliği ile Bağdaşmayan İşler hakkında Kanun varken Bakanlar için böyle bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Yürütmenin kamu kaynaklarını kullanıyor olması sebebiyle "bakanlık ile bağdaşmayan işlerin" belirlenmesi-si; asi ahlak bakımından da büyük bir eksikliği telafi edecektir. ©

Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.

İLGİLİ KAYITLAR

Bağlam