Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Başkanvekili

Yeni Parti Genel Başkanı

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe

Tarih: 21-10-2026

Esas No:2/3966

No: VALLboD. GENEL GEREKÇE

Yıllarca çalıştıktan sonra emekli olmaya hak kazanan vatandaşlarımızın büyük bir çoğunluğu, emeklilik dönemini huzur içinde geçirmek isterken AKP'nin uyguladığı yanlış ekonomi politikaları nedeniyle ortaya çıkan kötü ekonomik koşullar yüzünden ne yazık ki insanca yaşamalarını sağlayacak bir aylık veya gelir almaktan oldukça uzaktırlar.

AKP tarafından reform adı altında aylık bağlama sisteminde yapılan değişiklikler yüzünden zaten başlangıçta düşük bağlanan emekli aylıkları yüksek enflasyon karşısında her geçen gün erimektedir. TÜİK'in eksik hesapladığı enflasyon oranları esas alınarak yapılan zamlar, gerçek enflasyonun aylıklarda yarattığı aşınmayı karşılamaktan uzak kalmaktadır. Aylıkları gerçek, enflasyon karşısında değersizleşen, emeklilerimiz temel ihtiyaçlarını karşılamakta bile zorlanmaktadırlar. Bu nedenle emeklilerimiz genel ekonomik sorunlarının yanı sıra toplumsal hayata katılamamaktan kaynaklanan sosyal ve gelir eksikliğinden kaynaklanan psikolojik sorunlarla da baş etmeye çalışmaktadır. Nitekim, emekli polis memuru Ali Şekeroğlu'nun geçinememesi nedeniyle intihar etmesi de bu sorunların en somut göstergelerinden birisi olmuştur.

Emekli, dul ve yetim yurttaşlarımızın büyük bir bölümü asgari ücretin altında aylık almaktadır. Daha büyük bir çoğunluğunun aylıkları ise açlık sınırının altında kalmaktadır. Emekli vatandaşlarımızın tamamına yakını da yoksulluk sınırı altında gelire sahiplendir. Bu sayısal veriler, Türkiye'de emeklilerin insanca bir yaşam sürmek için yeterli gelire sahip olmadığını ve sosyal güvenlik haklarının ne yazık ki hayata geçirilemediğini göstermektedir.

Anayasanın 2'nci maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti "sosyal bir hukuk devletidir". 60'ıncı maddesinde de "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar" denilerek sosyal güvenlik hakkı Anayasal güvence altına alınmıştır.

Emeklilerin düşük emekli aylıklarıyla yarı aç yarı tok yaşamaya çalıştığı ülkemizde, emekli yurttaşlarımızın onurlu bir yaşam sürdürebilmeleri için gerekli iyileştirmelerin biran önce yapılması devletin sorumluluğu ve yükümlülüğüdür.

Yaşlı yoksulluğunun önüne geçilmesi ve hâlihazırdaki düşük emekli aylıklarının yarattığı ekonomik, sosyal ve psikolojik sorunların çözümü için çeşitli sosyal politikalar oluşturularak bu durumun oluşmasının temelindeki etmenler belirlenmeli ve bir an önce düzenlemeler yapılması gerekmektedir.

Bu çerçevede, 2026 yılı Haziran ayı itibariyle 14.554.185 işçi ve esnaf emeklimiz ile bunların hak sahipleri bulunmaktadır. Bunların 10.817746'sı yaşlılık, malullük ve sürekli işgöremezlik geliri almakta iken 3.736.439'u ölüm aylığı ve sürekli işgöre ölüm geliri almaktadır. Emeklilerin 5.1 milyonu belirlenen en düşük emekli ine oi 23.552 TL.'lik bir emekli aylığıyla geçinmeye çalışmaktadır.

Kanun teklifimizle işçi ve esnafların emekli aylık veya gelirlerinin en azından asgari ücret düzeyinin altında olmayacak bir düzeye çekilmesi gerekmektedir. Asgari ücretin net 45.800 TL. olmasına yönelik kanun teklifimizle paralel olarak işçi ve esnaf emeklilerinin en düşük aylığının da dosya bazında 45.800 TL.'ye çıkarılması ve 'emekliler arasında prim ve sigortalılık sürelerinin farklılığı nedeniyle aylık sisteminin farklılaşması için bu zammın bütün emeklilere yansıtılması için seyyanen zam olarak bütün işçi ve esnaf emeklilerine aylık seyyanen 22.248 TL.'lik zam yapılması teklif edilmektedir. Bu teklifle açlık sınırının oldukça altında bir gelirle yaşam mücadelesi veren, yarı aç yarı tok yaşamaya çalışan emekli yurttaşlarımızın, bir nebze olsa bile ekonomik durumlarının iyileştirilmesi amaçlanmıştır.