Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu Teklifi

Bu Kanun; gerçek ve tüzel kişilerin toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullanılması düzenler.

TANIMLAR

Gerekçe: Teklifin birinci maddesi ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının herkese tanınması düzenlenmiştir. Gerçek veya tüzel kişilerin gerçekleştireceği toplantı ve gösteri yürüyüşü haklarının kullanılmasının amacı ve kapsamını düzenlemiştir.

Bu Kanunda geçen deyimlerden;

a) Toplantı; belirli konular üzerinde halkı aydınlatmak ve bir kamuoyu yaratmak suretiyle o konuyu benimsetmek için gerçek ve tüzelkişiler tarafından bu Kanun çerçevesinde düzenlenen açık ve kapalı yer toplantılarını,

b) Gösteri yürüyüşü; belirli konular üzerinde halkı aydınlatmak ve bir kamuoyu yaratmak suretiyle o konuyu benimsetmek için gerçek ve tüzelkişiler tarafından bu Kanun çerçevesinde düzenlenen yürüyüşleri,

c) Mahallin en büyük mülki amiri; illerde vali, ilçelerde kaymakamı,

d) Mahallin güvenlik amirleri; illerde il emniyet müdürü ve il jandarma alay komutanını, ilçelerde ilçe emniyet amiri veya komiseri ve ilçe jandarma bölük komutanını, ifade eder.

Bir İl'e bağlı ilçelerin, o ilin belediye sınırları içindeki kısımlarına ilişkin olarak bu Kanunun uygulaması yönünden mahallin en büyük mülki amiri, ilin valisidir.

TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKI

Gerekçe: Maddede, Kanunun değişik yerlerinde geçen terimler tanımlanmak suretiyle, gereksiz tekrarların önüne geçilmek istenilmiştir. Ayrıca, ilin valisinin bu kanun kapsamında da mahallin en büyük mülki amiri olarak ifade ederek il'e bağlı ilçelerin, o ilin belediye sınırları içindeki kısımlarına ilişkin olarak da yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Herkes, önceden izin almaksızın, bu Kanun hükümlerine göre şiddet, kin ve düşmanlığı içermeyen, tahrik veya teşvik etmeyen, belirli amaçlarla toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir.

İSTİSNALAR Madde 4 - Aşağıda belirtilen toplantı ve faaliyetler bu Kanun hükümlerine tabi değildir.

a) Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, vakıfların, derneklerin, ticari ortaklıkların ve diğer tüzelkişiliğin özel kanunlarına ve kendi tüzüklerine göre yapacakları kapalı yer toplantıları,

b) Kanunlara uymak, kendi kural ve sınırlan içinde kalmak şartıyla kanun veya gelenek ve göreneklere göre yapılacak toplantı, tören, şenlik, karşılama ve uğurlamalar,

c) Spor faaliyetleri ile bilimsel, ticari ve ekonomik amaçlarla yapılan toplantılar,

d) Cumhurbaşkanı, Başbakan ve bakanların Devlet ve Hükümet işleri hakkındaki toplantı ve konuşmaları ile Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin halk ile yapacakları sohbet niteliğindeki görüşmeler.

SEÇİM ZAMANINA İLİŞKİN HÜKÜMLER

Madde 5 - Seçim zamanlarında yapılacak propaganda toplantıları ile ilgili kanun hükümleri saklıdır.

İKİNCİ BÖLÜM: TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ

YERLERİ TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ YER VE

GÜZERGAHI

Madde 6- Toplantı ve gösteri-yürüyüşleri, tüm il veya ilçe sınırları içerisinde aşağıdaki hükümlere uyulmak şartıyla her yerde yapılabilir.

Toplantı ve yürüyüşü yapan kişilerin güvenliğini sağlanabilmesi, gerekli güvenlik tedbirlerinin alınabilmesi amaçlarıyla toplanma ve dağılma yerleri ile izlenecek yol ve yönler belirlenebilir. Toplantı yerlerinin tespitinde gidiş gelişi, güvenliği bozmayacak ve pazarların kurulmasına engel olmayacak biçimde, toplantıların genel olarak yapıldığı, elektrik tesisatı olan yerler tercih edilir. i

Toplantı ve gösteri yürüyüşü zaman sınırlaması olmaksızın yapılabilir.

UMUMA AÇIK YER SAYILMA

Madde 7 - Toplantının yapıldığı yer, toplantı süresince umuma açık yer sayılır.

ÜÇÜNCÜ : BÖLÜM: TOPLANTI ŞEKİL VE ŞARTLARI BİLDİRİM VERİLMESİ Madde 8 - Toplantı yapılabilmesi için, toplantı veya gösteriyi düzenleyenler adına bir kişinin imzalayacağı bir bildirim, toplantının yapılmasından en az yirmi dört saat önce ve çalışma saatleri içinde, toplantının yapılacağı yerin bağlı bulunduğu valilik veya kaymakamlığa verilir. Tüzel kişilere ait bildirim tüzel kişinin yetkilendireceği kişi tarafından yapılır. Bu bildirimde;

a) Toplantının amacı,

b) Toplantının yapılacağı yer,

c) Toplantının yapılacağı gün ve başlangıç saati,

d) Bildirimi veren kişinin açık kimlik bilgileri,

e) Şehir ve kasaba içindeki genel yollar üzerinde yapılacak yürüyüşlere ait bildirimlerde yürüyüşe geçmek için seçilecek toplanma yeri ile izlenecek yol ve dağılma yeri belirtilir.

Bu bildirimin, valilik veya kaymakamlıkça alınması zorunludur. Bildirimin amacı, valilik veya kaymakamlığın toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullanılması amacıyla gerekli önlemlerin alınmasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlamaya yöneliktir. Kamu düzeni ve güvenliliğini sağlamak amacıyla bildirimin gerektirdiği tüm tedbirleri alır.

Bildirimin verilmemiş olması, bu kanuna uygun olarak düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşlerin niteliğini kanuna aykırı hale getirmez.

Aynı yerde, aynı gün toplantı yapmak üzere ayrı ayrı kişilerce bildirim verilmişse ilk verilen bildirim geçerlidir. Diğerlerine durum hemen yazılı olarak bildirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: TOPLANTININ ERTELENMESİ VE GERİ BIRAKILMASI

Madde 9 - Toplantı, toplantının yapılacağı saatten en az altı saat önce bildirimde bulunan kişi veya onun yetkilendireceği kişi tarafından, bildirimin verildiği valilik veya kaymakamlığa yazı ile bildirilmek şartıyla geri bırakılabilir.

BİRDEN FAZLA TOPLANTILARI ERTELEME

Madde 10- Bir il sının içinde aynı günde birden çok toplantı yapılmak istenmesi halinde vali, toplantılardan bir kısmını on günü aşmamak üzere, müracaat önceliği göz önünde bulundurarak, bir kez erteleyebilir. Ertelemeye dair kararda gerekçe yazılması zorunludur. Erteleme kararı yazılı olarak bildirilir.

TOPLANTININ ERTELENMESİ

Madde 11 - Vali veya kaymakam, kamu düzeni, veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla belirli bir toplantıyı on beş günü aşmamak üzere, bir defaya mahsus, erteleyebilir Ertelemeye dair kararda gerekçe yazılması zorunludur. Erteleme karan yazılı olarak bildirilir.

ERTELEME KARARININ TEBLİĞİ

Madde 12 - Vali veya kaymakamlarca ertelenen toplantılara ilişkin gerekçeli erteleme kararı toplantının başlama saatinden en az yirmi dört saat önce bir yazı ile bildirimi yapan kişiye tebliğ edilir. Vali veya kaymakamlarca ertelenen toplantılar hakkında İçişleri Bakanlığına bilgi verilir.

Toplantının ertelenen günden sonraki bir günde yapılabilmesi, yeni bildirimde bulunmasına bağlıdır.

BEŞİNCİ BÖLÜM: KANUNA AYKIRI TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ AMAÇ DİŞİ TOPLANTİ VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ KANUNA AYKİRİ TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ

Madde 13 - Ateşli silahlar veya patlayıcı maddeler veya her türlü kesici, delici aletler veya taş, sopa, demir ve lastik çubuklar, boğma teli veya zincir ç<o'l bereleyici ve boğucu araçlar veya yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı eczalar veya diğer her türlü zehirle- veya her türlü sis,'gaz ve benzeri maddeler ile yapılan toplantılar veya gösteri yürüyüşleri kanuna aykırı sayılır.

Şiddet içeren, şiddete tahrik veya teşvik eden toolantılar ve gösteri yürüyüşleri ile kin ve düşmanlığı içeren veya teşvik eden toplantılar ve gösteri yürüyüşleri kanuna aykırı sayılır.

TOPLANTI VEYA GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜNÜN DAĞITILMASI

Madde 14 - Kanuna uygun olarak başlayan bir toplantı veya gösteri yürüyüşü, daha sonra şiddet ve kin ve düşmanlığı içerir, tahrik veya teşvik ederse mahallin en büyük mülki amiri, yazılı veya acele hallerde sonradan yazı ile teyit edilmek kaydıyla sözlü emirle, mahallin güvenlik amirlerini veya bunlardan birini görevlendirerek olay yerine gönderir.

Bu amir, topluluğa Kanuna uyularak dağılmalarını, dağıimazlarsa zor kullanılacağını ihtar eder. Topluluk dağıtmazsa zor kullanılarak dağıtılır. Zor kullanmanın orantılı ve zorunlu olması gerekir. Bu gelişmeler mahallin güvenlik amiri tarafından tutanaklarla tespit edilerek en kısa zamanda mahallin en büyük mülki amirine tevdi edilir.

Güvenlik kuvvetlerine karşı fiili saldırı veya korudukları yerlere ve kişilere karşı fiili saldırı hali mevcutsa, ihtara gerek olmaksızın zor kullandın.

Toplantı ve gösteri yürüyüşüne 13 üncü maddenin ikinci fıkrasında yazılı silah, araç, alet veya maddelerin bulunması halinde bunlar güvenlik kuvvetlerince uzaklaştırılarak toplantı ve gösteri yürüyüşe devam edilir.

ÇAĞRI VE PROPAGANDA ARAÇLARI

Madde 15 - Toplantı veya yürüyüşlere ilişkin çağrı veya propaganda amacıyla kullanılan basılı veya çoğaltılmış veya el ile yazılmış davetiye, levha ve ilanlarda, halkı şiddete teşvik eden, kin ve düşmanlığı içerir yazı veya resim bulunması yasaktır.

Toplantı veya gösteri yürüyüşünün yapılacağı tarihten önce toplantı veya gösteri yürüyüşünün başlayacağı saate kadar, ses yükselten veya ileten herhangi bir alet veya araç ile çağrı yapılabilir. Halka karşı, doğrudan doğruya veya ses yükselten veya ileten herhangi bir alet veya araç ile söz söyleyerek veya seslenerek, basılmış, çoğaltılmış, elle yazılmış, çizilmiş kağıtları duvarlara veya diğer yerlere yapıştırarak veya dağıtarak veya ozer are, ve yollarla halkı şiddete, kin ve düşmanlığa kışkırtmak yasaktır. 7 N

Bu hareketler güvenlik kuvvetlerince derhal menedilir. j

ALTINCI BÖLÜM: CEZA HÜKÜMLERİ

YASAKLARA AYKIRI HAREKET

Madde 16 -Kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşleri düzenleyen veya hareketlerine katılanlar, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği taköiröe 730 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılır,

TOPLANTI VEYA YÜRÜYÜŞÜ ENGELLEYENLER

Madde 17- Toplantı veya yürüyüş yapılmasına engel olan veya devamına imkan vermeyecek tertipler ile toplantı veya yürüyüşü ihlal eden kimse, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde 300 güne kadar ali para cezası ile cezalandırılır. Toplantı veya yürüyüş yapılmasına engel olunması veya devamına imkan vermeyecek tertipler ile toplantı veya yürüyüşü ihlal edilmesi suçunun kamu görevlisi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yan oranında arttırılır.

KANUNA AYKİRİ PROPAGANDA VASITALARI VE SUÇ İŞLEMEYE TEŞVİK

Madde 18- Bu propaganda vasıtalarında halkı suç işlemeye teşvik ve tahrik eder mahiyette yazı veya resim veya işaret bulunursa veya bu maksatla başka araçlar kullanılmış olursa, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde failleri 200 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Teşvik ve tahrik neticesi olarak suç işlenir veya suçun icrasına teşebbüs edilirse, fil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde teşvik veya tahrikte bulunanlar bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

DİRENME

Madde 19 - İhtara ve zor kullanmaya rağmen kolluk görevlilerine karşı cebir veya tehdit kullanılarak direnilmesi halinde, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 265 inci maddesinde tanımlanan suçtan dolayı cezaya hükmolunur.

14 üncü madde hükmü yerine getirilmeden yetki sınırı aşılarak toplantı veya gösteri yürüyüşlerinin dağıtılması halinde, yukarıdaki fıkralarda yazılı fiilleri işleyenlere verilecek cezalar, dörtte bire kadar arttırılarak uygulanır.

ÇOCUKLAR HAKKINDA UYGULANMAYACAK HÜKÜM

Madde 20 - Bu Kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılarak direnme suçunu veya katıldıkları toplantı ve gösteri yürüyüşleri sırasında propaganda suçunu işleyen çocuklar hakkında bu suçlara bağlı olarak ayrıca 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2'nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uygulanmaz.

KALDIRILAN HÜKÜMLER

Madde 21 -06.10.1983 tarih ve 2911 sayılı toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

YÜRÜRLÜK Madde 22 - Bu Kanun yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer. YÜRÜTME

Madde 23 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Gerekçe: Madde kapsamında toplantı ve gösteri yürüyüşleri hakkının herkes tarafından, şiddeti, kin ve düşmanlığı içermemesi ve tahrik veya teşvik etmemesi hallerinde izin alınmadan kullanılmasını düzenlemektedir.