25.08.1999 Tarih ve 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

27. Dönemde verilen,

2/3726, 2/3509, 2/3399, 2/3135, 2/2909, 2/2910, 2/2773, 2/2758, 2/2759, 2/2325, 2/2292, 2/1985, 2/1986, 2/1987, 2/1657. 2/1222, 2/1042, 2/1025, 2/440, 2/441, 2/442, 2/443. 2/444, 2/445, 2/446, 2/447, 2/418, 2/416, 2/417, 2/419, 2/420, 2/421, 2/422, 2/423, 2/424, 2/425, 2/426, 2/427, 2/428, 2/429, 2/430, 2/431, 2/432, 2/433, 2/434, 2/435, 2/436, 2/437, 2/438, 2/439, 2/835, 2/4729, 2/4733, 2/4366, 2/4090, 2/3848, 2/3849, 2/3850, 2/3851, 2/3841, 2/3842,2/3843,2/3844,2/3845,2/3846,2/3825,2/3824, 2/3815, 2/3547, 2/3305, 2/3306, 2/3307,2/3308,2/3309,2/3310,2/3311,2/3312,2/3313, 2/3314, 2/3315, 2/3294, 2/3295, 2/3296, 2/3297,'!'2J^ -^3299, 2/3302^ ^V3193, 2/3161, 2/2525, 2/2487, 2/2421, 2/2050. 2/17^72/988, 2/4591, 2/4346"," 2/4338, 2/3782, 2/2436, 2/2168, 2/2158, 2/2146, 2/2097, 2/1130, 2/1078, 2/1079, 2/1070, 2/1040, 2/1023, 2/994, 2/954, 2/944, 2/831, 2/760, 2/762, 2/763 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum.

Numara: ğ

26. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/21 Esas Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum.

Saygılarımla arz ederim.

Tali Komisyon/lar | Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas

Plan ve Bü Komisyon an ve Büçe

Tarih01.10.2018 Esas No:475

ANUNLAR ve KARARLAR BSK.Lığı

#4 CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanl

Tarih. İİ sa Tİ

25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nda Değişiklik Yapılması ve

Ek Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Gereği için arz ederim.

-Ş ie Vila, Mile, Çalışma

Tali e Ye N Komisyon i Esas N 1 Komisyon GA, ME, & v Tarih: Oil ME OE No gi TBMM ği ?

BAŞKANI Giy p

İLE LE Bak

İRİ ON yü HAL NN a yapamam

Ne: JIKI

Genel Gerekçe

Gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkelerin uğraştığı en önemli sosyal sorunların başında işsizlik gelmektedir. Bir yandan yetersiz ekonomik kalkınma ve büyüme diğer yandan hızla gelişen teknoloji ile üretim sistemlerinin değişmesi, esnek ve geçici istihdam düzenlemeleri ile artan işgücüne istihdam imkanları yaratmak sorun haline gelmektedir. Ülkemizde özellikle son 10 yıldır yüksek işsizlik yapısal ve kronik bir sorun haline gelmiştir. Bu sorunların getirdiği yüklerin hafifletilmesi için ülkeler çeşitli tedbirler almaktadır. Ülkemizde de uygulanan bu tedbirlerden birisi işsizlik sigortasıdır. 1999 yılında çıkarılan 4447 sayılı yasayla çalışanlara çalıştıkları sürece hem kendileri hem de işverenlerinin ödedikleri işsizlik sigortasi primi ile fona katkıda bulunma; herhangi bir nedenle işsiz kaldıklarında da belirli şartlarla oluşan fondan yapılacak işsizlik ödeneğinden yararlanma hakkı tanınmıştır. Kazancı sosyo-ekonomik nedenlerle isteği dışında kesilmiş, çalışma istek ve yeteneğinde olan ücretlinin geçinme ve yaşama ihtiyaçlarının karşılanması için devletçe zorunlu işsizlik sigortası oluşturulması bu bakımdan olumludur. Ancak günümüzde bu düzenleme değişen şartlara uygun olmayıp yasayla düzenlenen amâçları karşılamaktan da uzaktır. İşsizlerin çok az bir kısmı işsizlik sigortasından yararlanırken, işsizlik sigortasının fon kaynakları amacı dışında kullanılmıştır. 4447 sayılı Kanunun 50 nci maddesinde işsizlik sigortasından yararlanma şartları çok ağır olup işsizlik sigortası ödeme süre ve tutarları da azdır. Nitekim işsizlik sigortasından yararlanabilmek için -son 120 günde sürekli çalışıp aralıksız işsizlik sigortasına prim ödemek; son üç yılda en az 600 gün prim ödemiş olmak gibi- ağır koşullar işsizlik sigortasından yararlanılmasını önemli oranda kısıtlamaktadır. Bu durum işsizlik sigortasından yararlanma koşullarının iyileştirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Diğer yandan bu düzenleme belli bir süre sigortalı olarak çalışan ve işsiz kalanları kapsamış, yeni işgücü piyasasına giren genç işsizleri, yükseköğrenimini tamamlamış yeni mezunları ve uzun süreli işsizleri kapsamamıştır. Bu işsizlere yönelik hak temelli herhangi bir düzenleme de yapılmamıştır. İşsizlik sigortası dışında kalan işsizlere yönelik olarak AB ülkelerinin çoğunda uzun yıllardır uygulanan ve ülkemizde de ilk kez bu düzenleme ile uygulanması amaçlanan işsizlik desteği önemli bir boşluğu dolduracak reform niteliğinde bir düzenlemedir.

İşsizlik Desteği; işsizlik ödeneği alma koşullarına sahip olmayan, ancak çalışma yeteneğine sahip ve sürekli iş aramasına karşın kanunla belirtilen koşulları taşıyan işsizlere

• yaşamlarını idame edebilmeleri ve işgücü piyasasına hazırlanmaları için yapılan nakdi bir yardım olacaktır. Çalışanların, işsiz kalma gibi bir korkudan kurtarılması ya da işsiz kalmaları durumunda en azından günlük gereksinimlerini karşılayabilecek bir gelirlerinin olması geleceğe güvenle bakmaları ve bu doğrultuda düzenlemelerin yapılması 21 nci yüzyılda sosyal hukuk devletinin zorunlu görevleri arasındadır.

İşsizlik sigortasında var olan yapı, ağır şartları, ödeme süreleri ve kapsamının sınırlı olması "işsizlik desteği" uygulamasını zorunlu kılmaktadır. Çünkü; bu sistem sadece işsizlik sigortası fonundan yararlanma şartlarını taşıyanları kapsadığından yeterli değildir. İşsizlik sigortasından yararlanma hakkı olmayan işsizler maddi destekten yoksun bırakılmışlardır. Özellikle yeni mezun olmuş iş arayan gençler, askerlik dönüşünde iş bulamayanlar,. çalışı ken işlerini kaybetmiş ancak işsizlik sigortasından yararlanma şartlarını taşımayanlar, kendi istek ve kusurları ile işinden ayrılmak zorunda kalanlar gibi işsizlik sigortası şemsiyine girmeyenlerin de Anayasanın sosyal devlet ilkesi kapsamında desteklenmesi gerekmektedir. İşsizlik ödeneğinden yararlanma sürelerinin kısa olması; bu süreler bittikten sonra eğer kişiler hala bir iş bulamamışlarsa bu sürede işsizlere maddi destek sağlayacak bir sistemin olmaması işsizlik desteği ödemesinin gerekliliğini açıkça ortaya koymaktadır.

Ülkemizde ilk kez uygulanacak olan işsizlik desteği; işsizlik sigortası ödeneğinden yararlanma olanağına sahip olmayan yoksul vatandaşlarımızın hayatlarını idame ettirebilmeleri için sosyal devlet anlayışının gereği olarak belli koşullarda ve belli oranlarda yapılan vatandaş olmanın getirdiği hak temelli sosyal yardım olacaktır.

Bu teklifimizle:

1. İşsizlik sigortası kapsamında:

• Hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olmak şartı kaldırılmaktadır.

Son üç yıl içinde; e En az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olma şartı 300 güne indirilmekte ve ödeme süresi 180 günden 360 güne çıkarılmaktadır. e 900 gün prim ödemiş olma şartı 540 güne indirilmekte, yararlanma süresi 240 günden 480 güne çıkarılmaktadır. e 1080 gün prim ödemiş olma şartı 780 güne indirilmekte, yararlanma süresi 300 günden 600 güne çıkarılmaktadır.

Asgari işsizlik ödeneği tutarı yaklaşık 509 TL*den 636 TL'ye çıkarılmaktadır.

2. İlk kez uygulanacak "İşsizlik Desteği" kapsamında: e Özellikle öğrenimlerini yeni tamamlamış iş arayan gençler başta olmak üzere, işsizlik sigortasından yararlanma şartlarını taşımayan veya taşımış olmakla beraber bu hakkını kullanmış ve hala iş bulamamış olanlar dahil, bütün vatandaşlarımıza işsiz kaldıklarında maddi destek sağlayacak reform niteliğinde bir uygulamanın hayata geçirilmesi,

"e Bu kapsamda işsizlik desteğinden yararlanma hakkı olan vatandaşlarımıza işsizlik sigortası kapsamında ödenen işsizlik ödeneği tutarının yüzde seksenbeşi olan yaklaşık 540-TL işsizlik desteği ödenmesi, amaçlanmaktadır.

Madde Gerekçeleri