İşsizlik Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ülkemizde yaklaşık toplam çalışanların yarısı 28.075,50 TL ile asgari ücretlidir. TÜRK-İŞ, Eylül Ayı açlık sınırı 37 bin 801 TL ve yoksulluk sınırını ise 123 bin 130 TL olarak açıklamıştır. Bu verilere rağmen asgari ücrete enflasyonun altında ve sadece bir kez zam yapılmış ve ara zammında yapılmayacağını söylenmektedir. Hal böyleyken, bu durumdan çalışanlar, özellikle de güvencesiz çalışan işçi kesimi çok daha ağır etkilenmiştir.

TÜİK tarafından Ağustos Ayı mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış atıl işgücü oranı ise %31,0 olarak açıklanmıştır. (Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2026 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre 0,4 puan artarak %31,0 olmuştur.) Bununla birlikte İlgili yönetmelik kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine yönelik uygulama ve denetimde eksiklikler, mevsimlik işçi sorunları, kamuda "eşit işe eşit ücret" politikası, sendika üyeliği ve sendikal haklara erişim sorunu ve nitelikli istidam gibi etkinlik, verimlik ve ekonomiklik ilkelerine aykırı çeşitli problemler yaşanmaktadır.

Doğal sonuç olarak, gerekçesiz ve tazminatsız işten çıkarma, kötü koşullarda çalıştırma, enflasyon ve hayat pahalılığına karşı özlük haklarında iyileştirme yapılmama, sendikal çalışmalara mesafeli olma, grev başlatma, emek sömürüsüne karşı iş yavaşlatma ve bırakma gibi hem işçi hem de işveren tarafından birçok eylem ve uygulamalara gidilmektedir.

Bu çerçevede 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Madde 48 — ....Sigortalı işsizlere bu Kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde, Kurumca aşağıda belirtilen ödemeler yapılır ve hizmetler sağlanır; a) İşsizlik ödeneği, b) 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primleri, c) Yeni bir iş bulma, d) Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar. Ayrıca Fonun bir önceki yıl prim gelirlerinin 6 30'u; işgücünün istihdam edilebilirliğini artırmak, çalışanların vasıflarını yükselterek işsizlik riskini azaltmak ve teknolojik gelişmeler nedeniyle işsiz kalması beklenenlerin başka alanlara yönlendirilmesini sağlamak, istihdamı artırıcı ve koruyucu tedbirler almak ve uygulamak, işe yerleştirme ve danışmanlık hizmetleri temin etmek, işgücü piyasası araştırma ve planlama çalışmaları yapmak ve Fondan ödenmek üzere vize edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışanlar ile bunlardan ilgili mevzuatına göre Kurum kadrolarına atanan ve Kurumda çalışmaya devam eden personelin mali ve sosyal haklarına ilişkin ödemeleri gerçekleştirmek amacıyla kullanılabilir. Bu oranı %50'ye kadar çıkarmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.", şeklinde hükümler düzenlenmiş ve işçi koruma altına alınmıştır.

Bu bağlamda, DİSK-AR'ın Ağustos Ayında hazırladığı İşsizlik Sigortası Fonu (İSF) raporuna göre 2026'nın ilk 7 ayında 208,2 milyar TL'lik fon giderinin 92,2 milyar TL'si doğrudan işveren teşvik ve destekleri ile işbaşı eğitim programlarına ayrıldığı, işçilere yapılan ödemeler ise 64,5 milyar TL'de kaldığı ve Haziran 2026'da 2 milyon 688 bin resmi işsizden yalnızca 460 bin 501"i işsizlik ödeneğinden yararlanabildiğini açıklamıştır. Rapora göre, 2016 yılında İSF giderleri içerisinde işsizlik sigortası ödemelerinin payı yüzde 37,4, doğrudan ve dolaylı işveren teşvik ve desteklerinin payı ise yüzde 20,3 seviyesindeydi. 2026 Ocak-Temmuz döneminde işsizlik sigortası ödemelerinin payı yüzde 31'e gerilerken, işverenlere yönelik doğrudan ve dolaylı teşviklerin payı yüzde 44,3'e yükseldi. Böylece 2016-2026 döneminde Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili işçilere ayrılan pay 6,4 puan azalırken, işverenlere aktarılan kaynakların payı 24 puan arttı. Bu dönemde işverenlere yönelik teşvik, destek ve işbaşı eğitim programları için toplam 513,6 milyar lira harcandı. İşçilere yapılan işsizlik sigortası ödemelerinin toplamı ise 325 milyar lira oldu. Rapora göre, söz konusu dönemde İSF giderlerinin yüzde 49,7'si işverenlere yönelik kaynaklardan oluşurken, işçilere yapılan ödemelerin toplam giderler içerisindeki payı yüzde 31,5 seviyesinde kaldı. Raporda işsizlik fonundan yararlananların sayısı -TÜİK ve İŞKUR'un Haziran 2026 verilerine göre- 2 milyon 688 bin resmi işsizden 460 bin 501"i kişi olduğu belirtildi. Buna göre, resmi işsizlerin yüzde 17,1'i işsizlik ödeneği alabilirken, yüzde 82,9'una karşılık gelen yaklaşık 2,2 milyon kişi ödenekten yararlanamadı.

Raporda görüldüğü üzere, Fonun kuruluş amacından saptığı ve kaynakların işsiz kalan çalışanlar için gelir güvencesinden ayrıldığı dikkate alınarak işsizlik ödeneğine hak kazanma koşullarının kolaylaştırılması, işsizlik ödeneğinin alt sınırı ve tavanının yükseltilmesi önem arz etmektedir.

Teklifimizle; İşsizlik Sigorta Fonundan kişiye ödenen en düşük işsizlik ödeneğinin (asgari ücretli için): brüt asgari ücretin yüzde 60'ı kadar; en yüksek işsizlik ödeneğinin (Tavan Ücret) ise: brüt asgari ücret kadar yapılması amaçlanmaktadır. Böylece Fondan işçinin payı artırarak amacına uygun kullanımı sağlanmış olacaktır.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA