5393 Sayılı Belediye Kanunu ve 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Mahalle hizmetlerinin yürütülmesinde çok önemli bir görev üstlenmiş olan muhtarlık kurumu, katılımcı demokrasinin önemli bir ayağını oluşturmaktadır. Bu denli önemli bir konumda olan mahalle ve muhtarının tüzel kişiliği olmadığı için kamu tüzel kişiliği sıfatından kaynaklanan yetkileri kullanması da söz konusu değildir. Tüzel kişiliği olmayan mahallenin ve muhtarının, doğal olarak karşılaştığı sorunları çözme becerisi de azalmaktadır.

4541 sayılı "Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun maalesef günümüz şartlarına uygun olarak bir türlü güncellenememiştir. 4541 sayılı Kanunun ilk çıktığı yıllarda ihtiyaca cevap verecek durumda olmasına rağmen zaman içerisinde ortaya çıkan gelişmeler bu kanunun birçok maddesini hükümsüz hale getirmiştir. 6360 Sayılı Büyükşehir belediye sınırları içerisindeki köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliklerinin kaldırılarak en yakın ilçeye mahalle olarak bağlanması da özellikle Büyükşehir belediyelerinde mahalle yönetiminin öneminin daha da artmasına neden olmuştur. Bu gelişmeye paralel olarak mahalle yönetimi konusunda günümüz şartlarına uygun bir düzenlemeye gidilmesi gerekmektedir.

Mevcut kanunlarda, belediyelerden imkânları ölçüsünde muhtarlıklara yardım yapmaları istense de, yardımın miktarı, sınırı, ölçüsünün ne olacağı konusunda resmi bir kural yoktur. Bu nedenle bu konuda belediyelerin yapacağı yardım tamamen belediyelerin keyfiyetine bırakılmıştır.

Muhtar, halkın seçtiği temsilcidir. Yerel halkın dilek ve isteklerinin taşıyıcısı olan muhtarların Belediye Meclislerinde ve Encümeninde bağımsız üye sıfatıyla yer alması bir nevi halkın nispi de olsa temsilini sağlayacaktır. İl/ilçe/belde sınırları içinde mahalle muhtarlarının kendi aralarında seçeceği bir üye ile temsilinin sağlanması, o seçim bölgesindeki mahallelerin tüm sorunlarının temsilci tarafından doğrudan dile getirilmesi sonucu doğuracaktır. Yine 6360 sayılı Büyükşehir yasası ile köyken mahalleye dönüştürülen kırsal mahallelerde muhtarların aralarında seçecekleri bir üye ile şehir muhtarlarının kendi aralarında seçtikleri bir üye Büyükşehir Meclislerinde ve Encümeninde görev yapabilme imkânı sağlanmalıdır.

Muhtarlara mahallelerini ilgilendiren konularda söz hakkının ve oy hakkının verilmesi durumunda, katılımcılığın, verimliliğin ve hesap verilebilirliğin gerçekleştiği, yerinde yönetimin sisteminin layıkıyla çalışacağı bir ortam oluşturmuş olacağız.

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kar 3 No.lu Banko Oda: 6071 Bakanlıklar - ANKARA Gürsel TEKİN