Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Devlet memurlarının özlük haklarına ilişkin temel ilkeler 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile düzenlenmiş ve gerek Anayasa gerekse uluslararası normlar ile güvence altına alınmıştır.

1948 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 24.maddesi "Her şahsın dinlenmeye, eğlenmeye, bilhassa çalışma müddetinin makul surette sınırlandırılmasına ve muayyen devrelerde ücretli tatillere hakkı vardır." şeklindedir.

Anayasamızın 49.maddesi uyarınca, "Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır." Anayasamızın mezkur maddesi uyarınca devlet, sosyal devlet olmanın bir gereği olarak vatandaşlarının önündeki ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak; çalışanlarına iş yaşamında refah ortamını sunmak zorundadır. Bu sayede kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde verimlilik artacak, kamu yararı tam anlamıyla sağlanmış olacaktır. Yine Anayasanın 50.maddesi gereğince de "Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir."

Yıllık izin hakkı, çalışanların en önemli sosyal ve ekonomik haklarından biridir. Memurlar, izin haklarını kullanarak fiziksel ve ruhsal yorgunluğunu gidermekte; iş hayatının stresli ortamından bir süreliğine uzaklaşarak ailesine zaman ayırmaktadır. Bu sayede kamu yararının sağlanması amacıyla kamu hizmeti veren memurların çalışması daha verimli hale getirilmektedir. İzin hakkı, çalışanların sağlığını korumanın koşullarından biridir. Her çalışan için bir temel ihtiyaç niteliğindedir.

Devlet Memurları Kanununun 103 üncü maddesi şu şekilde hükmolunmuştur:

"Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer."

Ne yazık ki mezkur kanun hükmü ile birlikte memurlar, yasal hakları olan yıllık izin haklarını iki yıl içerisinde kullanmak mecburiyetindedirler. Kanun, yıllık izin haklarının biriktirilmesine imkân vermektedir fakat biriktirilen izinlerin iki yıl içerisinde kullanılmasını şart koşmaktadır. Çalışanın dinlenme hakkı ilkesinden temelini alan yıllık izin hakkının bu şekilde sınırlamalara tabi olması, insan haklarına aykırıdır. İnsan haklarının çeşitli sebeplerle sınırlandırılması, hakkın özüne zarar vermektedir. Zira çalışanın yorgunluğunu, beden ve ruh sağlığını koruyabilmesi bakımından bu hak, çok kıymetlidir. Dinlenmiş olarak işine dönen memurun böylelikle hem sağlığının korunması ve hem de işgücünün yenilenmesi suretiyle kamu hizmetinin sunulmasında verimliliğinin artması sağlanacaktır. Bununla beraber iş kazalarının azalması da mümkün olmaktadır.

Yukarıda açıklananlar ışığında işbu kanun teklifimiz ile devlet memurlar haklarının istisnasız kullandırılmasının sağlanması amaçlanmaktadır.