Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Hizmet borçlanması, kişinin geriye dönük olarak, belli tarihler arasında kalan günleri için sigorta primini ödeyerek hizmet kazanmasıdır. Kişilerin hangi hallerde geriye dönük olarak hizmet borçlanması yapabileceği 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda düzenlenmiştir.

5510 sayılı Kanunun 41. maddesinde düzenlenen hizmet borçlanmalarından biri doğum borçlanmasıdır. Doğum borçlanmasına göre, doğumdan önce sigortalı olan kadınlar, borçlanacakları süre içerisinde sigorta primlerinin yatırılmamış olması şartıyla dünyaya gelen ve yaşayan her çocuk için 720 gün borçlanma hakkına sahiptirler. Söz konusu borçlanma hakkı en fazla üç çocuk için yapılabilmektedir.

Doğum borçlanması yapan kadınlar, sigortalı olarak çalışmadan gün kazanmış olmaktadır. Doğum borçlanması yapabilmek için doğumdan önce herhangi bir şekilde sosyal güvenlik sistemine giriş yapılmış olması gerekmektedir. Kadın sigortalılar doğum borçlanmasını, yalnızca sosyal güvenlik sistemine girişlerinin yapılmış olması halinde yani sigortalı çalışmaya başladıktan sonra doğan çocukları için yapabilmektedir. Ancak bu durum hukuka ve hakkaniyete aykırıdır. Zira erkek sigortalılar, sigortalı çalışmaya başlamadan önceki ve sonraki askerlik süresi için hizmet borçlanması yapabilmektedir.

Anayasamızın 10. maddesinde eşitlik ilkesi düzenlenmiştir. Söz konusu eşitlik ilkesine göre, herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hizmet borçlanması hakkının sigortalı erkeklerin, çalışmaya başlamadan önceki dönemde ifa etmiş oldukları askerlik süresi için hizmet borçlanması yapabiliyorken, kadınların yalnızca sigorta girişi yapıldıktan sonra doğan çocuklar için hizmet borçlanması yapması Anayasamızda düzenlenen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Ülkemiz sosyal bir hukuk devletidir. Sosyal devlet anlayışına göre devlet, ekonomik ve sosyal yaşama müdahale etmesi yoluyla, toplumdaki sınıf çatışmalarını yumuşatarak, ulusal bütünleşmeyi sağlamayı hedeflemelidir. Dolayısıyla sosyal devlet anlayışı çerçevesinde öncelikli olarak toplumun güçsüz kesimlerine ve elbette herkese insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşam seviyesinin sağlanması gerekmektedir. Ayrıca Anayasamızın "Sosyal Güvenlik Hakkı" başlıklı 60. maddesi: "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar." hükmüne havidir. Devletimizin sosyal güvenliği sağlayacak tedbirleri alma yükümlülüğü Anayasamızdan kaynaklanan bir yükümlülüktür.

Yukarda açıklanan hususlar doğrultusunda, emeklilik için büyük öneme sahip, kadınlara tanınan hizmet borçlanma hakkının yalnızca sosyal güvenlik sistemine giriş yapılması halinde yani sigortalı çalışmaya başladıktan sonra doğan çocuklar için yapabilme şartına bağlı olmaması gerekmektedir. İşbu kanun teklifi ile de doğum yapması nedeniyle çalışma hayatından uzak kadınlara, doğum öncesi sigortalılık kaydı olup olmadığına bakıl hizmet borçlanma hakkı sağlanması ile Anayasamızın "Sosyal Güvenlik Hakkı" e) Maddesinin, sosyal devlet ilkesinin ve eşitlik ilkesinin ihlallerinin e ir iy amaçlanmaktadır. i

5 Geçti in Ni 2 Giz

"Ayp Bas