3093 Sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) 1964 yılında kamu yayıncılığı yapması amacıyla özerk tüzel kişiliğe sahip olarak kurulmuştur. 1972 yılındaki Anayasa değişiklikleri ile kurumun özerkliği kaldırılarak "tarafsız" bir kamu iktisadi teşebbüsü olarak tanımlanmıştır. Ancak TRT'nin gelirleri ve harcamaları ile yürütmekte olduğu yayıncılık anlayışı kamuoyunda tepkiyle karşılanmaktadır.

1984 yılında ise 3093 Sayılı Türkiye Radyo -Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu ile kurumun devamlı gelir kaynakları düzenlenmiştir. İşbu kanunun 2. maddesinde de belirtildiği üzere; TRT'nin gelirleri arasında; radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlar ile görsel ve/veya işitsel yayınları alabilen her türlü cihazlardan alınacak ücretler, elektrik enerjisi hasılatından ayrılacak paylar, genel bütçeden yapılacak katkılar sayılmıştır. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT)'nun gelirlerinin önemli bir kısımını vatandaştan toplanan vergiler ile bandrol ücretleri oluşturmaktadır.

Yurtdışından ithal edilen cep telefonları, bilgisayarlar, televizyonlar, radyolar, teypler, pikaplar, videolar, birleşik cihazlar, müzik setleri ve görsel/işitsel yayınları alabilen her cihaz için oransal olarak alınmakta olan Katma Değer Vergisi de Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT)'nun gelir elde ettiği bir kaynaktır.

Cep telefonları, bilgisayarlar, televizyonlar, radyolar, teypler, pikaplar, videolar, birleşik cihazlar, müzik setleri ve görsel/işitsel yayınları alabilen her cihaz için oransal olarak alınmakta olan Katma Değer Vergisine ek olarak, bu cihazların ithal edilmesi halinde maktu olarak belirlenen bir "bandrol" ücreti alınmaktadır. Her yıl için yeniden belirlenen bu maktu ücret Cumhurbaşkanlığı Kararı olarak yayımlanmaktadır. 2019 yılı için yayımlanan 499 Karar sayılı ve 25 Aralık 2018 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile bandrol ücretleri avro üzerinden belirlenmiştir. Örnekle; cep telefonlarından TRT geliri olarak belirlenen bondrol ücreti payı 20 avrodur, televizyonlar için ise 80 avroya kadar çikabilmektedir.

TRT'nin gelir elde etmesi amacıyla getirilen bu düzenlemelerde bireyin ödeme gücü gözetilerek oransal olarak belirlenmiş bir vergiye ek olarak maktu bandrol ücreti getirilmiştir. Bu ölçülülük ilkesi ile bağdaşmaz. Bandrol ücretlerinin belirlenmesinde hangi kriterlerin esas alındığı belirli değildir ve her yıl hiçbir denetime yahut orana tabi olmaksızın artırılmaktadır. Bu durum gurbetçilerin sırtında bir TRT yükü olmaktadır. Örnekle yurtdışından bir cep telefonu aldığınızda TRT için 906 katma değer vergisi sonrasında 20 avro bandrol ücreti, bir televizyon aldığınızda ise önce Yo8 katma değer vergisi sonrasında ise 80 avro bandrol ücreti vermeniz gerekecektir.

Zaten "tarafsız" bir kamu iktisadi teşebbüsü olarak faaliyet göstermesi gerekirken, bu durumu bile kamuoyunca tartışmalı olan TRT için hukukun temel ilkelerinden ölçülülük ile bağdaşmayan ve maktu bir ücret getiren bu düzenlemenin kaldırılması gerekmektedir. kapsamında yaptığı ödemelerin hafifletilmesi hedeflenmiştir.