Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

6284 sayılı Kanun'un inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Bu Kanunun amacı; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, eşcinsel ve trans bireylerin, çocukların, aile bireylerinin, tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin ve Nüfus tescil işlemleri sonuçlanmasa dahi Türk Medeni Kanunu'nun 40. Maddesi kapsamında cinsiyet geçiş süreci için Mahkeme'ye başvurmuş veya başvurusunu temellendirmek üzere ilgili eğitim ve araştırma hastanesinde gerekli süreci başlatmış kimseler ile resmi anlamda aile birliğini kurmasa bile ısrarlı takip mağduru her çiftin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir."

Gerekçe: 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un Vinci maddesinin birinci fıkrasında teklifi yapılan değişikliğin amacı mevcut düzenlemenin, korumadan yararlanacak kişileri tüketici biçimde saymış olması, bu durumun uygulamada, niteliği tek tek sayılan kimseler dışında kalan ısrarlı takip mağdurlarının korunması önünde engele dönüşmesidir. Aile bireyleri ifadesi muğlak olup kapsayıcı değildir.

6284 sayılı Kanun'un inci maddesinin ikinci fıkrasının a bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile Türkiye'nin taraf olduğu her türlü ikili veya çoklu anlaşma ile Birleşmiş Milletler veya diğer uluslararası örgütler nezdinde taraf olunan her türlü sözleşme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları özellikle Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi ve yürürlükteki diğer kanuni düzenlemeler esas alınır."

Gerekçe: 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un Vinci maddesinin ikinci fıkrasının a bendi Anayasamızın 90"ıncı maddesi gereğince Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarını, taraf olunan her türlü ikili veya çoklu anlaşma ile Birleşmiş Milletler veya diğer uluslararası örgütler nezdinde taraf olunan her türlü sözleşmeyi içermelidir.

6284 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin ikinci fıkrasının a bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"(1) Bu Kanunda yer alan;

a) Bakanlık: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını,

b) Ev içi şiddet: Şiddet mağduru ve şiddet uygulayanla aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan diğer kişiler arasında meydana gelen her türlü fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddeti,

c) Hâkim: Aile mahkemesi hâkimini,

ç) Cinsiyet: Bireyin kadın ya da erkek olarak mevcut genetik, fizyolojik ve biyolojik özelliklerini,

ç) Toplumsal cinsiyet: Farklı kültürde, tarihin farklı anlarında ve farklı coğrafyalarda kadınlara ve erkeklere toplumsal olarak yüklenen roller ve sorumlulukları,

d) Cinsel yönelim: Kişide cinsel duygu, istek ve davranışların belli bir cinsiyete çekimini,

e) Cinsiyet kimliği: Kişinin kendisini ait hissettiği cinsiyeti,

f) Cinsiyet temelli şiddet: Kadınlara, translara ve eşcinsellere, yalnızca kadın, trans veya eşcinsel oldukları için uygulanan veya kadın, trans ve eşcinselleri etkileyen cinsiyete dayalı bir ayrımcılık ile bu bireylerin insan hakları ihlaline yol açan ve bu Kanunda şiddet olarak tanımlanan her türlü tutum ve davranışı,

g) Şiddet: Kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren, toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışı,

&) Şiddet mağduru: Bu Kanunda şiddet olarak tanımlanan tutum ve davranışlara doğrudan ya da dolaylı olarak maruz kalan veya kalma tehlikesi bulunan kişiyi ve şiddetten etkilenen veya etkilenme tehlikesi bulunan kişileri, a,

h) Şiddet önleme ve izleme merkezleri: Şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici yegbileği ietkin olarak uygulanmasına yönelik destek ve izleme hizmetlerinin verildiği, g yi rını "Yedi. gün yirmidört saat esası ile yürüten merkezleri, i) Şiddet uygulayan: Bu Kanunda şiddet olarak tanımlanan tutum ve davranışları uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişileri, i) Tedbir kararı: Bu Kanun kapsamında, şiddet mağdurları ve şiddet uygulayanlar hakkında hâkim, kolluk görevlileri ve mülki amirler tarafından, istem üzerine veya resen verilecek tedbir kararlarını, ifade eder."

Gerekçe: 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un nci maddesinde "Toplumsal cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği ve cinsiyet ifadesi" ibareleri, Avrupa Konseyi ve Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen tanımları ile birlikte eklenerek uluslararası sözleşmelerin iç hukuk ile de düzenlenmesi amaçlanmıştır.

6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 4'üncü maddesinin b bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"b) Kişinin evli olup olmamasına bakılmaksızın müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi."

Gerekçe: 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendinde yapılacak değişiklik ile Koruma tedbirinin saptanmasında evlilik bağının kurulup kurulmadığına bakılmaksızın birlikte yaşama esasına göre madde düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un Sinci maddesinin birinci fıkrasının b bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"b) Başvurucu veya mağdurun evli olup olmadığına bakılmaksızın müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi."

Gerekçe: 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un Sinci maddesinin birinci fıkrasının b bendinde yapılması teklif edilen değişiklikle başvurucu veya mağdurun evli olup olmadığına bakılmaksızın koruyucu tedbirlerin alınması konusunda açıklık getirilmesi amaçlanmaktadır.

6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin varlığı hâlinde Kanun kapsamında menfaati bulunan kişilerin haklarını savunmayı kuruluş amaçlarında belirten sivil toplum kuruluşları da dahil olmak üzere herkes bu durumu resmi makam veya mercilere ihbar edebilir. İhbarı alan kamu görevlileri bu Kanun kapsamındaki görevlerini gecikmeksizin yerine getirmek ve uygulanması gereken diğer tedbirlere ilişkin olarak yetkilileri haberdar etmekle yükümlüdür."

Gerekçe: 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 7'nci maddesinde yapılacak değişiklik ile Kanun kapsamında menfaati bulunan kişilerin haklarını savunmayı kuruluş amaçlarında belirten sivil toplum kuruluşlarının ihbarda bulunabileceği ve bu ihbarlar hakkında kamu görevlileri tarafından ivedilikle işlem yapılabilmesinin sağlanması amaçlanmıştır.

6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 8'inci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"(4) Tedbir kararı, işbu Kanunun 7'nci maddesi gereğince ihbarda bulunan sivil toplum kuruluşuna, korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir. Tedbir talebinin reddine ilişkin karar ise işbu Kanunun 7'nci maddesi gereğince ihbarda bulunan sivil toplum kuruluşuna ve korunan kişiye tebliğ edilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ilgili kolluk birimi tarafından verilen tedbir kararı şiddet uygulayana bir tutanakla derhâl tebliğ edilir."

MADDE $- 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Bu Kanun hükümlerine göre verilen kararlara karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde işbu Kanunun 7'nci maddesi gereğince ihbarda bulunan sivil toplum kuruluşları da dâhil olmak üzere tüm ilgililer tarafından aile mahkemesine itiraz edilebilir."

MADDE 9- 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 10'uncu maddesi ek sekizinci fıkra ile aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir; "(8) Tedbir kararlarının uygulama aşamalarında, Kanun kapsamında menfaati bulunan kişilerin haklarını savunmayı kuruluş amaçlarında belirten sivil toplum kuruluşları ile Bakanlık ve ilgili birimleri işbirliği halinde hareket etmelidir."

MADDE 10- 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un IVinci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Kolluk görevleri, kolluğun merkez ve taşra teşkilâtında bu Kanunda belirtilen hizmetlerle ilgili olarak, çocuk, kadın, trans ve eşcinsel bireyin insan hakları, toplumsal cinsiyet çeşitliliği ve eşitliği, ayrımcılık mağdurunun cinsiyet kimliği veya cinsel yönelimi ayırt edilmeksizin ayrımcılık konulu uluslararası anlaşma ve sözleşme hükümleri ile lezbiyen, gey, biseksüel, trans ve interseks hakları ile kadın erkek eşitliği konusunda eğitim almış ve ilgili kolluk birimlerince belirlenmiş olan yeteri kadar personel tarafından yerine getirilir."

MADDE 11- 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 14'üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"(1) Bakanlık, gerekli uzman personelin görev yaptığı ve tercihen kadın personelin ve en az yüzde dört oranında eşcinsel ve trans bireyin istihdam edildiği, şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik destek ve izleme hizmetlerinin verildiği, çalışmalarını yedi gün yirmidört saat esasına göre yürüten, çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, şiddet önleme ve izleme merkezlerini kurar."

MADDE 12- 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 1#*üncü maddesinin üçüncü fikrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"(3) Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ile ulusal, bölgesel ve yerel yayın yapan özel televizyon kuruluşları ve radyolar, ayda en az doksan dakika kadınların, trans bireylerin ve eşcinsellerin çalışma yaşamına katılımı, özellikle kadın, trans bireyler, eşcinsel bireyler ve çocukla ilgili olmak üzere şiddetle mücadele mekanizmaları ve benzeri politikalar konusunda Bakanlık tarafından hazırlanan ya da hazırlattırılan bilgilendirme materyallerini yayınlamak zorundadır. Bu yayınlar, asgari otuz dakikası 17.00-22.00 saatleri arasında olmak üzere 08.00-22.00 saatleri arasında yapılır ve yayınların kopyaları her ay düzenli olarak Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna teslim edilir. Bu saatler dışında yapılan yayınlar aylık doksan dakikalık süreye dâhil edilmez. Bu süreler Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından denetlenir. Televizyon kuruluşları ve radyolarda yayınlanacak bilgilendirme materyalleri, Bakanlık birimleri tarafından üniversiteler, ilgili meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarının da görüşleri alınarak hazırlanır."

MADDE 13- 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 19'uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Bu Kanun hükümlerine göre hakkında önleyici tedbir kararı verilen kişinin aynı zamanda rehabilitasyonunun veya tedavi edilmesinin gerekli olduğuna karar verilmesi hâlinde, genel sağlık sigortası kapsamında karşılanmayan rehabilitasyon hizmetlerine yönelik giderler, Resmi kimliği uyuşmayan trans bireylerin cinsiyet geçiş sürecinde psikolojik ve sosyal destek giderleri ile rehabilitasyon hizmetleri kapsamında verilmesi gereken diğer sağlık hizmetlerinin giderleri Bakanlık bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanır." a

MADDE 14- 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20'nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, eşcinsel bireyler, trans bireyler, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idari, cezai, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir."

MADDE 15- 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 2'nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Fakrü zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan kanunla kurulu sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmayan ve bu kuruluşlardan aylık ve gelir almayan (...X1) vatandaşlar, 6284 Sayılı Kanun kapsamında verilecek koruma hizmetlerinden yararlanan vatandaşlar ile geçici olarak küçük bir yardım veya eğitim ve öğretim imkânı sağlanması halinde topluma faydalı hale getirilecek, üretken duruma geçirilebilecek kişiler bu Kanun kapsamı içindedir."

MADDE 16- 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 5'inci maddesine üçüncü fıkra aşağıdaki şekilde eklenmiştir;

"Trans ve interseks vatandaşların topluma katılımını kolaylaştıracak ihtiyaçlarına ilişkin psiko-sosyal destek giderleri dahil tedavi masrafları ve HIV/AIDS ile yaşayan kişilerin tıbbi ve psiko-sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ve bu vatandaşlarımıza yönelik destek programlarına ilişkin usul ve esaslar ayrı bir yönetmelikle tespit edilir."

MADDE 17- 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun (inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir; i

"Bu Kanunun amacı; korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan herhangi bir ırk, cinsiyet, dil, din, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ayrımı gözetilmeksizin aile, çocuk, engelli, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklar ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenlemektir."

MADDE 18- 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun I*inci maddesinin a bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Sosyal Hizmetler; ırk, cins, dil, din, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ayrımı gözetilmeksizin kişi ve ailelerin kendi bünye ve çevre şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine ve ihtiyaçlarının karşılanmasına, sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasını ve hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesini amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütününü,"

MADDE 19- 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 3'üncü maddesinin f bendinin 7 numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;

"Kadın veya Erkek Konukevleri", fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismara uğrayan her cinsel kimlikten kadın veya erkek vatandaşların psiko-sosyal ve ekonomik problemlerinin çözümlenmesi sırasında varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla geçici bir süre kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşlarını,"

MADDE 20- 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 3'üncü maddesine h bendi eklenerek aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir; NN,

"h) Cinsiyet Kimliği: Kişinin kendisini ait hissettiği cinsiyeti,"

MADDE 21- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 22- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Gerekçe: 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 8'inci maddesinin dördüncü fıkrasında yapılacak değişiklik ile tedbir kararının reddi veya kabulü halinde bu kararın tebliğinin ihbarda bulunan sivil toplum kuruluşuna da yapılabilmesi amaçlanmıştır.