Karayolları trafik güvenliği haftası nedeniyle

İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Erzurum Milletvekili Sayın Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı'nın, Karayolu Trafik Haftasının önemine binaen yapmış olduğu gündemdışı konuşma üzerine söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Konuşmama başlamadan önce, ben de, geçtiğimiz hafta Bingöl'de meydana gelen depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza, çocuklarımıza Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar ve Bingöllü hemşerilerimize ve ulusumuza başsağlığı diliyorum.

Yine, bugüne kadar meydana gelen trafik kazalarında hayatını kaybeden bütün yurttaşlarımıza Allah'tan rahmet, yaralı ve sakat kalanlara acil şifalar temenni ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; günümüzde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde trafik kazaları çok ciddî bir sorundur. Kalkınmasını tamamlamış ülkeler, trafik güvenliğinin sağlanmasını devlet politikası olarak kabul etmiş ve bu alanda yatırım yaparak önemli aşamalar kaydetmişlerdir; ancak, tüm çabalara rağmen, dünyada her yıl yüzbinlerce insan trafik kazalarından dolayı ölmekte ve milyonlarcası da yaralanmakta ve sakat kalmaktadır.

Ülkemizde de, trafik sorunu, öncelikli çözümü gereken konuların başında gelmektedir. Ulaşım sistemlerinde dengeli bir taşımacılığa, yani, kombine taşımacılığa yeterince geçilememiştir; bunun sonucunda da, deniz, demir ve havayollarının yük ve yolcu taşımacılığındaki payı, doğal olarak, karayolları lehine artış göstermiştir.

Yük ve yolcu taşımacılığının yüzde 95'lere yakınının karayoluyla yapılması, aynı zamanda, bu hizmet sektöründe kullanılan kamyon, otobüs gibi ağır taşıtların da karayolunda yoğun olarak bulunmaları sonucunu ortaya çıkarmıştır.

Nüfus, araç -ki, şu anda toplam araç sayımız 10 000 000'a yaklaşmıştır- ve bunlara paralel olarak artan sürücüye rağmen, altyapıda yeterince iyileştirme yapılamaması, trafik güvenliğini sorun olarak karşımıza çıkarmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; trafik güvenliği, altyapı, eğitim, denetim, yasal mevzuat ve ilkyardım acil müdahale kurtarma hizmetlerinin koordineli bir şekilde ve eksiksiz yerine getirilmesiyle sağlanır.

Ülkemizde 2002 yılında meydana gelen kazaları ve can kayıplarını, biraz önce konuşan değerli arkadaşım söylediler. Bakanlığımız, trafik kazalarını, özellikle, kazalardan dolayı meydana gelen ölümlerin ve yaralanmaların istikrarlı bir şekilde azaltılması amacıyla, kaza sebeplerini, istatistikî bilgilerin bilimsel olarak değerlendirilmesi sonucunda, tespit etmektedir. Bu veriler doğrultusunda, ilgili birimlerce, uygulama ve denetim planlamaları yapılmakta, projeler üretilerek hayata geçirilmektedir. Mevcut olan araç ve gereçlerle, mahallinde etkili denetim yapılarak, görevin etkinliğinin artırılması yönünde azamî gayret sarf edilmektedir.

Hükümetimiz, özellikle, ölüm ve yaralanmalarda azalış ivmesini daha da yükseltebilmek, ölüm ve yaralanmaları en az seviyeye indirebilmek amacıyla, trafik sorununu, öncelikli çözüm gerektiren konular kapsamına almıştır. Hükümetimizin, programında ve acil eylem planında da yer verdiği bölünmüş yol yapımına ağırlık verilmesi, bunun göstergesidir. Amacımız, 15 000 kilometre bölünmüş yol yapımıdır. Bu doğrultuda, 2003 yılında, ilk etapta 1 250 kilometre bölünmüş yol yapımının temelini attık. Bugün, Sayın Başbakanımızın talimatlarıyla düzenlemiş olduğumuz toplantıda, bu konuyu il valilerimizle bir kez daha görüştük. Bu toplantıda, tek bir havuza alınan kamu kurum ve kuruluşlarının her türlü araç, gereç ve makine parkının bir seferberlik halinde kullanılmasıyla, 15 000 kilometrelik bölünmüş yol hedefimize ulaşmak için, valilerimizin gereken her türlü katkıyı yapmakta olduklarını bir kez daha memnuniyetle görmüş olduk.

Diğer taraftan, trafik güvenliğine ilişkin ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin de, görev aldığımız ilk aylarda Meclis gündemine getirerek, çıkarılmasını sağladık. Bu düzenlemeyle, cezalarda ciddî oranda artırımlar getirilmiş ve ölümlü kazaya karışan suçlu sürücülerin almış oldukları hapis cezalarının paraya çevrilmesi ve ertelenmesi imkânı da ortadan kaldırılmıştır.

Hedefimiz, trafikte sürücü, yolcu ve yaya olarak bulunan tüm vatandaşlarımızın trafik bilincini artırıp, trafik kültürünü geliştirip yaygınlaştırarak, denetimlerde de çağdaş, ileri ülkelerin teknolojisini kullanarak güvenli bir trafik ortamının oluşturulmasıdır. Böylece, kazalar ve kazalardan dolayı meydana gelen yaralanmalarda ve özellikle de ölümlerde azalmalar sağlanacaktır. Bu azalmalar, toplam ölümlerde ve korunmasız yol kullanıcısı olan yaya ölümlerinde, 2006 yılında en az yüzde 20; 2011 yılında en az yüzde 40; 0-14 yaş grubu arası çocuk ölümlerinde, 2006 yılında en az yüzde 25; 2011 yılında da en az yüzde 50 olarak hedeflenmektedir.

Bu hedeflere ulaşabilmek amacıyla, bölünmüş yol yapımı çalışmalarımıza ilave olarak yaptığımız ve yapmaya devam edeceğimiz bazı faaliyetlerden de kısaca bahsetmek isterim.

Trafik polislerinin ve jandarma trafik tim görevlilerinin meslekî bilgi, beceri ve tutumlarının, yürütmekte oldukları görevin veriminin, trafik kazalarının önlenmesinde trafik polisinin rolünün artırılması amacıyla, sadece trafik görevlisi yetiştiren Eskişehir Trafik Polis Eğitim Merkezimizde, konusunda uzman üst düzey teşkilat mensupları ile üniversite öğretim üyeleri eğitici olarak katılmakta, bu merkezde, temel trafik ve kaza inceleme eğitimleri ile geliştirme eğitimleri verilmektedir.

Yine, trafik eğitimi konusunda Millî Eğitim Bakanlığına yardımcı olmak ve insan unsurunun kural ve riskler konusundaki bilincinin artırılması amacıyla "sürücü ve yaya eğitim seminerleri" adı altında bir proje yürütüyoruz. Bu proje kapsamında, sürücü, yaya ve çocuklara yönelik olarak hazırlanan eğitim materyalleri kullanılmaktadır.

Yine, trafik kazalarının azaltılması, özellikle can kayıplarının en aza indirilmesi konusunda son yıllarda gösterilen çabalarla elde edilen olumlu gelişmelere ivme kazandırmak amacıyla, Gazi Üniversitesi Rektörlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Karayolları Genel Müdürlüğü işbirliğiyle, Uluslararası Trafik ve Yol Güvenliği Kongresi ve Fuarı düzenlenmiştir. Dün başlayan kongre, cuma akşamı son bulacaktır. Bu kongrede sunulacak yaklaşık 120 bildiride, trafik ve yol güvenliğine bilimsel yaklaşımlar, trafik güvenliğinin hukuk ve ekonomi boyutları, tasarım, yönetim, denetim, kombine taşımacılık konularına yer verilmektedir. Kongreye, ulusal ve uluslararası düzeyde üniversiteler, sivil toplum örgütleri ve ilgili kurumlardan katılım gerçekleşmektedir. Erzurum Milletvekilimiz Sayın Mustafa Ilıcalı da, dün açılışı yapılan Uluslararası Trafik Kongresinde "Yerel Yönetimler" konu başlıklı oturumda başkanlık yaparak, trafik güvenliğine vermiş olduğu önemi bir kez daha göstermiştir; kendisine ve konuya hassasiyet gösteren diğer bütün milletvekili arkadaşlarıma, huzurlarınızda bir kez daha teşekkür ediyorum.

Değerli arkadaşlarım, bir başka önlemimiz de, özellikle trafik kazalarından dolayı meydana gelen ölümlerin ve yaralanmaların istikrarlı bir şekilde azaltılması amacıyla, kaza sebepleri, sürücü ve araçlar ile meydana gelen trafik kazalarının sonuçları ve denetleme hizmetlerine ilişkin tüm bilgiler Bakanlığımıza ait web sayfalarında yayımlanarak, ilgili, sorumlu, yetkili kişi, kurum ve kuruluşlara gönderilmektedir. Bu veriler doğrultusunda, ilgili birimlerce, uygulama ve denetim planlamaları yapılmakta, projeler üretilerek, hayata geçirilmektedir.

Yapılan denetimler, daha çok, trafik kazalarının oluşumunu doğrudan etkileyen ve ölümle, yaralanmayla sonuçlanan, aşırı hız, yakın takip, hatalı sollama, alkollü araç kullanma ile kaza sonrası ölüm ve yaralanmaları azaltan emniyet kemeri kullanımı, terminal giriş ve çıkışlarında takograf kontrolü gibi konularda yoğunlaştırılmaktadır.

Yine, Bakanlığımızca kurulan trafik bilgi sistemiyle, ekip araçlarından on-line sorgulama yapılmaktadır. Böylece, gerek trafik denetiminde gerekse iş akışında kontrol mekanizması güçlendirilmiş, günümüz teknolojisinin tüm imkânlarından faydalanabilen bir yapı oluşturulmuştur. Ayrıca, polis ekiplerinin yerlerinin, merkezde yer alan sayısal harita üzerinden takip edilebilmesi, kaza bilgilerinin, CPS koordinatörleriyle birlikte tutularak, en çok kazanın meydana geldiği yerlerin harita üzerinde tespit edilmesi işlemleri de yapılabilmektedir. Söz konusu güzergâhta, trafik bilgi sistemiyle, araç, sürücü belgesi, sürücü ve bunlar hakkındaki bilgileri, yine on-line olarak sorgulanabilmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; trafik kazalarının oluşumunda her ne kadar yol kullanıcıları denilen sürücü, yaya ve yolcuların payları yüksek olsa da, kanunun görev verdiği tüm kurum ve kuruluşlar ile sivil toplum örgütlerinin ve üniversitelerimizin, üzerlerine düşen sorumlulukları tam olarak yerine getirmeleri gerekir. Öte yandan, trafik kültürü ve trafik bilincinin artırılmasında çok önemli görev ve sorumluluklar üstlenmesi gerektiğine inanıyoruz.

Ülkemizde, medyanın, bu sorunun çözümüne katkı sağlayacak büyük bir potansiyeli bulunmaktadır. Nitekim, son yıllardaki trafik kazası sonucu meydana gelen ölümlerin azalmasında, medyanın konuya duyarlılığının önemli payı bulunmaktadır. Bu hassasiyetin, bundan sonra da artarak devam edeceğinden kuşku duymuyoruz.

Bu düşüncelerle, hepinize en içten sevgi ve saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)