Türkiye şeker fabrikaları pancar üretim kotası oranları hk mehmet küçükaşık'ın soruları

DEVLET BAKANI ALİ BABACAN (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bursa Milletvekili Sayın Mehmet Küçükaşık'ın Sayın Başbakanımıza yönelttiği, ancak, Sayın Başbakanımızın da, kendileri adına ilgili bakanımızdan cevaplandırmasını istediği sözlü soru önergesini cevaplandırmak üzere huzurlarınızda bulunmaktayım.

2002 - 2003 pazarlama yılı için, nişasta bazlı şeker üretim kotası, Şeker Kurulu tarafından, 4634 sayılı Şeker Kanununun "Kotalar ve Kotaların Tespiti" başlıklı 3 üncü maddesi gereğince, ülke toplam A kotasının yüzde 10'u oranında, 234 100 ton olarak belirlenmiş; aynı maddenin tanımış olduğu Bakanlar Kurulunca yüzde 50 oranında artırım yetkisi kullanılarak, 6 Temmuz 2002 tarih 24807 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2002/4365 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla 351 150 tona yükseltilmiştir.

Şeker Kurulu, 2003 - 2004 pazarlama yılı için, stokları dikkate alarak, şeker kotalarını bir önceki yıl düzeyinde belirlemiş; bu doğrultuda, nişasta bazlı şeker kotaları da, bir önceki yıl seviyesinde oluşmuştur. Şeker Kanununun 3 üncü maddesi gereğince, nişasta kökenli şeker kotalarını yüzde 50 oranında artırma ve eksiltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Ayrıca, 2003 ürün yılı için pancar kotası 10 300 000 ton olarak belirlenmiş olmakla birlikte, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı arasında imzalanan protokolle hayata geçirilmiş uygulama doğrultusunda, 3 üncü sorunun cevabında ayrıntılı olarak açıklanacağı üzere, pancar üreticilerinin gelir kayıplarının telafi edilmesi imkânı getirilmiştir.

2 nci sorunun cevabına gelince; Şeker Kanununun 3 üncü maddesinde" nişasta kökenli şekerler için belirlenecek toplam A kotası, ülke toplam A kotasının yüzde 10'unu geçemez. Bakanlar Kurulu bu oranı, kurumun görüşünü alarak yüzde 50'sine kadar artırmaya, yüzde 50'sine kadar eksiltmeye yetkilidir" ibaresi yer almaktadır. Bu madde gereğince, Bakanlar Kurulunun yüzde 50 artırma yetkisini kullanması halinde, nişasta bazlı şekerlere, ülke toplam A kotasının yüzde 15'i oranında kota tahsis edilebilecektir.

3 üncü soruya geçmek istiyorum. Avrupa Birliği şeker rejiminde nişasta bazlı şeker kotası yüzde 2 olup, sadece izoglikoz için uygulanmakta; ayrıca, yüzde 2 oranında, diğer bir tatlandırıcı türü olan inülin şurubu için kota bulunmaktadır. Glikoz üretimi ise kota kapsamı dışında yer almaktadır. 4634 sayılı Şeker Kanunu ile getirilen yüzde 10'luk kota, ülkemizde üretilen tüm nişasta bazlı şekerleri kapsamaktadır.

Bilindiği üzere, Türkiye Şeker Fabrikaları Türk Anonim Şirketi tarafından, 2002 ürün yılında, üreticilerimizden 12 123 000 ton pancar satın alınmış, 2003 yılında ise şeker stokları nedeniyle, genelde yüzde 15 düzeyinde kısıtlamaya gidilmiştir.

Nişasta bazlı şeker üretim kotasının artırımıyla ilgili olabilecek gelişmelere bağlantısı olmamakla birlikte, 2003 yılı pancar ekim alanlarının daraltılmasından kaynaklanabilecek üretici mağduriyetini gidermek amacıyla, 2003 yılına mahsus olmak üzere, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, şekerpancarı kotaları ve telafi edici ödeme sistemi uygulamasını yürürlüğe koymuştur.

Yürütülen uygulama doğrultusunda, Türk Şekere ait fabrikalarda 4 901 adet üretici, 30 100 dekar alanda ayçiçeği; 6 447 adet üretici, 33 972 dekar alanda mısır; 1 531 adet üretici, 10 392 dekar alanda yem bitkisi olmak üzere, toplam 75 042 dekar alanda ekim yapılmıştır. Böylelikle, 2002 yılına göre daraltılan 351 760 dekar pancar ekim alanı, alternatif ürün ekimi için üreticilere tahsis edilmiş; ancak, üreticilerden gelen talep doğrultusunda, bu alanın yüzde 21'i kullanılmıştır. Bu uygulamayla, pancar üreticilerimizin ekim alanları ekonomiye kazandırılmış, üreticilerimizin gelir düzeyi artırılmış, ithalat yoluyla karşılamakta olduğumuz bazı tarımsal ürünlerin yerli üretimle karşılanması da teşvik edilmiştir. Ayrıca, uzun vadede pancar üretiminin artırılabilmesi amacıyla, şeker ihracatının bir fon aracılığıyla desteklenmesi için kanun değişikliği taslağı üzerinde de ilgili bakanlık tarafından çalışılmaktadır. Taslakla ilgili kuruluş görüşleri alınma aşamasında olup, taslak kanunlaşırsa pancar üretiminin artırılması için kalıcı ve uzun vadeli de bir yol bulunmuş olacaktır.

Teşekkür ediyorum.