Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

ALİ GÖKÇEK (İstanbul)Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Bakanım, değerli bürokratlar; İSİG verilerine göre, sadece eylül ayında 14 yaşın altında 5 çocuğumuzu iş cinayetlerinde kaybettik. Dokuz ayda 14 yaş altı 23, 18 yaş altı toplam 65 çocuğumuzu biz iş cinayetlerine kurban verdik ve ne yazık ki bu verileri sizlerden duyamıyoruz, sivil toplumun çalışmalarından öğrenebiliyoruz. Performans raporlarına göre, çocuk işçiliğiyle mücadeleye yönelik faaliyetler adı altında 2023 yılında 41 milyon bütçe ayırmışsınız, 33,9 milyonunu harcamışsınız. O yıl en az 54 çocuk işçi çalışırken hayatını kaybetmiş, 54 çocuğumuzun ölümü size az mı geldi de bu bütçeyi düşürdünüz, anlayamıyorum çünkü 2024 yılında 28,6 milyon lira ayırmışsınız, 14,4 milyon lira harcamışsınız; o yılda en az 71 çocuğumuz iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiş. Benim gerçekten vicdanım kabul etmiyor, aklım almakta zorlanıyor, bir ülkede 65 çocuk ekmek parası kazanmak için can vermiş ve siz Çalışma Bakanı olarak o koltukta oturmaya devam edebiliyorsunuz. Gerçekten enteresan, bu çocukların emeği, canı, kanı sömürülürken sizin Bakan olarak bürokratlarınız ne iş yapıyorlar; merak ediyoruz.

Peki, yaşlılarımız farklı mı? Değil. Emekli maaşlarını öyle dip seviyelere çektiniz ki yine sizin fon zadeleriniz dışında hiçbir yaşlımız bir oh çekip huzurlu oturamıyor. Dokuz ayda 65 yaşın üzerinde 108 vatandaşımız çalışırken hayatını kaybetti. Bakın, emekli demiyorum, 65 yaşın üstünde çalışırken hayatını kaybetti. Gençler zaten gençliğini yaşayamıyor, iş arasalar iş yok, iş bulsalar emeklerinin karşılığını alamıyorlar. Kadınlar istihdam da günden güne geri bir pozisyona itiliyor.

Geçtiğimiz yıl bütçenizi sundunuz. 23 Aralıkta asgari ücret 28 bin lira olarak belirlendi ve aradan daha bir hafta geçmeden, attığınız imzanın mürekkebi kurumadan, asgari ücret emekçinin cebine girmeden açlık sınırının altına düştü ve sizin asgari ücretiniz yerinde sayarken açlık sınırı durmadı, bugün 38 bin liraya geldi Sayın Bakan. Şimdi soruyoruz: Siz yine asgari ücreti daha ilk ayından açlık sınırının altında kalacak bir tutar olarak mı belirleyeceksiniz yoksa gerçekten emekçinin emeğinin karşılığını alabileceği bir ücretten bahsedebilecek miyiz?

Sayın Bakan, bizlere vatandaşlarımız tarafından sıklıkla iletilen bir diğer önemli sorun da engelli vatandaşlarımızın emeklilik çilesi. Engelliler ve aileleri için en kritik başlıklardan biri de çalışma gücü kaybı oranlarının yani engelli sağlık kurulu raporu oranlarının tespiti sürecinde yaşanan belirsizlikler ve hak kayıpları. Vatandaşlar engelliliklerine nazaran çok düşük oranlar verildiğini ve bunun da telafisi güç mağduriyetlere yol açtığını dile getiriyor. Sizin bu belirsizlikleri gidermeye yönelik bir çalışmanız var mı? Engelli vatandaşlarımızın emeklilik sürecindeki hak kayıplarının önüne nasıl geçmeyi planlıyorsunuz ya da böyle bir niyetiniz var mı? Özellikle Ekim 2008 öncesi sigorta girişi bulunan engelli çalışanların kazanılmış hakları olan vergi indirimi üzerinden erken emeklilik sisteminde yapılan ani değişiklikler ve yaşanan belirsizlikler on yıllarca emek vermiş yurttaşlarımızın tüm geleceğini altüst etmiş durumda. Biz bu kanunu Anayasa Mahkemesine taşıdık, süreci yakinen takip ediyoruz ancak siz de ilgili Bakanlık olarak sahada yaşanan sıkıntıları giderecek adımları atmakla mükellefsiniz.

Son olarak geleceğe not düşmek adına bir konuyu dile getirmek istiyorum. Sayın Bakan, dünyada teknolojinin hızı malum, dijitalleşme, yapay zekâ çözümleri günden güne ilerliyor, gelişiyor. Tabii, bu teknolojilerin gelişmesi üretim biçimlerini değiştirdiği gibi istihdamı da değiştiriyor. Biz bu dönüşüme ülke olarak ne kadar hazırız? 2030'daki, 2050'deki dünyanın istihdam modellerine vatandaşlarımızı, gençlerimizi, çocuklarımızı ne kadar hazırlayabiliyoruz? Merak ediyorum. Umarım henüz vakit var diyerek bu konuyu ihmal etmiyorsunuzdur.

Bütçemizin bütün ülkemize hayırlı olmasını diliyorum, teşekkür ediyorum.