Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma

ALİ TAYLAN ÖZTAYLAN (Balıkesir)Sayın Başkanım, Komisyonumuzun kıymetli vekilleri, Sayın Bakan Yardımcım, Sayın Genel Müdürüm, Devlet Demiryollarının kıymetli çalışanları, Sayıştayımızın denetçileri ve ilgili kurum kuruluşlardan gelen kıymetli bürokrat arkadaşlarımız; ben de herkese selam, sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

Tabii ki Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları yüz yetmiş yıllık bir tarihle Avrupa ve Asya için merkez olan ülkemizi uluslararasılaştıran hem de içerdeki faydayı daha fizibil şekilde iller arasında veya sanayi kapasitelerinde birbirine bağlayan çok önemli bir kuruluşumuz. Bu kapsamda tüm çalışanlarınıza, Genel Müdürümüzün ve Bakan Yardımcımızın nezninde öncelikle tebriklerimi iletiyorum ve başarılar diliyorum.

Tabii, malumlarınız olduğu üzere Türkiye Cumhuriyeti Devleti yapmış olduğu kalkınma planlarıyla, hükûmet programlarıyla, ekonomi programları gibi ulusal belgelerle devam ediyor ve kurumlarımızın yatırım haritalarını, kurumlarımızın nasıl yol alması gerektiğini, tematik olarak veya daha farklı detaylarda bu minvalde görmeye bizlere fırsat veriyor. Orta vadeli program da aslında bunlardan bir tanesi. Orta vadeli plan detayında TCDD özelinde lojistik merkezlerin ve limanların ana demir yolu ağına bağlanmasının önceliklendirilmesi ve çok modlu taşımacılığın ve üretim merkezlerinin uluslararası koridorlarla bütünleştirilmesi hedef olarak kurgulanmıştır ve bunları biz yine Hükûmet programlarımızda veya özel ihtisas komisyonu raporları kapsamında veya çalışma grubu raporlarında da detaylı bir vaziyette görebiliyoruz.

Tabii, benim de seçim bölgem olan Balıkesir ili üzerinde bu vaziyetin nasıl şekillenebileceği, nasıl önceliklendirilebileceği ve mevcut sanayi ve ticaret kapasitesine nasıl fayda sağlayabileceğiyle alakalı bazı yorumlarımız bulunuyor. Tabii Balıkesir özelinde vaziyeti doğru bir şekilde önce zeminlememiz gerekir. Balıkesir hem ulusal demir yolu bağlantısı olan ve rıhtımında 20'den fazla uluslararası işletmecisi bulunan ve 3 kilometreden fazla rıhtım uzunluğu bulunan Bandırma Limanı'yla ve 211 bin metrekare alanıyla ve 1 milyon ton yükleme kapasitesiyle, Gökköy Lojistik Merkeziyle aslında birçok ilden bu bağlamda, bu orta vadeli program kapsamında pozitif ayrılan illerimizden biri. Tabii, bunun detayında alt başlıklarda da yine OSB'lerimizi ve üretim alanları envanterimizi de doğru yorumlamamız gerekiyor. Yine, Gökköy erişimi, ortak yükleme sahası ve fabrika bazda bağlantı denetimi öncelikli yaklaşımıyla Balıkesir Organize Sanayi Bölgemiz, Gönen'le ortak yük havuzu, terminal ve iltisak alternatiflerinin değerlendirilmesi açısından Bandırma Organize Sanayi Bölgemiz, yine, Bandırma çıkışlı ortak terminale katılım, yük miktarı ve türüne göre bağlantı altyapılarının geliştirilmesi açısından da Gönen Deri İhtisas ve Karma Organize Sanayimiz burada ön plana çıkıyor. Yine, bunlar işletmede olan OSB'lerimizken diğer yandan altyapısı hazırlanan yine Gönen Tarıma Dayalı İhtisas Jeotermal Kaynaklı Sera Organize tarım Bölgesi ile Marmara Yüksek Teknoloji ve Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgelerimiz de bu minvalde önceliklendirilmesi gerekmektedir. Tabii, yine işletmede olan Dursunbey, Burhaniye ve planlama aşamalarında olan Ayvalık, Bigadiç, Edremit ve Kepsut Organize Sanayi Bölgelerimizin de bu minvalde incelenmesi ihtiyacı bulunmaktadır. Neden? Çünkü bu bölgelerdeki ticaret hatlarının sanayi ve üretim kapasitesindeki üretim alanları envanterine demir yollarıyla ve karayollarıyla doğru bir bağlantı kurulması demek bu bölgenin Marmara'da en bakir alan olarak kalan Balıkesir, Çanakkale yani "Güney Marmara Kalkınma Bölgesi" olarak adlandırdığımız bölgenin daha planlı bir büyümeyle inkişaf edeceğini ve sanayi ve ticaret kapasitesinin artmasıyla doğru ve dolaylı yönden hem istihdama hem üretime hem ihracata hem de diğer bakış açısıyla da gelen FDI'a büyük bir katkı sağlayacağını öngörüyoruz.

Tabii burada ticaret koridorlarını da doğru anlamak ve anlamlandırmak gerekiyor. Marmara ve Ege bölgelerinin üretim ve tüketim merkezlerine 2019 yılında tamamlanan Osmangazi Köprüsü ve İstanbul-İzmir yoluyla aslında "O-5 koridoru" dediğimiz İstanbul-Bursa-Balıkesir-Manisa-İzmir aksının hareketlendirilmesi için, diğer yandan yine Bandırma'nın doğu-batı üretim ve liman hinterlandının genişletilmesi için yani "D-200 koridoru" dediğimiz Bursa-Karacabey-Bandırma-Biga-Çanakkale aksının hareketlendirilmesi için ve yine bu iki aksın yani Liman ile Balıkesir merkezinin O-5'le erişimi tamamlayacak Bandırma-Susurluk-Balıkesir D-565 koridorunun bağlantılarının tamamlanması aslında Balıkesir ilini Marmara Bölgesi'nde farklı bir şekilde öne çıkartacağını söylemek mümkün. Bu kapsamda Bandırma Limanı demir yolu erişim ve kabul sahasının Gökköy Bandırma düzenli yük servislerinin ve Bandırma OSB Gönen ortak yük terminali ve iltisak hatlarının öncelikli olarak ele alınması gerektiğini öngörüyoruz çünkü bu kapsamda aslında baktığımızda Marmara Bölgesi'nde sanayi alanı olarak Trakya bölgesi, İstanbul, İzmit, Sakarya, Bursa neredeyse doldu ve artık "greenfield" ve "brownfield" yatırımların fizibil hâlden çıkması Balıkesir ve Çanakkale'yi... Tabii, Çanakkale biraz da zeytin koruma kanunundan dolayı negatif ayrışıyor ama Balıkesir burada hem limanıyla hem lojistik merkeziyle hem de demin bahsetmiş olduğum koridorlarda ön plana çıkmasıyla Marmara'nın yükünü önümüzdeki dönemde cumhuriyetimizin "Türkiye Yüzyılı" dediğimiz ilk çeyreğinde 2025-2050 yılları arasında alacağını öngörüyoruz. Tabii, Osmangazi Köprüsü'nün İzmir-İstanbul Otoyolu'nun, otobanının yapılması, 1915 Çanakkale Köprüsü'nün tamamlanarak buradaki bağlantı yollarının altyapısının kurgulanmaya başlaması, açıklanması beklenen Biga Serbest Bölgesi ve Bursa Karacabey'deki TEKNOSAB yatırımları ve yine, limanımız, lojistik merkezimiz ve çok sayıda OSB'miz ve yine sizlerin inşallah katkısıyla Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli yüksek hızlı tren projesiyle nitelikli beyaz yakanın şehrimize daha kolay erişecek olmasıyla beraber... Burada aslında çok kazan-kazana uygun ve az bir maliyetle daha fizibil bir altyapı oluşturarak çok daha fazla sanayi katma değerini veya ihracat katma değerini kazanacağımız bir vaziyet duruyor. Ben de orta vadeli programımızın 2027 ve 2029 kapsamındaki üretim alanlarının demir yolu bağlantılarının güçlendirilmesine yönelik politika öncelikleri doğrultusunda hem Bandırma Limanı'nın hem de Gökköy Lojistik Merkezinin ve Balıkesir'de bulunan öncelikli OSB alanlarının demir yolu iltisaklarının yapılması konusunda işletmelerimizin veya Bakanlığımızın harekete geçmesini ve bu kapsamda daha faydalı bir ticari ve sanayi alanlarına ulaşabilmek ve daha faydalı bir üretim ekosistemini oluşturabilmek için bir lojistik desteğinin sağlanması konusunda sizlerden destek istediğimizi belirtiyorum.

Kolaylıklar diliyorum, hayırlı olsun toplantımız diyor, sözlerime son veriyorum.