Dünya sigarasızlar günü nedeniyle

CAHİT CAN (Sinop)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 31 Mayıs Sigarasız Bir Dünya Günü nedeniyle gündemdışı söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, siz sayın milletvekillerimizi ve tüm halkımızı saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, her yıl, ülkemiz dahil dünyadaki bütün ülkelerde, 31 Mayıs gününde, sigara konusunda halkı bilinçlendirmek ve sigarayı bırakmaya teşvik etmek için etkinlikler yapılmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü, dünyanın bir numaralı, önlenebilir sağlık sorununun sigara olduğunu saptamıştır. Dünya Sağlık Örgütüne göre, sigara, bir yılda, Türkiye'de 100 000, dünyada 5 000 000 insanın ölümüne sebep olmuştur. Yani, her yıl, ülkemize 1, dünyaya 50 atom bombası atılması anlamına gelmektedir.

Değerli milletvekilleri, bilimadamları, sigaranın, akciğer kanseri, gırtlak kanseri, kalp ve damar hastalıkları, kronik bronşit başta olmak üzere 50'den fazla hastalığa neden olduğunu ispatlamışlardır. Bütün bu hastalıklar, toplumumuzda sakatlanmaya ve ölüme yol açan ve çoğunlukla tedavisi mümkün olmayan hastalıklardır ve aynı zamanda, büyük miktarlarda sağlık harcamalarına da neden olmaktadırlar. Sigara, kullananlara verdiği zararla halk sağlığını tehdit eden en önemli silahlardan biri olarak kalmayıp, aynı zamanda doğrudan ve dolaylı olarak yol açtığı harcamalarla da ülke ekonomisine büyük zararlar vermektedir.

Değerli milletvekilleri, bugün, Türkiye'de, 20 000 000'dan fazla sigara tiryakisi vardır. Tiryakilerin günde ortalama 1 paket sigara içtikleri varsayımına göre, her gün, 20 000 000 dolardan fazla paramız sigara alımı için harcanmaktadır; yani, her gün, 20 000 000 dolarımız duman, kül ve izmarit olarak çöpe atılmaktadır. Bu rakam, yılda 6 500 000 000 dolara ulaşmaktadır. Her yıl 6 500 000 000 doları çöpe atıyoruz, sonra da nereden kredi bulacağız diye düşünüp duruyoruz. Üstelik, bu paraların büyük çoğunluğu yabancı marka sigaralara, dolayısıyla yurtdışına gitmektedir.

Son yıllarda, ülkemizde üretilen yerli sigaralarda, yerli tütünden daha çok ithal tütünlerin kullanılması da, yerli tütün üreticimiz için endişe verici boyutlardadır.

Bütün bu kayıplara ilave olarak, vatandaşlarımızın sigara nedeniyle kaybettikleri sağlıklarına, yani, sigaranın sebep olduğu hastalıklara, her yıl, 2 milyar doların üzerinde harcama yapılmaktadır.

Ek olarak, tüm yangınların yüzde 46'sının sigaraya bağlı olduğunu biliyoruz. Sadece sigara nedeniyle çıkan yangınlar sonucu yıllık kaybımız 25 milyar doların üzerindedir. Dolayısıyla, doğrudan ve dolaylı olarak, ülkemiz, sigara nedeniyle her yıl 30 milyar dolardan fazla para yitirmektedir.

Bilindiği gibi, sigara dumanında, keyif verici ve bağımlılık yapıcı nikotinden başka, 50'si kanser yapıcı olmak kaydıyla 4 000'den fazla zehirli kimyasal madde tespit edilmiştir.

Sigara içmediği halde pasif olarak sigara dumanına maruz kalanlar da, sigaranın yol açtığı kanser, kalp ve damar hastalıkları ve kronik bronşit gibi hastalıklara yakalanmaktadırlar. Dünyada her yıl sigaraya bağlı olarak ölenlerin yüzde 20'si hiç sigara içmemiş; fakat, uzun yıllar sigara içilen ortamda yaşamış olan pasif içicilerdir.

Son zamanlardaki kötü ve sinsi bir salgın da nargiledir. Uzmanlar, bir nargilenin 50 sigaraya denk zarar verdiğini ifade ediyorlar. Nargilenin içinde tütün olduğu ve bağımlılık yaptığı için, sigaraya başlamanın birinci basamağıdır. Zehir tacirleri, son yıllarda, nargile sayesinde ülkemizde ve özellikle Asya ülkelerinde gençlerde ve bilhassa lise talebelerinde sigara bağımlılığını artırmaya çalışmaktadırlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Can.

CAHİT CAN (Devamla)Nargileli kahvehanelerin reklamları, yasa kapsamına girmesine rağmen rahatlıkla yapılabilmektedir.

Değerli milletvekilleri, sigara, çağımızda gelişmemişliğin ve geri kalmışlığın sembolüdür. Gelişmiş ülkeler, kendi ülkelerinde sigara içilmesini, tüm kapalı yerlerde, hatta sokaklarda bile yasaklarken, bu zehri az gelişmiş ülkelere pazarlamaktadırlar.

4207 sayılı Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun, ülkemizde sigara konusunda yapılan mücadele açısından büyük bir adım olmuştur. Ülkemiz, bu kanunla, birçok gelişmiş ülkenin önüne geçmiştir. Ayrıca, Formula-1 yarışlarının, sigara reklamı yapılmaması koşuluyla ülkemizde başlayacak olması da dünya kamuoyunun takdirlerini toplamıştır; fakat, Sigarayla Mücadele Kanununu etkisiz hale getirmek için bazı çevrelerden baskılar gelmekte, öte yandan çeşitli girişimlerle reklam yasakları delinmeye çalışılmaktadır. Özellikle televizyon ve sinemalardaki dizi ve filmlerde, sevilen sanatçıların sürekli olarak sigara içer şekilde gösterilmesi, son zamanlarda en çok başvurulan reklam yolu haline gelmiştir. Ek olarak, gerekli yönetmeliklerin eksikliği nedeniyle, Sigarayla Mücadele Yasasında öngörülen cezaların tahsilindeki zorluklar, yasanın uygulanmasında sorunlara neden olmaktadır.

Değerli milletvekilleri, sonuç olarak, yüzbinlerce insanımızın ölmesine ve hastalanmasına, milyarlarca dolar paramızın yanıp kül olmasına neden olan ve ülkemize, getirisinden çok götürüsü olan bu zehirden ve bu ekonomik silahtan, millî bir mücadele başlatarak, toplu halde kurtulmamız lazımdır.

Zehirden medet umup, maddî ve manevî menfaat beklememeliyiz. İthal tütünlerle zaten perişan hale gelmiş tütün üreticimize de alternatif tarım imkânları sunmalıyız. Bütün gelişmiş ülkelerde bilimin ışığında ne uygulanıyorsa biz de onu uygulamalıyız. Biz de, onlar gibi, yasaları uygulanabilir hale getirelim ve hepsinden önemlisi, milletimize örnek olalım; sigara aleyhindeki bütün eğitim ve kampanyaları destekleyelim.

Bütün milletvekili arkadaşlarımızı ve bizleri dinleyen halkımızı, toplu halde sigarayı bırakmaya davet ediyor, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)