İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

CANAN ARITMAN (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz yasa tasarısının 31 inci maddesini sizlere okumak istiyorum; çünkü, verdiğimiz önerge, bir anlamda, bu maddeden esinlenerek verildi.

31 inci maddede, "işverenler 50 veya üstü işçi çalıştıran işyerlerinde her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranlarda özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru işçiyi meslek, beden ve ruhî durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler" denilmektedir.

Bu, sosyal amaçlı bir maddedir. Toplumun, mağdur, korunması gereken kesimlerini korumak, kollamak amaçlı bir olumlu ayırımcılık maddesidir. Ülkemizde, kadınlar için de böyle bir olumlu ayırımcılığa ihtiyaç vardır. Kadınlar da bir anlamda hükümlüdür. Ülkemizde, kadınlar, kültürel ve geleneksel bağlarla, ne yazık ki, hükümlü hale getirilmiş, toplumsal yaşamdan, iş yaşamından, her alandan uzak tutulmuşlardır.

Değerli arkadaşlarım, gelir dağılımındaki eşitsizlik, yoksulluk ve işsizlik, kitlesel olarak önce kadınları vurur. Kadının ise, işe daha çok ihtiyacı vardır; özellikle ekonominin bozulduğu, gelir dağılımındaki eşitsizliğin arttığı durumlarda kadının işe ihtiyacı daha da artmaktadır; çünkü, iş, onun onurunun, kadının insan haklarının korunması için gereklidir.

Bakın, değerli arkadaşlarım, eğer, kadınlar, gelir getirici bir işte çalışıyorlarsa, aile içi şiddete maruz kalma oranları ciddî olarak azalmaktadır. Kadınları, bir anlamda, aile içi şiddete maruz kalmaktan korumak için de, onların iş hayatında, çalışma yaşamında yer almalarına yardımcı olmalıyız.

Kadınlar, ülkemizde, çalışma yaşamında işe alınırken en son tercih edilen, işten çıkarılırken en önce atılan emekçilerdir. Son on yıldır, değil oransal sayısal olarak bile sigortalı iş bulabilmiş kadın sayısında ciddî azalmalar vardır. Bakın, ülkemizde, kadınların işgücüne katılma oranı 1990'da yüzde 34 iken, 2000'de yüzde 23'e düşmüştür. Kriz sonrası kesin rakamlar bilinmemesine rağmen, milyonlarca insanın işsiz kaldığı durumda, kadın işsizliğinin çok vahim boyutlarda olduğunu, özellikle biz kadın siyasetçiler çok iyi biliyoruz. Bu da, kadın istihdamını artırmayı gerekli kılan bir ülke gerçeğidir.

Bu tür bir düzenleme, Türkiye'nin 1985'te imzaladığı ve 1986'da kanunlaşarak yürürlüğe giren Kadınlara Karşı Her Türlü Ayırımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, yani CEDAW hükümlerine de uygundur. Ayrıca, 1995'te yine Türkiye'nin hiçbir çekince koymadan imzaladığı Pekin Sözleşmesi ve Eylem Planı da, hükümetlere bu tür bir olumlu ayırımcılık yapma görevini vermektedir. Bu konuda, uluslararası sözleşmelere imza koymuş bir ülkeyiz.

Kadın-erkek eşitliğinin sağlanması, ayrıca, cumhuriyetin ilkelerindendir ve cumhuriyet de, bu görevi, yine hükümetlere vermiştir. Kadın-erkek eşitliğinin sağlanabilmesi için, kadınların, çalışma yaşamının içerisinde olması gerekir. Kadını çalışma yaşamının dışında tutarsanız eğer, onun eşitliğini sağlayamazsınız.

Bakın, birkaç gün önce, burada, çok değerli hâtipler, çok değerli milletvekilleri, 8 Mart Dünya Kadınlar Gününü kutlamak amacıyla, kadın-erkek eşitliğinden yana, kadın haklarından yana, çok güzel sözler söylediler. Lütfen, onlar, sözlerde, iyiniyet gösterisinde kalmasın. Bunları yaşama geçirmek için, işte, şimdi, Yüce Meclisin önünde bir fırsat var. Değerli arkadaşlarım, lütfen, bu fırsatı değerlendirelim.

Sayın Bakanımıza seslenmek istiyorum. Sayın Bakanımız bundan bir süre önce, Parlamentonun kadın milletvekillerini bir araya topladı ve kadınlar için neler yapabiliriz, kadının yaşamını iyileştirecek, ülkemizde kadın-erkek eşitliğini sağlayacak neler yapabiliriz diye görüşlerimizi aldı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

CANAN ARITMAN (Devamla)Toparlıyorum Sayın Başkanım, bir dakika...

BAŞKANBuyurun, mikrofonunuzu açtım.

CANAN ARITMAN (Devamla)Sayın Bakanım, şimdi, bizlerden beklediğiniz gibi, size, bir önergeyle geliyoruz, lütfen, destek veriniz; bunu yaşama geçirelim. Önerdiğimiz en az yüzde 10 kadın çalıştırma uygulaması, iktidarın, iş arayan, emeğe muhtaç kadınlarımızın yüzünü güldürecek bir gelişme olacaktır.

Bu önergeye, bu Parlamentodaki tüm kadın milletvekillerinden ve kadından yana olan erkek milletvekillerinden destek bekler, saygılar sunarım. (Alkışlar)