Suriye gezisiyle ilgili bilgi vermek amacıyla

ENVER YILMAZ (Ordu)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanımız Sayın Bülent Arınç'la birlikte, Hatay Milletvekilimiz Sayın Sadullah Ergin, Şanlıurfa Milletvekilimiz Sayın Mahmut Kaplan ve Bursa Milletvekilimiz Sayın Kemal Demirel 7-10 Nisan tarihleri arasında, Suriye Meclis Başkanı Mahmoud Al Abrash'ın resmî davetlisi olarak Suriye'ye ziyarette bulunmuştuk. Bu ziyaretle ilgili izlenimlerimi anlatmak için huzurlarınızdayım; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

En uzun kara sınırına sahip olduğumuz ve ortak tarihî geçmişe dayanan, dinî, kültürel ve sosyal bağlarımız bulunan Suriye'yle ilişkilerimizde, bilindiği üzere, 1980'lerin ortasından 1998'e kadar, PKK nedeniyle ciddî bir gerginlik yaşanmış, ilişkiler 1992'de siyasî donma noktasına gelmiştir. 1998 Ekim ayında Türkiye'nin, Suriye'nin PKK'ya verdiği desteği geri çekmesi yolunda başlattığı süreç sonunda, Abdullah Öcalan, 9 Ekim 1998'de Suriye'den çıkarılmış, 20 Ekim 1998'de Adana Mutabakatı imzalanmıştır. Bu tarihten sonra, Suriye'nin Adana Mutabakatını tam olarak uygulaması kaydıyla, bu ülkeyle ilişkilerimizde yeni bir dönem başlamıştır.

Sayın Cumhurbaşkanımızın, Suriye eski Devlet Başkanı Hafız Esad'ın cenaze törenine katılmak üzere, 13 Haziran 2000 tarihinde Şam'a gitmesi, Suriye'de önemli bir jest olarak değerlendirilmiş ve iki ülke ilişkilerinde olumlu bir adım atılmıştır.

Bugün, Türkiye-Suriye ilişkilerinin geliştirilmesi ve mevcut sorunların karşılıklı saygı ve iyi niyetle komşuluk ilişkileri çerçevesinde çözümlenmesi ve bu ülkeyle sorunlardan arındırılmış bir beyaz sayfa açılması yönünde bir tutum benimsenmiştir. Bu bağlamda, başta ekonomik ilişkiler olmak üzere, birçok alanda önemli gelişmeler kaydedilmiştir.

Son üç yılda bakanlar ve teknik heyetler düzeyinde karşılıklı 26 ziyaret gerçekleştirilmiştir. Suriye eski Başbakanı Miro'nun, 29-30 Temmuz 2003 tarihinde ülkemize gerçekleştirdiği ziyaret, onyedi yıldan bu yana bir Suriye Başbakanının Türkiye'ye yaptığı ilk ziyaret olmuştur. Öte yandan, 6-8 Ocak 2004 tarihinde Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad'ın ülkemizi ziyareti, Suriye'den Türkiye'ye bu seviyede yapılan ilk ziyaret olması nedeniyle tarihî bir nitelik taşımaktadır.

Sayın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanımız Suriye Başbakanını kabul etmiş, Suriye Cumhurbaşkanı ile de bir görüşme gerçekleştirmiştir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Bülent Arınç ve Suriye Meclis Başkanı Sayın Abrash ile 100 Halk Meclisi milletvekilinin de katıldığı bir toplantı düzenlenmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanımıza, Türkiye-Suriye ilişkilerindeki gelişmeler, Ortadoğu barış süreci, Türkiye-Suriye ilişkileri, Amerika Birleşik Devletlerinin yakında uygulamaya koyması beklenen politikalar hakkında bilgi verilmiş, görüş alışverişinde bulunulmuştur. Heyetimiz, Suriye Başbakanı Muhammed Naci Otri ile de bir görüşme yapmış, bu görüşmede Sayın Otri, İsrail'in barış karşıtı tutumunun Suriye'yi de siyasî ve idarî reformlardan uzaklaştırdığını, bölgede kalıcı barışın sağlanması için İsrail'in elinde bulunan, başta nükleer başlıklı silahlar olmak üzere, kitle imha silahlarından bölgenin arındırılması gerektiğini ve barış sağlanmadan bölgede kapsamlı bir kalkınmanın gerçekleşmeyeceğini ifade ederek, Türkiye'den destek talep etmiştir.

Heyetimizin Suriye Cumhurbaşkanı Sayın Esad'ı ziyaretinde, Sayın Bülent Arınç, Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışmaları hakkında teferruatlı bilgi vermiş; Suriye ve Türkiye'nin aynı sınır ve aynı coğrafyayı paylaştıklarını, geçmişin artık geçmişte bırakılması gerektiğini, başta ekonomik ve ticarî ilişkilere ağırlık verilerek siyasî ilişkilerin derinleştirilerek geliştirilmesini, siyasî ve jeopolitik açıdan aynı kaderi paylaşan iki ülkenin dostluk ve dayanışmaya ihtiyacı olduğunu belirtmişlerdir.

Sayın Başkan, Sayın Başbakanın, Türkiye'nin Suriye ziyaretine büyük önem verdiğini, Parlamento Başkanı olarak, parlamentolararası ilişkilerin halklararası ilişkiler olduğu bilinciyle iki ülke parlamentoları arasında iyi ve sıcak ilişkilerin kurulması gerektiğini ifade etmişlerdir.

Sayın Meclis Başkanımız, Suriye'yi ziyaret eden ilk Türk Meclis Başkanı olma şerefini duyduğunu, Türkiye Büyük Millet Meclisinden, komisyonların ve dostluk gruplarının da karşılıklı ziyaretlerde bulunacağını ifade etmişlerdir.

Sayın Esad'ın ziyaretiyle birlikte, Türkiye'nin, dünyadaki ve özellikle bölgedeki rolünün giderek arttığı ifade edilmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)