Karayolları genel müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanun tasarısı ile istanbul milletvekili bayram meral ve 20 milletvekilinin; 5539 sayılı karayolları genel müdürlüğü kuruluş ve görevleri hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:499)

FAİK ÖZTRAK (Tekirdağ)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 499 sıra sayılı Kanun Tasarısı’nın 29’uncu maddesine ilişkin vermiş olduğumuz önerge üzerinde söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, tasarının 29’uncu maddesi, otoyollarda işletme hakkının verilmesini düzenleyen bir madde. Şimdi “işletme hakkının verilmesi” dediğimiz zaman esas itibarıyla bunun bir finansman modeli olduğunu görmekteyiz ve bu finansman modeli, aslında borçlanmadan da çok farklı olmayan bir şey. Borçlanmada, biliyorsunuz, bugün aldığımız bir para karşılığında ileride elde edeceğimiz gelirlerle bu parayı geri ödemeyi taahhüt ediyoruz. İşletme hakkının devri söz konusu olduğunda ise bugün alacağımız bir para karşılığında gelecekte elde edeceğimiz gelirlerden vazgeçiyoruz. Dolayısıyla, bu bir finansman modelidir bir kere.

Şimdi, tabii, burada bakılması gereken nokta şu: İki finansman modeli arasından kamuya en az yük getirecek olan hangisidir, bunun incelenmesi gerekiyor. Bu kapsamda yapılması gereken şey de bugünkü şartlarla borçlandığımız zaman bunun geri ödemesi ne kadar tutmaktadır, bunu bugünkü değerine indirmek lazım. Yine aynı şekilde, belli bir fiyatla işletme hakkını devrettiğimiz zaman, gelecekte elde edeceğimiz, vazgeçtiğimiz gelirlerin bugünkü değeriyle bunu karşılaştırmamız lazım. Dolayısıyla, böyle bir karşılaştırma yapmak… Aslında, bu madde yazılırken bu maddenin içine de, bu işletme hakkının devrinden elde edilecek gelirin, borçlanma suretiyle elde edilecek imkânın maliyetinden daha yüksek olmaması gerektiği gibi bir düzenlemenin konulması gerekirdi.

Yine bu çerçevede, komisyon çalışmalarında, Özelleştirme İdaresinden, defalarca, bu işletme hakkı devredilecek yolların geleceğe dönük gelirlerinin ne olduğu, bunu bugünkü değere indirgediğimiz zaman bunun maliyetinin ne olduğu, yine bunu, bugünkü küresel konjonktürde, likiditenin oldukça bol olduğu küresel konjonktürde, borçlanma maliyetlerinde gözüken, gözlenen düşük faizlerle birlikte yapılacak bir borçlanmayla karşılaştırdığımızda nasıl bir manzara ortaya çıkacak, maliyeti bunun daha mı yüksek olacak borçlanmadan, bunların incelenmesini, bunun önümüze konulmasını istedik. Bunu defalarca istememize rağmen, maalesef, Özelleştirme İdaremiz, bu hesabı bizim önümüze getirmedi ve bunun gerekçesinin de ihale bedelinin açıklanması anlamına geldiği için bunu yapamayacaklarını ifade ettiler. Şimdi, teknik bir komisyondan, aslında böylesine önemli olan bir bilgi saklanmış oldu.

Oysa biliyorsunuz biz burada, değerli milletvekilleri, halkımız adına, yapılan işlemleri denetlemekle ve yine kamunun herhangi bir zararının ortaya çıkmamasını -yapılan işlemler sonucunda- sağlamakla yükümlüyüz, bununla görevliyiz. Ama, buna rağmen, bu görevimizi yapmamız için gerekli olan bilgi, maalesef, teknik bir komisyon olan Plan ve Bütçe Komisyonundan saklanmıştır. Dolayısıyla da bu madde çerçevesinde yapılacak olan işletme hakkı devirlerinin saydamlığı önemli ölçüde zedelenmiştir.

Diğer taraftan, değerli milletvekilleri, tabii, işletme hakkını devredeceğiz ama bugüne kadar, baktığımız zaman, tüm özelleştirme uygulamalarında özellikle istihdam konusuna hiç de özen gösterilmediğini görüyoruz. Bu çerçevede, yine bu maddede, mevcut çalışanlarla ilgili olarak, mevcut çalışanların haklarının korunmasıyla ilgili olarak belli düzenlemelerin yer alması gerekirdi. Bu düzenlemenin de burada yer almadığını ve burada istihdam kayıplarının ortaya çıkma riskinin oldukça yüksek olduğunu yine Komisyonda belirttik.

Değerli milletvekilleri, yine bu madde çerçevesinde, bu maddeyi incelediğimiz zaman burada ortaya çıkan bir başka sıkıntı, bu işletme haklarının devri sonucunda fiyat belirlemesi meselesi. Maddenin ikinci fıkrası fiyatları belirliyor.

Şimdi, sanki fiyat bugünden belirliymiş gibi bir intiba yaratılmakla birlikte, fiyat maddesini dikkatli olarak okuduğumuzda, yani otoyol geçiş ücretlerinin nasıl belirleneceğine ilişkin maddeyi dikkatli olarak okuduğumuzda ortaya çıkan manzara şudur: Burada ciddi bir keyfîlik söz konusudur. Deniyor ki: “Bugünkü geçiş ücretleri esas alınacaktır, daha sonra birtakım formüllerle işletme hakkının devrinin yapıldığı güne fiyatlar getirilecektir.” Hangi formüllerle? Nasıl getirilecektir? Burada ortaya çıkan fiyat işletme hakkının devredilmesiyle ilgili bedel üzerinde de etkili olacaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)