Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)

AK PARTİ GRUBU ADINA HALİL ÜRÜN (Konya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısının 23 üncü maddesi üzerinde Grubum ve şahsım adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Efendim, bu maddede ifade edilen hususlara baktığımızda, Dışişleri Bakanlığı ile Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı dışındaki kurumlardan, yurt dışında görev almak isteyen, görev ve hizmet yapmak isteyen bakanlık mensuplarının, kendi uzmanlık alanlarındaki bu görevlerini Dışişleri Bakanlığının bünyesindeki kadrolarda yapmaları öngörülmektedir. Bu, aslında, çok yerinde bir hükümdür; çünkü, uzmanlık alanındaki bir görevi eğer siz Dışişleri yetkililerine verecek olursanız, bu görevlerin uygun tarzda yürütülmesi imkânından mahrum kalınacaktır. Dışişleri Bakanlığının yetkilileri burada tamamen devredışı bırakılmış olmayacaktır, onlar da fahrî olarak mutlaka bu hizmetlerin koordinasyonunda yer alacaktır. Dolayısıyla, bu madde, oldukça yerinde bir maddedir.

Yurtdışı hizmetlerinin yürütülmesindeki bürokratik birtakım sıkıntıları da bu maddeyle gidermiş oluyoruz aslında. Diğer bakanlıkların, bu yoldaki çalışmalarını, bu yoldaki hizmetlerini kendi kadrolarıyla yürütmek üzere kuruluşlar tesis etmeleri, birtakım teşkilatlar kurmaları, aslında, bürokratik açıdan da, ülkemizin tasarruf tedbirleri açısından da yerinde değildir. Daha az elemanla daha çok süreli iş görebilme anlayışını biz öngördüğümüze göre, bu yolda, bu madde, bu tasarıyı tamamlayan bir maddedir ve tasarının bütünlüğü içerisinde bu maddeyi görmek gerekir.

Maddenin muhtevasında, ayrıca, bu meselenin tabiî ki uzmanlık alanına girdiğini dikkate aldığımızda, süresini de dikkate aldığımızda, sadece belli bir süreyle bunun yapılacağını görmüş oluyoruz; dolayısıyla, süresi de belirtildiğine göre, bunun, bu çalışmaları daha da rahatlatacağını, daha da uygun hale getireceği açıkça görülmektedir. Daha rasyonel, daha rantabl bir hizmetin verilebilmesi açısından Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısında bu maddenin yer almış olması yerindedir. Yurtdışı hizmetlerinin yürütülmesinde bu madde esas alınacak olan bir maddedir.

Değerli arkadaşlar, Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı, tabiî, bir bütün olarak ele alınmak zorundadır. Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısını ele alırken, bu maddeleri bağımsız olarak düşünmek mümkün değildir.

Bazı tespitleri yeri gelmişken ifade etmek istiyorum. Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı, sadece burada görüşeceğimiz maddelerden ibaret değildir. Bunun hemen arkasından, belediyeler yasa tasarısı, büyükşehir belediyeleri kanunu tasarısı, il özel idareleri kanunu tasarısı gelecektir; bunlarla ilgili gelirler, bunlarla ilgili personel düzenlemeleri gelecektir. Dolayısıyla, bazı tenkitleri yaparken, bazı itirazlarda bulunulurken, bütün bu muhtevayı gözönünde tutmak lazım. Yani, bireysel olarak, eğer, biz, sadece kanun tasarısının bu maddelerini dikkate alır, buna göre itirazlarımızı yapacak olursak -özellikle, muhalefet grubunun buna dikkat etmesi gerekir diye düşünüyorum- bu hususta yanılırız. Dolayısıyla, işte, zikrettiğim, bütün -gelecek olanlar da dahil olmak üzere- bu tasarıların tamamı dikkate alınarak bu değerlendirmeleri yapmak gerekir.

Grupları adına konuşan arkadaşlarımız, bu tasarının maddeleri üzerinde söz alırken, açıkça, sıkça, aynı hususlara değiniyor ve biraz da ütopik, biraz teorik, biraz kişisel, biraz hayalî, biraz da ideolojik birtakım vurgularla meseleyi ele alıyorlar; bu da yanlış.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Konuşmayı hiç dinlememişsin.

HALİL ÜRÜN (Devamla)Aslında, meselenin bilimsel platformda ele alınması lazım. Bu düzenlemeler, medenî dünyanın, gelişmiş ülkelerin ve özellikle de, Avrupa Birliği ülkelerinin halen uyguladıkları hükümleri ihtiva ediyor ve elbette, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartının hükümlerini ihtiva ediyor, ki, altında imzamız var. Bu imzayı biz atmadık; ama, bizden önce atılan bu imzada, ben inanıyorum ki, Cumhuriyet Halk Partisinin de emeği vardır. Onları da, bu, noktada kutluyorum; çünkü, bu kanun tasarısının buraya gelişine de bu sebep teşkil etmiştir.

Bakınız, uygulamadan gelen biri olarak, pratikten gelen biri olarak şunu söylemek istiyorum: Emredici hükümler olmamasına rağmen, yasaklayıcı hüküm de bulunmadığı için, biz, belediyelerde, pek çok konuda, burada, devri sakat görülen, devri uygun görülmeyen pek çok hizmeti yerine getirdik. Bu hizmetler sosyal amaçlı hizmetlerdir, bu hizmetler sağlık alanındaki hizmetlerdir, bu hizmetler eğitim alanındaki hizmetlerdir, bu hizmetler kültürel alandaki, sportif alandaki hizmetlerdir. Dolayısıyla, bu kanun tasarısının bugün buraya gelişinin asıl amacı, burada, emredici hükümlerle, bunun bütün belediyelerimize yaygınlaştırılması, kamu yönetiminin bu şartlar içerisinde daha rantabl, daha verimli, daha üretken, daha katılımcı, daha pratik, daha ciddî hizmetleri daha süratli bir şekilde verebilmesi, kalitenin artması hedeflenmiştir, esas alınmıştır. Pek çok yerel yönetim bunu zaten yapmaktadır, bugün için de yapmaktadır ve bunların arasında, ben inanıyorum ki, Cumhuriyet Halk Partili belediyeler de vardır. Esasen, Cumhuriyet Halk Partili grup yöneticileri veya sözcüleri birazcık kendi yerel yöneticilerine kulak verseler, eminim ki, burada daha az itiraz eder durumuna geçerler.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Olur!..

HALİL ÜRÜN (Devamla)Bu kanun tasarısı Meclisten geçtiği zaman, ben inanıyorum ki, en fazla bundan istifade edecek olan parti Cumhuriyet Halk Partisi olacaktır.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Teşekkür ederiz, sağ olun!..

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale)Allah, Allah!..

HALİL ÜRÜN (Devamla)Neden Cumhuriyet Halk Partisi olacaktır; çünkü, zaten, iktidarda olmayan bir durumları var; ama, hasbelkader, eğer 28 Martta bazı belediyeleri alacak olurlarsa, iktidar erkini de orada kullanma imkânları olacaktır; dolayısıyla, onların buna taraftar olmalarını bekliyoruz.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Ne ilgisi var?!

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Ne alakası var yahu?!

HALİL ÜRÜN (Devamla)Ama, eğer, halktan korkuları varsa, halktan çekinceleri varsa, Samsun'u bahane gösterirler, başka yeri bahane gösterirler; bu da netice vermez, netice sağlamaz.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Dışişleriyle ne alakası var?!

BAYRAM ALİ MERAL (Ankara)Belediye başkanıyken iktidarda mıydınız... Ayıp!.. Ayıp!..

HALİL ÜRÜN (Devamla) -Bakınız, bu tasarının muhtevasına pek çok önemli kavram girmiştir. Bunlardan biri "performans" kavramıdır, bunlardan biri, elbette "stratejik plan" kavramıdır. Bütün bunların hepsini, biz, kendi yapısı içerisinde iç içe ele aldığımızda, bunların, mutlaka, bu ülkenin daha iyi noktaya gelebilmesi açısından şart olduğunu görürüz. Performans, ekonomiklik, verimlilik, etkililik ve hizmette üretimi daha da üst düzeye çıkarabilmeyi esas alan bir kriterdir, bir kıstastır ve bu kanunun kapsamı içerisinde yer almıştır. Biz, kendi hizmetlerimizi bu çerçevede yürütürken, bu hizmetleri bu ölçülere dikkat ederek yürütmüş olacağız.

Bu hizmetlerin yürütülmesinde, kamu yönetimini, sadece merkezî yönetim olarak anlamıyoruz. Elbette, kamu yönetiminin en önemli üyelerinden, öğelerinden biri de yerel yönetimlerdir. Siz, yerel yönetimleri kamu yönetiminin bir parçası saymazsanız, yarım bir bakışla bakmış olursunuz; esasen, yerel yönetimlerin hüviyetini, yerel yönetimlerin etkililiğini, yerel yönetimlerin etkinliğini, yerel yönetimlerin Türk siyasî hayatındaki yerini görmemiş olursunuz. Bu bakımdan, bazı yetkilerin yerel yönetimlere devrinin mutlaka şart olduğuna ve bunların da, elbette, üniter yapıyı bozmadan yapılması gerektiğine inanıyoruz.

Üniter yapının bozulması hangi durumlarda olur; eğer, siz, yasama yetkisini verirseniz, eğer, siz, yargı yetkisini verirseniz üniter yapı bozulur. Eğer, siz, eğitimdeki birliği bozacak olan eğitimle ilgili müfredat programlarının ana hatlarını yerel yönetimlere verirseniz, işte o zaman yerel yönetimlerin üniter yapıyı bozmasından veya bu yetkilerin yerel yönetimlere verilmesinin üniter yapıyı bozacağından söz edebilirsiniz. Halbuki, burada, yasama, yürütme ve yargının sadece yürütmeye ait olan bazı hususları ve bu hususlarda da belli ölçüde bazı yetkileri -yine, yetkiler merkezde kalmak kaydıyla- belki verilmektedir; bu da, kesinlikle, bahsedilen konuda hiçbir zaman aykırı bir durum meydana getirmeyecektir.

Sendikaların yetkileri kısılıyor, sendikalar, artık, iş göremez hale gelecek, sendikalar, bu ülkede, bu ülke insanının, emekçinin, memurun, işçinin hakkını gözetemez durama gelecek deniliyor. Bu, kesinlikle asılsızdır; çünkü, şu şartlarda, Avrupa ülkeleri dahil, gelişmiş ülkeler dahil, belki, birçok hizmetin sivilleştiğini dahi, özelleştiğini dahi görmemize rağmen, o özel sektörde de sendikalar vardır ve bunlar, işçinin hakkını gözetmektedir, bunlar, memurun hakkını gözetmektedir. Hele hele, kamu yönetiminde, yetkilerin yerel yönetimlere devriyle bu kısıtlamanın doğabileceğini düşünmek kesinlikle manasızdır, anlamsızdır; çünkü, bugün, gerçekten, yerel yönetimlerin tamamında sendikalar vardır ve sendikalar, burada da, en faal bir şekilde, işçinin de hakkını gözetmektedir.

İlk defa memur sendikalarının yer aldığı yerel yönetimler, bizzat benim başında bulunduğum yerel yönetimlerdir. Bu bakımdan da, kesinlikle, ne memurun ne işçinin hakkının zayi olacağını; onun sosyal alandaki taleplerinin kesinlikle yok olamayacağını buradan ifade etmek istiyorum.

"Bu kanun tasarısı sosyal içerikli değildir" demek de yanlıştır; çünkü, bu kanun tasarısının muhtevasına baktığımız zaman, yerel yönetimlerin, pek çok konuda, sosyal içerikli projelere imza atacağı yer almaktadır. Geçmişte de bu yapıldı; fakat, emredici olmadığı için, bazı yerel yönetimler, bunu çok ciddîye almadılar; ama, biz, bugün, burada, bu imkânları vererek -bunu yasal düzenlemeyle vererek- yerel yönetimlerin, çok daha sosyal, çok daha ciddî ve toplumun tamamını kuşatan projelere imza atmalarını istiyoruz.

Aslolan, yetkinin, halka en yakın olan yönetimlere verilmesidir. Burada, yetki, eğer, halka yakın olan idareciye verilecek olursa, halkın daha rahat hesap sorma imkânı doğar ve esasen, en uygun vasat da, bu vasattır; ama, elbette, ülkenin birliği ve bütünlüğü açısından, merkezde kalması lazım gelen yetkilerin merkezde kalması, yerele devredilmesi lazım gelen yetkilerin yerele devredilmesi suretiyle, en rantabl, en uygun çözümü bulma konusunda bir irade ortaya konulmaktadır. AK Parti Grubu bu iradeyi ortaya koyuyor; biz arzu ederiz ki, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu da, birtakım engellemeleri bırakarak, bu konuda daha yapıcı davransın. Birçok konuda, elbette, yapıcı davrandıklarını görüyoruz; ama, kendilerine en çok lazım olan bu hususta da, AK Parti Grubuna yardımcı olmalarını, kesinlikle, Türkiye'nin yapısını, birlik ve bütünlüğünü bozmayacak, Türkiye'deki toplum yapısı üzerinde müspet etki bırakacak olan bu kanun tasarılarının, bu kanun dizilerinin altında imzalarının bulunmasını arzu ediyoruz. Bu imza, gelecekte onları mahcup etmeyecektir, daha fazla sevindirecektir.

Ben, görüşülmekte olan kanun tasarısının 23 üncü maddesinde yer alan, yurt dışındaki belirli bazı görevlerin -uzman kişilerin buralardaki kadrolarda tutularak- Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla, onun koordinesinde yapılmasının, bu çıkacak kanunun bütünlüğü içerisinde uygun düştüğünü, Grubumuzun bu doğrultuda olumlu katkıda bulunacağını ve olumlu oy kullanacağını ifade ediyor; bu duygularla, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)