İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

AK PARTİ GRUBU ADINA HÜSEYİN TANRIVERDİ (Manisa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan İş Kanunu Tasarısının 111 inci maddesi üzerinde söz almış bulunuyorum; Grubum ve şahsım adına saygılar sunuyorum.

111 inci madde "sanayi, ticaret, tarım ve orman işçileri" başlığını taşımakta ve "bir işin bu kanunun uygulanması bakımından sanayi, ticaret ve orman işlerinden sayılıp sayılamayacağını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bir yönetmelikle belirler" hükmünü getirmektedir.

Daha önce de 1475 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde "sanayi, ticaret ve tarım işleri" adı altında yer almaktaydı. Buna göre, birinci şık olarak "bu kanunun uygulanması bakımından sanayiden sayılacak işler" ikinci şık olarak "bu kanunun uygulanması bakımından ticaretten sayılan işler" ve dördüncü şık olarak da "yukarıda sayılan işler dışında kalan bir işin bu kanunun uygulanması bakımından sanayi, ticaret veya tarım işlerinden sayılıp sayılmadığını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilidir" hükmü yer almaktaydı.

Bu yeni düzenlemeyle, bu biraz daha netliğe kavuşturulmuştur. Bu hükümle, unutulan, ihmal edilen veyahut da kanunda yer almayan diğer işlerin belirlenmesi yetkisi Çalışma Bakanlığına verilmiş oluyor.

Elbette, küreselleşen dünya şartları, çalışma hayatının ve Türkiye gerçeklerinin sağlıklı bir bakış açısıyla incelenmesini ve analiz edilmesini, İş Kanunu Tasarısına da bu bakış açısıyla yaklaşılmasını getirmektedir.

Bilindiği gibi, 26 Haziran 2001 tarihinde, sosyal taraflarca imzalanan bir protokol sonucu oluşan bilim kurulu tarafından mevcut İş Kanunu Tasarısı ortaya çıkarılmıştır.

İş Kanunu Tasarısına bakarsak, 121 esas, 6 geçici madde olmak üzere, toplam 127 maddeden ibarettir; 1475 sayılı eski İş Yasasına bakarsak, 112 esas, 3 ek madde, 12 geçici madde, 1 ek geçici madde olmak üzere, toplam 128 maddeden ibarettir.

Bu iki yasayı karşılaştırdığınızda, yeni düzenlemedeki maddelerin 67'si 1475 sayılı İş Kanunundan aynen alınmıştır. Diğer hükümler ise, yeni tanımlar, yeni kurumlar, yeni iş ilişkileri ve cezalar getirilmesi nedeniyle, ilk defa kanun kapsamına giren hükümlerdir.

Bu tasarı, sosyal tarafların uzlaşmasını ve çalışma barışını temin etmek amacıyla, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının koordinasyonunda, çalışma hayatımızın temsilcileri, medya ve kamuoyunun aktif katılımıyla ayrıntılarıyla tartışılmıştır. Bu yönüyle, daha evvel çıkarılan kanunların yapım tekniği gözönünde bulundurulduğunda, bu tasarı, benzerlerine nazaran çalışma hayatının pratikleri ışığında, bilimin katkısıyla, demokratik ve katılımcı bir anlayışla düzenlenmiştir. Sosyal taraflarla sayısız toplantılar yapılmış, dayatma ve emrivakilerden uzak bir anlayışla, müsamahalı, katılımcı ve uzlaşmacı kanun yapma süreci geçirilmiştir.

Bu anlayış, tasarıda yer alan 114 üncü maddeyle de sürekli bir hale getirilmiştir. Buna göre, çalışma barışı ve endüstri ilişkilerinin geliştirilmesinde, çalışma hayatıyla ilgili mevzuat çalışmalarının ve uygulamalarının izlenmesi amacıyla hükümet ile işveren, kamu görevlileri ve işçi sendikaları konfederasyonları arasında etkin danışmayı sağlamak üzere, üçlü temsile dayalı istişarî mahiyette bir danışma kurulu oluşturulacaktır.

Çalışma hayatını çağdaş gelişmelere uygun olarak yeniden düzenleyecek olan böylesine önemli bir tasarının, yasalaşma sürecinde Anamuhalefet Partisi tarafından politik çekişmelerin ve anlam veremediğimiz siyasî bir malzeme haline dönüştürülmek istenmesi, doğrusu, hoş olmamıştır.

Bu tasarı, doğrusu, siyaset malzemesi yapılamayacak kadar önemli bir tasarıdır; bu tasarı, çalışma hayatının; bu tasarı, Türkiye ekonomisinin; bu tasarı -iddia ediyorum- Türkiye'de demokratikleşmenin önemli bir sinir sistemidir.

127 maddelik tasarıda bugüne kadar sergilenen uzlaşma arayışı sonucunda önemli ölçüde mesafe alınmış ve bir noktaya kadar uzlaşma sağlanabilmiştir, hatta müzakereler öncesinde 127 maddelik tasarının sadece 2 maddesinde uzlaşma sağlanamadığı açıklanmış, bu 2 maddenin de Meclis müzakereleri sırasında uzlaşmayla yasalaştırılabileceği ümidiyle Genel Kurulda görüşmelere başlanmıştır.

Çalışma hayatının içinden gelen bir milletvekili olarak, çalışma hayatımızı yakından ilgilendiren böylesine önemli bir tasarının siyaset malzemesi yapılması, doğrusu, fevkalade üzmüştür. Tasarı hakkında, sendika dünyasından gelen bir milletvekili olarak, elbette farklı düşünce ve kanaatlerimiz vardır. Tasarıyla getirilmek istenen bazı düzenlemeler karşısında, emeğin, insan onuru ve işçi haklarının korunması noktasında bazı çekincelerimiz ve hassasiyetlerimiz bulunmaktadır.

Biz, başından beri, insan onuru ve işçi haklarının korunması, işçilerimiz aleyhine sonuçlar doğurabilecek hükümlerin tasarıdan çıkarılması ya da tasarının buna göre yeniden düzenlenmesi konusunda her türlü yapıcı girişimde bulunmayı bir görev biliyoruz.

İşçilerimiz ve işverenlerimizin içine sinecek, verimliliği ve üretimi artıracak ve endüstriyel demokrasiyi gerçekleştirecek çağdaş bir iş kanununa kavuşabilmek için elimizden gelen her türlü çabayı göstereceğiz.

Kanunun hazırlanmasında önemli ölçütler vardır; dikkate alınan normlar ve standartlar vardır. Kanunun hazırlanması sırasında Altıncı, Yedinci ve Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planlarındaki esnek çalışma biçimleri ve çalışma hayatına ilişkin diğer hükümler, Avrupa Birliği normları, ILO sözleşmeleri ve Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal gerçekler göz önünde bulundurulmuştur.

Kanun tasarısı hazırlanırken 2001-2005 yıllarını kapsayan Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planının 946, 966, 972 numaralı hedefleri göz önünde bulundurulmuştur.

Tasarı hazırlanırken, Avrupa Birliği direktifleri ve ILO sözleşmelerine uyum sağlanması amaçlanmıştır. 9/533 sayılı Çalışma Zamanlarının Düzenlenmesine İlişkin Avrupa Birliği Yönergesinin 2 nci maddesinde, 75/117 sayılı Kadın ve Erkek Çalışanlar Arasında Eşit Ücret İlkesinin Uygulanmasına İlişkin Avrupa Birliği Yönergesi Eşit Davranma İlkesinin 5 inci maddesinde, 76/207 sayılı Kadın ve Erkekler Arasında İstihdama Kabul, Meslekî Eğitim, Terfi ve Çalışma Şartlarında Muamele Eşitliğine İlişkin Avrupa Birliği Yönergesi Eşit Davranma İlkesinin 5 inci maddesinde, 77/187 sayılı İşletmenin Devri Halinde İşçi Alacaklarının Korunmasına İlişkin Avrupa Birliği Yönergesi İşyerinin Devri İlkesinin 6 ncı maddesinde, 99/70 sayılı Belirli Süreli İş Sözleşmeleri Hakkında Çerçeve Anlaşması, Belirli ve Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin 11 inci maddesinde, 97/81 sayılı Çerçeve Anlaşması, Kısmî Süreli ve Tam Süreli İş Sözleşmesinin 13 üncü maddesinde, 1980/987 sayılı İşverenin Ödeme Güçlüğüne Düşmesi Hallerinde Bir Fon veya Benzeri Kurum Oluşturulmasına İlişkin Avrupa Birliği Yönergesi İşverenin Ödeme Aczine Düşmesi başlıklı 33 üncü maddesinde...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Tanrıverdi.

HÜSEYİN TANRIVERDİ (Devamla)Yıllık ücretli izin hakkına ilişkin Avrupa Birliği yönergeleri "Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri" başlığı altında 53 üncü maddede, 93/104 sayılı Çalışma Zamanlarının Düzenlenmesine İlişkin Avrupa Birliği Yönergesi, "Çalışma süresi" başlığı altında 63 üncü maddede, 94/33 sayılı Gençlerin İşte Korunmasına İlişkin Avrupa Birliği Yönergesi "Çalıştırma yaşı ve çocukları çalıştırma yasağı" başlığı altında 71 inci maddede, 92/85 sayılı Hamile, Loğusa ve Emzikli Kadın Çalışanların İşte Sağlık ve Güvenliklerinin İyileştirilmesine İlişkin Avrupa Birliği Yönergesi "Analık halinde çalıştırma yasağı" başlığı altında 74 üncü maddede, işveren ve işçilerin yükümlülüklerine ilişkin Avrupa Birliği yönergeleri "İşverenlerin ve işçilerin yükümlülükleri" başlığı altında 77 nci maddede dikkate alınmış ve bu düzenlemeler mevzuatımıza uyarlanmıştır.

Bu çerçevede, elbette, biraz önce de kabul edildiği gibi, önemli, çok önemli yeni maddeler getirilmiştir. İzin sürelerine 2'şer gün eklenmiş, işçiler ücretlerini hiç alamama riskine karşı 33 üncü maddede korunmuşlardır.

Çalışma hayatını yakından ilgilendiren, biraz önce de söylediğim gibi, sadece çalışma hayatını değil, ülke ekonomisine ve demokrasinin yerleşmesine önemli katkı sağlayacak bu yasanın hayırlara vesile olmasını, eksikliklerinin de bu görüşme sürecinde giderilmesini diliyor; hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)