Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

HÜSMEN KIRKPINAR (İzmir)Sayın Başkan, Sayın Bakan, değerli milletvekilleri, kıymetli hazırun; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime 65 milyar dolar döviz getiren, ülkenin can damarı konumundaki bir sektörün Bakanlığına reva görülen bütçeyi sorgulayarak başlamak istiyorum. 2027 yılı bütçeniz 95 milyar lira. Devasa turizm hedeflerine rağmen merkezî bütçedeki payınız yalnızca binde 3,5. Avrupa'da devlet harcamalarının yüzde 1'i kültüre ayrılırken biz bu oranın ancak 3'te 1'ini yakalayabiliyoruz. Önümüzdeki yıl sadece faiz ödemelerine, kültür ve turizme ayrılan bütçenin 42 katı ödenecek. Gelen turist sayısıyla turistin bıraktığı döviz maalesef aynı kefede tartılmıyor. Gecelik ortalama harcama İspanya'da 297, İtalya'da 129, Yunanistan'da 105 dolarken Türkiye'de TÜİK'e göre sadece 100 dolar. Aynı Alman turist Yunanistan'da 147, bizde 108 euro harcıyor. Üstelik bu turist burada her şeyi pahalı buluyor. Bunu biz değil, TÜRSAB yöneticileri söylüyor. Paris'te Louvre Müzesine girmek Topkapı Sarayına girmekten daha ucuz.

Pahalı bir ülke olduk ama zenginleşemedik ya kendi vatandaşımız Eurostat son verisine göre her iki vatandaşımızdan biri yılda bir hafta tatile çıkacak imkândan yoksun. Tatile çıkabilenlerin bir kısmıysa çareyi Ege'nin karşı kıyısında bulunuyor. Bu çarpık tablo, turizmin can güvenliğiyle sınandığı acı olaylarla daha da kararıyor.

Kartalkaya'daki Grand Otel yangınında yitirdiğimiz 34'ü çocuk, 78 can hâlâ yüreğimizi yakıyor. En ölümcül otel yangınlarından birinin yaşandığı bu otel Bakanlığınızın işletme belgesiyle çalışıyordu. Sayıştay raporları da denetim boşluklarını, yıllarca uğranmayan tesisleri belgeliyor. Faciadan bu yana kaç belgeli tesis yangın güvenliği yönünden yerinden denetlendi, kaçının belgesi iptal edildi, zafiyetleri gidermek için hangi somut adımları attınız?

Bir de kültür yolu festivalleri var. Bu etkinliklerin 2024, 2025 ve 2026 yılları içinde şehir şehir maliyet tablolarını şeffaf bir şekilde paylaşacak mısınız? Harcanan rakamlar ile ayrılan ödenekler arasındaki uçurumu nasıl açıklıyorsunuz?

Eski Bakan Yardımcınız Batuhan Mumcu'yla ilgili vahim iddialara da değinmeden geçemeyeceğim. Fon skandalında adı geçen Bulls Yatırımın ortakları arasında eşi de bulunuyor. Kendisi skandal patlamadan kısa bir süre önce Bakanlığınızdan ayrılıp BTK'ye atandı. Bu bir tesadüf müdür? Sorum şu: Bakanlığınızın, bağlı kuruluşlarınızın ya da Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının bu şirketlerle veya fonlarla herhangi bir ticari ilişkisi, sponsorluğu ya da bu şirketlere ödemesi olmuş mudur?

RTÜK'e 2027 yılında hazineden yapılacak yardım yüzde 48,36 oranında artırılıyor. Bu artışın gerekçesi nedir? Bu ilave kaynak personele mi gidecek, yatırıma mı? RTÜK iktidara yakın kanallarla muhalif yayın organlarına aynı ihlal karşısında gerçekten eşit davranıyor mu? 2024'ten bu yana kime toplam ne kadar ceza kesildi, mahkemeler bunun ne kadarını iptal etti?

Kültür mirasımıza sahip çıkma iddianıza gelince, Unesco Dünya Mirası Ani'deki katedral restorasyonu bu durumun en çarpıcı örneği. Sayın Bakan, şuraya dikkatinizi çekmek istiyorum: Ani Harabelerindeki katedral restorasyonu. Bu restorasyonu Bakanlığınız Dünya Anıtlar Fonu'yla birlikte 3 etapta yürütüyor. Ani Kazı Başkanı Temmuz 2025'te 2'nci etabın o yıl tamamlanmasının planlandığını söyledi. Bugün Kasım 2026 çelik iskeleler hâlâ yerinde. Bu gecikmenin yalnızca 3 açıklaması olabilir: Ödenek yetersizliği ise, bütçeyi siz hazırladınız; teknik bir sorun varsa neden hâlâ çözülmedi? Yükleniciden kaynaklanıyorsa ihtar çektiniz mi, sözleşmeyi feshettiniz mi? Gecikme yüzünden maliyet ne kadar arttı? Dünya Anıtlar Fonu'na katkısı ne? Bakanlığın payı ne? Bu çelik iskeleler ne zaman sökülecek?