Belediye kanun tasarısı (ss. 944)

AK PARTİ GRUBU ADINA HÜSNÜ ORDU (Kütahya)Sayın Başkan, değerli milletvekillerimiz; Belediye Kanunu Tasarısının ikinci bölümü üzerinde Grubum adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Şimdi, çok kısa ve öz olarak, bu yasa tasarısıyla yerel yönetimlere ait neler geliyor diye baktığımızda; vesayeti daha çok azaltan, yani, yerele, belediyelere daha çok yetki veren; katılımı çoğaltan, belediyelerdeki katılımı daha da çoğaltan, gerek muhtarlarla gerek sivil toplum örgütleriyle gerek meslek odalarıyla gerekse üniversitelerle, bir şekilde katılımı daha da çoğaltan; denetim konusunda yerel noktadaki denetimi daha da fazlalaştıran ve yerinden yönetimi daha çok karar noktasında güçlendiren ve planlamalarla ilgili, uzun vadeli planlamalara yönelik daha çok karar alma özelliğini veren bir anlayışa sahip bir tasarıyı, kısmet olursa, bugün, Yüce Meclisten çıkaracağız.

Bu anlamda baktığımızda, hiç şüphesiz, bu yasa tasarısı, bu ifade ettiğim dört temel unsurda, yerel idarelerden olan belediyelerimize ve yerinden yönetime, geniş anlamda, bu noktada, artılar getiriyor.

Eksiler gibi gözüken nedir diye baktığımızda; işte, hepimizin ifade ettiği, tasarıda da ifade edilen, nüfusu 2 000'in altındaki belediyeler, belirli bir sürede, eğer, birleşme imkânı bulamazsa, bu birleşmeyi temin edemeyen belediyeler açısından, ilk mahallî idareler seçimine kadar ve bu birleşme süresinden sonra bile, İçişleri Bakanlığının önerisi, Danıştayın görüşü ve müşterek bir kararnameden sonra ancak uygulanabilir hale gelecek. Bu anlamda, geçtiğimiz günlerde, burada, negatif olarak duran geçici 3'üncü maddede, 31.12.2005 tarihiyle ilgili, biraz sonra, geçici 3 üncü madde üzerinde verilen bir önergeyle de, bu sürenin azlığından, yetişmediğinden bahisle, geçtiğimiz günlerde yaklaşık 250'ye yakın belediye başkanımızın AK Parti Grup Salonunda Grup Başkanvekilimiz Sayın Faruk Çelik'in Başkanlığında yapılan toplantıyla, onların talebi üzerine, 31.12.2005 tarihi bir yıl daha ötelenmek suretiyle, kendilerinin arzu ettiği bir şekilde, bir yıl daha ötelenmiş oldu; yani, birleşmeyle ilgili 31.12.2006 tarihine kadar bir hak tanımış olduk.

Bu anlamda, tabiî ki, bu tasarı, belediyelere malî yönden de destek verilebilmesini temin etmek için, yakında, çok yakında, Belediye ve İl Özel İdareleri Gelirler Yasasıyla da takviye yapıldıktan sonra, bu anlamda yerinden yönetimi, hem katılım açısından hem malî açıdan hem de arzu ettiğimiz hedefe tam yaklaşmasa bile, çok daha işlerli bir hale getirmiş olacağız. Burada hedeflenen şeyleri yüzde 100 yapamasak bile, gerçekten bu kanunla, arzu edilen hedefe daha çok yaklaşılan, yerinden yönetimi güçlendiren bir hedefe doğru gidiyoruz.

Bu anlamda, bu tasarıda ikinci bölüm içerisinde yer alan, örneğin vesayetle ilgili bir konuya bir tane, bir maddelik bir örnek verecek olursak; 1580 sayılı Belediye Kanununda, belediye meclis kararlarının, bazı kararlarının kesinleşmesi açısından "onay sistemi" diye, mülkî idare amirlerine onaya gidiyordu. Şimdi bu ikinci bölümdeki maddemizde yer alan bir düzenlemeyle, belediye meclis kararları onay şeklinden çıkarılıyor, belediye başkanına hukuksal bir noktada itiraz hakkı tanıyoruz, tekrar meclis görüşüyor, eğer bu noktadaki kararını tekrar ifade ederse karar kesinleşiyor, tabiî ki, bunun dışında, gerek belediye başkanlığının gerekse mülkî idarenin idarî yargı yolu denetimi açıkta kalıyor. Dolayısıyla, vesayet açısından geçmişte uygulanan bir sistemle ilgili belediye meclis kararları, belediye yönetimi, idarî açıdan biraz daha özgür bir hale geliyor.

Katılımı çoğaltan bir düşünceyle ilgili bir örnek verecek olursak; belediye meclis toplantılarına ve ihtisas komisyonlarına, burada kanuna uygun usullerle seçilen mahalle muhtarlarının temsilcileri, sivil toplum örgütlerinin temsilcileri, meslek odaları temsilcileri, üniversite temsilcileri, üniversite temsilcileri, buralardan seçilen heyetler ve kişiler, bu temsil ettikleri kurumlara ait, ihtisas ve meclis komisyonlarında söz sahibi oluyor. Bu, şu demek: Gerçekten, bu konumu ihtiva eden üyeler, hem ihtisas komisyonlarında hem de mecliste fikirlerini açıklama fırsatı bulacaklar. Bunu da, katılımı sağlayan bir anlayışa verebileceğimiz bir örnek olarak söyleyebiliriz.

Yine, bu tasarıda, bu bölümde, belediye meclisinin, karar organı olarak çok daha güçlü bir şekilde ifade edilmesi var. Bundan sonra, belediye meclis kararları, karar merciî noktasında, bu düzenlemeyle çok daha güçlü bir hale gelecek.

Denetim açısından yerelleşmeyi ele alacak olursak; bu kanun tasarısında, bu bölümde, denetimle ilgili, meclisin bir yıl evvelki gelir ve gider bütçesi ile aktif ve pasif bilançosuyla ilgili mecliste oluşturulan denetim komisyonlarına, bir yıl evvelki gelir ve gider hesaplarıyla ilgili belediyelerde kendilerine ihdas edilen odalarda, bu noktadaki gelir ve gider bütçelerini, yerinde, 45 günlük bir süreyle denetleme yetkisi veriyoruz. Bu denetimin sonuçlarını, bu komisyon, meclis başkanlarına havale yapıyor. Bu anlamda da, denetim fonksiyonunu, çok daha genişleyen, katılımı çoğaltan bir hale getirmeye çalışıyoruz.

Planlamayla ilgili bir örnek verecek olursak; bu anlamda, stratejik planlamalarla ilgili altyapı, çevre, ulaşım gibi, bir ilçenin, bir ilin son derece önemli olan gelecek planlamalarında, uzun vadeli planlar yapılıyor. Bu planlarla ilgili, belediye meclisleri, bu alınan kararları, uzun vadeli plana, programa uygun şekilde uygulama fırsatı buluyor; dolayısıyla, bu yasada, bizim, çok daha fazla konuları içeren şeyleri ifade etme imkânımız var; ama, özetle, başlangıçta ifade ettiğim gibi, vesayet açısından, katılımı çoğaltan bir anlayış açısından, yerinden denetim açısından, yerinden yönetimin kararının güçlendirilmesi açısından ve uzun vadeli planlar açısından, belediye yönetimi geçmişe göre çok daha şeffaf, çok daha katılımcı bir noktaya geliyor.

Ben, bu vesileyle, bu tasarıda, eksiğiyle, artısıyla, fazlasıyla, katılma noktasında güç veren, imkân yaratan tüm katılımcılara, tüm sivil kuruluşlara ve Meclisimizde yer alan tali ve anakomisyonlarımıza teşekkür ediyorum.

Bu anlamda, bu tasarıya olumlu noktada oy kullanacağımızı ifade ediyorum ve bu tasarının ülkemize, yerel yönetimlere hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum.

Saygılarımla. (AK Parti sıralarından alkışlar)