Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

CHP GRUBU ADINA İSA GÖK (Mersin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; AKP Hükûmetinin Anayasa’yı değiştirme tasarısının son maddesi üzerinde, yani 27’nci madde üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

AKP Hükûmetinin bu Anayasa’yı değiştirme tasarısının en önemli buluşlarından bir tanesi, madde metni, ne diyor? Madde 27: “Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve halkoyuna sunulması hâlinde tümüyle oylanır.” Yani arkadaşlar, hapı yutturma maddesindeyiz.

Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan ne diyordu? “Hap gibi yutturacağız.” diyordu.

Şimdi, hap gibi yutturulacak olan bu AKP Anayasa değişiklik tasarısının içerisinde 10’uncu maddede “Kanun önünde eşitlik”, 20'nci maddede “Özel hayatın gizliliği”, 23’üncü madde “Yerleşme ve seyahat hürriyeti, ailenin korunması”, 51’de “Sendika kurma hakkı, toplu iş sözleşmesi, grev hakkı, lokavt”; derken “Siyasi partilerin uyacakları esaslar” geliyor madde 69; 84 var, “Milletvekilliğinin düşmesi”; yargı maddeleri var, “Yargı yolu”, “Görev ve sorumluluklar, disiplin kovuşturmasına güvence” madde 129 ve “Hâkim ve savcıların denetimi, adalet hizmetlerinin denetimi”, “Askerî yargı” var, 145; Anayasa Mahkemesinin kuruluşu” var, Anayasa 146; sendika, grev, toplu sözleşme, kanun önünde eşitlik, her şey var; “Özel hayatın gizliliği”, “Anayasa Mahkemesinin kuruluşu.”

Elmayla armut ancak böyle bir araya gelir. Bu, Anayasa Mahkemesi üyeliğinin sona ermesi var, görev yetkileri var, çalışma ve yargılama usulü var, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu var. İşin elma, armut… Bu ne tarafı arkadaşlar, üzüm kısmı mı? Ama toplayacağız, hepsini toplatacaksınız ve hepsini hap gibi yutturacaksınız insanlara.

K. KEMAL ANADOL (İzmir)Ayvayı da ilave et, ayvayı!

İSA GÖK (Devamla)Derken maddeler devam ediyor, ekonomik hükümler var, planlama, Ekonomik Sosyal Konsey var. Arkadaşlar, bu kadar birbirine aykırı konu ama bu konuların hepsini Sayın Başbakan -elini de şöyle yapıyor- hap gibi yutacaksınız, hazmedeceksiniz, hap gibi yutacaksınız…

VEYSİ KAYNAK (Kahramanmaraş)İsa Bey, hedef demokratikleşmek olsun.

İSA GÖK (Devamla)Şimdi, bu Anayasa değişiklikleri konusunda -daha önce anlatmıştım- arkadaşlar, bir Venedik Komisyonu var. Ne bu Venedik Komisyonu? Ağzınızdan düşürmüyorsunuz ya ama ne hikmetse ağzınızdan düşürmediğiniz her şeyi de tam çarpıtıyorsunuz, tam tersini anlatıyorsunuz insanlar ikna olsun diye.

Venedik Komisyonu, Avrupa Konseyinin anayasa hukuku konularındaki danışma organı konumundadır arkadaşlar. Bu Komisyon aynı zamanda Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Komisyonu olarak da zikredilmektedir, Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Komisyonu; öğrenmenizde fayda var. Türkiye'nin de içinde bulunduğu elli bir devlet var. Elli bir devlet bu Komisyonda arkadaşlar yer alıyor, temsilcisi bulunuyor, 1990 yılında kuruldu. Üyeler anayasa hukuku ve uluslararası hukuk alanında uzmanlaşmış akademisyenler, yüksek mahkeme ya da anayasa mahkemesi üyeleri ve ulusal parlamentolardaki milletvekillerinden oluşuyor. Anayasa hukuku alanında çok değişik konularda hazırladığı raporlarda Venedik Komisyonu uluslararası alanda hukuk konularında bağımsız bir kuruluş olarak görev yapıyor.

Şimdi, arkadaşlar, bu Venedik Komisyonu -siz çok seviyorsunuz ya, o yüzden size anlatıyorum- 2006 tarihli, Referandumlarda İyi Uygulamalar Kılavuzu’nu yayınlıyor ve 30’uncu maddesi var. Hani, Sayın Başbakan “Hap gibi yutacaksınız.” diyor ya, bir de buna dayanıyorsunuz ya işte, onu hazmedemiyorum. Bakın, bu 30’uncu maddede aynen ne diyor…

Arkadaşlar, uyumayalım, burayı dinleyelim.

ABDULLAH ÇALIŞKAN (Kırşehir)Sana mı soracaklar?

İSA GÖK (Devamla)Bakın fıkra bir: “İçerik birliği, özgür oy iradesinin daha da önemli bir gerekliliğidir; içerik birliği aranıyor. Seçmenler, aralarında bir bağ olmayan farklı sorulara aynı anda oy vermek zorunda bırakılmamalıdır.” diyor. Seçmenler, aralarında bir bağ olmayan farklı sorulara aynı anda oy vermek zorunda bırakılmamalıdır.

İkinci fıkra “Seçmenin, sorulardan birini desteklerken bir başkasına karşı olabileceği dikkate alınmalıdır.” diyor bu Komisyon, madde 30.

Diyor ki: “Bir metinde yapılacak değişiklik çok sayıda farklı unsuru kapsıyorsa, halka bir dizi soru sorulmalıdır.” Bir dizi soru. Tek soru değil, hap değil, yutturmak değil, bir dizi soru sorulmalıdır.

“Ancak özellikle anayasa gibi bir metin, tümden bir anayasa değişikliği varsa, yani yeni bir anayasa varsa, tabiidir ki sadece birbirleriyle bağlantılı unsurlarla ilişkili olamaz.” Yani bir anayasanın komple değişikliği, yeni anayasa konusunda bir oylamayı kabul ediyor. “Dolayısıyla, bu durumda içerik birliği gerekliliği geçerli olamaz.” diyor. Ama bakın, yeni bir anayasa varsa.

Sayın Burhan Kuzu yalnızca burayı okuyor ve böyle okuyor, doğrudan okuyamıyor burayı. “Bir metnin bir dizi bölümünü içeren kökten değişikliği tümden değiştirmeye eş sayılabilir, ama bu farklı bölümlerin -bakın, bu farklı bölümlerin- ayrı ayrı halkoyuna sunulamayacağı anlamına gelmez.”

Ortak dilimiz güzel Türkçe, ben size Türkçe okudum, bu metin Türkçe olarak sizlere sunuldu. Ne diyor arkadaşlar: “Farklı bölümler ayrı ayrı halkoyuna sunulmalı. İçerik birliği aranmalı. Farklı konular bir tek oyda olmaz. Seçmenler, aralarında bir bağ olmayan farklı sorulara aynı anda oy vermek zorunda bırakılmamalıdır.” diyor, Venedik Komisyonu, yıl 2006, Referandumlarda İyi Uygulamalar Kılavuzu, Madde 30. Anladınız mı arkadaşlar? Bu kadar net. Bu kadar net. O yüzden, bu Anayasa tasarınızı tek hap olarak yutturmaya çalışmak uluslararası hukukta, tüm dünyada Türkiye’yi komik duruma düşürecek. Ama, bunu yapacak mısınız? Bunu yapacak görünüyorsunuz.

Bu arada bir şey söyleyeyim: Arkadaşlar, bazı laflar dolanıyor; yok, Anayasa Mahkemesiyle görüşmeler olmuş, HSYK’yla görüşmeler olmuş, anlaşmalar varmış, antant kalınmalar varmış. Yalan… Yalan… Yalan… Külliyen yalan. Bu çalışmada -İyimaya, size katılıyorum- Anayasa Mahkemesinin hiçbir şekilde dahli yoktur, muhalefeti nettir. Bu Hükûmet tasarınızda Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun hiçbir şekilde dahli yoktur, muhalefeti nettir. Yargının hiçbir şekilde dahli yoktur, muhalefeti nettir. Bu, sizin tek başınıza yargıyı ele geçirme planıdır. Bu plan, yalnızca bunu içermiyor, üç şeyi içeriyor: Bir, yargılanmaktan kaçınıyor birileri. Buradaki yalnızca oy kullanan, gizli oy diye açık oya geçip de oyunu göstererek TRT3’ün…

Size sesleniyorum ey TRT! Kameralarınızla kaç gündür sandıkları göstermiyorsunuz, kabinleri göstermiyorsunuz. Artık kaçırıyorsunuz. Niye? Halkın gözünden -rezillik var çünkü- bu rezilliği gizlemeye çalışıyorsunuz. Bu rezillikle yapılmaya çalışılan şey… (AK PARTİ sıralarından gürültüler)

ABDÜLHADİ KÂHYA (Hatay)Siz oylamaya girmiyorsunuz.

ALİ KOYUNCU (Bursa)Nereden biliyorsunuz?

İSA GÖK (Devamla)Dinleyin önce…

…yapılmaya çalışılan şey, AKP üst yönetimini yargılanmaktan…