İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

CHP GRUBU ADINA İZZET ÇETİN (Kocaeli)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan İş Kanunu Tasarısının 7 nci maddesi hakkında, Grubum adına, Cumhuriyet Halk Partisi adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, biraz evvelki konuşmalarımda da söyledim, işverenler, gerçekten, çalışma ilişkilerini tek taraflı olarak nasıl değiştirebiliriz, bu konuda ülkemizdeki kuralsızlıkları nasıl kural haline getirebiliriz, işçileri toplusözleşme düzeninden, yasaların koruması altından, yönetmelik hükümlerinin kendilerine vermiş olduğu yükümlülüklerden nasıl çıkarabiliriz diye, epeyce emek sarf etmişler.

Bakınız, ödünç iş ilişkisi... Ödünç iş ilişkisinin kurulma gerekçesi, bu kitapta bilim adamlarına sunuldu. Gerekçeyi, yani, bu kitapta tarihçesini anlatıyorlar. Diyorlar ki: " 19 uncu Yüzyıl ortalarında ortaya çıktığı söylenilen ödünç iş ilişkisine, 1837 yılında, Almanya'da Berlin Makine Fabrikasında yaşanan şu olay örnek oldu. Bu hususta söylenilenlere göre, Prusya İmparatorluğu sırasında August Borzig adlı işveren, kendisine ait makine fabrikasındaki işleri, yine, kendisine ait daimî işçilerle bitiremediğinde; yani, işçi sayısının yetersiz kaldığı hallerde, Prusya ordusuna başvurarak, kura yoluyla kışladan asker istedi ve kışladan gönderilen askerler gerekli çalışmaları ve işleri bittikten sonra, askerlik görevlerine döndüler.

1837 yılında, bir işveren, o çağda, işlerini bitirebilmek için ödünç asker almış, oradaki ilişki nedeniyle bizimkiler de ödünç iş ilişkisini kurmaya çalışmışlar.

Ödünç iş ilişkisinin bir başka dayanağı Mecellede var. Mecelleye bakarsanız, icarei adem; yani, kiralık adam; yani, o çağda, kölelik döneminde, köleden sonra çalışma ilişkilerine maruz kalan insan, kiralık adam. Şimdi, biz, bakıyoruz, bu çağda, bu yüzyılda, Avrupa Birliğine gireceğiz, Avrupa Birliğiyle bütünleşeceğiz diyoruz, iktidarıyla muhalefetiyle, daha 58 inci hükümetimiz güvenoyu almadan, girelim diye Avrupa kapılarını birlikte aşındırıyoruz; ama, ne ILO'nun kabul ettiği ne de bu konuda direktif çıkarmış olduğu bir olay yok, bir konu yok, Prusya savaşını, Mecelleyi örnek alarak, köleden sonra kiralık adamı iş yaşamının içine sokmaya kalkışıyoruz.

Değerli arkadaşlarım, çalışma yaşamının içerisinde gerçekten çok önemli gelişmeler oldu. Bakınız, içerisinden geldiğim iş kolunda çalışan işçilerin, örneğin, Eskişehir Hava İkmalde çalışan işçilerin yüzde 92'si endüstri meslek lisesi ya da yüksekokul mezunu, Gölcük Tersanesindeki işçilerin yüzde 70'inden fazlası endüstri meslek lisesi ya da yüksekokul mezunu.

Şimdi, siz, diyebilirsiniz ki, işçi fıkradan anlar, ben, burada fıkra anlatırım; o nedenle de, bunları böyle kandırırım...

ŞÜKRÜ ÜNAL (Osmaniye)Yok öyle bir şey.

İZZET ÇETİN (Devamla)Değerli arkadaşlarım, toplumun korunmaya muhtaç kesimlerini korumak, devletin sosyal güvenlik şemsiyesi altında onlara insanca yaşam olanağı sunmak, onları insan onuruna yaraşır tarzda işyerlerinde çalışma ortamıyla buluşturmak, biraz evvel, önceki maddenin paragrafında olduğu gibi, onları, hiçbir ayırıma tabi tutmadan, eşit koşullarda çalıştırtmakla ödevli olan, o konudaki düzenlemeleri yapmakla görevli olan burada bizleriz. Bizler, bu çağda, bu dönemde, kölelik ilişkilerini çalışma yaşamının içine almamalıyız. Ödünç iş ilişkisi diye bir ilişkiyi... Yani, benim işyerinde çalıştırdığım işçilerden bir tanesi oldukça verimli -benim, hiçbir zaman patron olma sevdam olmadı, hep, emeğimle, alınterimle yaşamımı sürdürdüm; ama, bir an için öyle farz edin- yanımda çalışan nitelikli 2-3 tane adam var ya da öfkelendiğim bir işçi var ya da bir grup işçi var, bir başka arkadaşımın işyerinde de işçiye ihtiyaç var; diyorum ki, seni oraya kiralıyorum, seni oraya gönderiyorum. Şimdi, burada üçlü bir akit var değerli arkadaşlarım. Yani, insan sömürüsüne, emek sömürüsüne bu kadar açık olan bir madde. Ben, hizmet akdi yapmış, benimle işyerinde çalışacak işçiyi, bir başka işverenle ilişki kurarak, onunla bir akit yaparak, ona teslim edeceğim...