2003 mali yılı bütçesinde 5 inci tur görüşmeleri

AK PARTİ GRUBU ADINA MEDENİ YILMAZ (Muş)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2003 yılı Sağlık Bakanlığı Bütçesiyle ilgili olarak Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; Grubum ve şahsım adına Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Anayasamızın 56 ncı maddesine göre "Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.

Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlardan yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir.

Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir."

Okuduğum Anayasa hükmü, devleti sorumlu tutmakta ve aynı zamanda yol göstermektedir. Cumhuriyetimizin kuruluşundan günümüze kadar, sağlık hizmetleri yönünden imkânlar nispetinde çalışmalar yapılmış ve önemli bir mesafe katedilmiş, zaman zaman iyi bir sağlık hizmeti oluşturma çabaları ve niyetleri sonucu, 1961 yılında kabul edilen ve 1962 yılında pilot bölge seçilen Muş İlinde uygulanmaya başlayan 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi, kamuoyunda bilinen adıyla "Sosyalizasyon Yasası" yürürlüğe girmiş, günün şartları içerisinde önemli bir atılım olarak 1970'li yılların sonlarına kadar devam etmiştir.

Bu uygulamayla, birinci basamak sağlık hizmetlerine ve koruyucu hekimlik çalışmalarına ağırlık verilirken, bir yandan da sevk zinciri oluşturulmaya çalışılmıştır. Sosyalizasyon Yasası akamete uğradıktan sonra, ne yazık ki, yerine yeni bir sistem oluşturulamadığı için, günümüze kadar sıkıntılar büyüyerek gelmiştir.

Şimdi, 2003 yılı itibariyle durumumuza birkaç göstergeyle bakacak olursak, manzara, doğrusu arzu ettiğimiz noktada değildir. Bebek ölüm hızı Türkiye'de binde 33 iken, komşularımızdan Bulgaristan'da binde 14, Yunanistan'da binde 5, Suriye'de binde 23, İran'da binde 35, Irak'ta binde 107 seviyelerindedir. Ayrıca, bu oranlar, kırsal yerleşim yerlerinde kentlere göre yüzde 56 daha yüksektir. Bir başka gösterge, 5 yaş altı ölüm hızı binde 52,1 olmakla beraber, bu oran, kır-kent ve bölgelerarası önemli farklılıklar göstermektedir. Örneğin, bu rakamlar, kırda binde 68, kentte binde 42,4'tür; Batı Anadolu'da binde 38,3, Orta Anadolu'da binde 49,6 iken, Doğu Anadolu'da binde 75,9'dur. Ülkemizde hasta-yatak, hekim-hasta oranları ile bunların bölgelerarası dağılımı da, yine gelişmiş ülkeler düzeyinden bir hayli uzaktadır. Sağlık alanında gelişmiş ülkelere göre göstergelerimiz arzu ettiğimiz noktalarda olmadığı gibi, bölgelerarası farklılıklar da çarpıcı bir şekilde önümüzde durmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sağlık Bakanlığımızın 2003 yılı bütçesinin genel bütçeye oranı yüzde 2,45'tir. Bugün, her ne kadar, ülkemiz bütçesinden sağlığa ayrılan payın Sağlık Bakanlığına ayrılan pay olduğu düşünülse de, sağlık hizmeti veren diğer kurum ve kuruluşların sağlığa ayırdıkları kaynakları da eklediğimizde, sağlığın gayri safî millî hâsıla içindeki payı yüzde 6'lar civarındadır. Hükümetimizin devraldığı ağır ekonomik tabloyu göz önüne aldığımızda bu rakamları yeterli görmemekle beraber, anlayışla karşıladığımızı belirtmek istiyorum.

Bir önemli hususun altını da çizmek istiyorum ki, kaynaklar doğru biçimde ve yerinde kullanıldığında, çok daha iyi mesafeler alınabileceğine yürekten inanıyorum. Hizmeti alanın da sunanın da memnun olmadığı bir yapıyı yeniden düzenlemek ve uygulanabilir, çağın gereklerine uygun, doğru bir sistemin kurulması ihtiyacı herkesin kabul edebileceği bir durumdur. İşte bu noktada, acil eylem planında ve hükümet programında özenle altı çizilerek belirtilen sağlık reformunun, Sağlık Bakanlığımız tarafından "Sağlıkta Dönüşüm Projesi" adıyla hızla hazırlandığını memnuniyetle ve heyecanla izlemekteyiz. Parçalı ve dağınık yapının bir an önce toparlanarak bir sisteme oturtulması hedeflenmektedir. Aile hekimliği uygulaması, genel sağlık sigortası, sağlık kurumları ve hastanelerin tek çatı altında Sağlık Bakanlığı bünyesine alınması, sosyal güvenlik kurumları, Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur ve diğerlerinin tek çatı altında toplanarak, sosyal güvencesi olmayanların da bu çatıya dahil edilmesi, hastaya, hekimi seçme özgürlüğünün getirilmesi, sağlıklı bir sevk zincirinin oluşturulması, düşünülen sistemin birkaç ana başlığı olarak zikredilebilir.

Yıllardır bir türlü kurulamayan bir sistemin oluşmasını heyecanla izliyor ve başta Sayın Bakanımız olmak üzere, emeği ve katkısı olanlara başarılar diliyoruz.

Bu arada, Sağlık Bakanlığı bütçesi görüşülürken, sağlık çalışanlarının özlük haklarının mutlaka iyileştirilmesi gerektiğini de belirtmeden geçmek mümkün değildir. Elbette, sağlık alanında çalışanlar, şu ana kadar hak ettikleri özlük haklarına kavuşmuş değiller. Bu konuda, bakanlığımızın çok iyi niyetli çalışmaları olduğunu biliyor ve takip ediyoruz. Performans değerlendirilmesi ve geri kalmış yörelerde hekim ve sağlık personeli istihdamı yönünde birtakım özendirici tedbirlerin düşünülmesi bu konuda gerçekten önemli adımlardır.

Ayrıca, sağlıkta hizmet içi eğitimin, mutlaka, iyi bir şekilde yürütülmesi gerektiğine inanıyoruz. Tıp alanında başdöndürücü bir hızla oluşan gelişmeleri yakından izlemek, değişiklikleri takip etmek, onlara adaptasyonu sağlamak açısından, mutlaka, sürekli bir hizmet içi eğitim uygulamasının yapılması gerektiğine inanıyoruz.

Ayrıca, özellikle, yardımcı sağlık personeli, hemşire, ebe, laborant ve teknisyen gibi vazgeçilmez elemanlar konusunda büyük bir eksikliğin olduğunu görüyoruz. Bir taraftan bu eksiklikler varken, diğer taraftan da bu alanda kadro beklemekte olan personelimizin olduğunu biliyoruz. Bu konuda da yeterli ve hızlı çalışmaların olması gerektiğine inanıyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sağlık Bakanlığımızın hazırlamakta olduğu önemli bir reform niteliği taşıyan Sağlıkta Dönüşüm Projesini dikkatle ve hassasiyetle takip etmekteyiz. Bu alanda yaratacağımız ulusal sinerji bizi başarıya taşıyacaktır. Buna inancımızı tekrar belirtirken, 2003 yılı Sağlık Bakanlığı bütçesinin, ülkemize, Bakanlığımıza ve sağlık çalışanlarına hayırlı olmasını diler, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım. (Alkışlar)