Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496)
İzmir Milletvekili · CHP
Genel Kurul, 110. Birleşim · 4. yasama yılı · 2 Haziran 2010 · 488 kelime · yaklaşık 2 dakikalık okuma
Kaynak göster
Mehmet Ali Susam (CHP), 2 Haziran 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KOOPERATİFLER KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.496)); konuşma 488 kelime.
Mehmet Ali Susam (CHP, İzmir). “Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496)”. TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim tutanağı, 2 Haziran 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-susam-23-2010-06-02-kooperatifler-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d-2 (erişim: 28 Ekim 2026).
Konuşmanın tam metni
MEHMET ALİ SUSAM (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; iki tane önerge var bu maddeyle ilgili. Adalet ve Kalkınma Partisinin vermiş olduğu önergeyi okuduğunuzda, dikkatinize sunmak istiyorum, iki aşamalı bir önerge vermişler: “1’inci, 2’nci, 3’üncü maddeler hemen yürürlüğe girsin, diğerleri altı ay sonra girsin.” Şimdi neden ayırdınız? 1’inci, 2’nci, 3’üncü maddelerin hemen yürürlüğe girmesinden maksadınız nedir? Niye diğerini altı ay sonra yürürlüğe girdiriyorsunuz? İşte bu kanunun en önemli noktalarından bir tanesi adım adım son yürürlük maddesinde de geliyor, acelesi var arkadaşların. Acelesi şu: Bazı kooperatifler üzerinde daha önce 3’üncü maddede yapmış oldukları hukuk dışı uygulamayı hayata geçirme noktasındaki çabaları. Neydi o? Kooperatiflerin eski işleyişini değiştirip artık Bakanın emriyle giden bir denetmenin tuttuğu raporla istedikleri kooperatifi görevden almak, hukuku devre dışı bırakmak. Görevden alınan kooperatif başkanına dedikleri şu: “Git sen suçsuzluğunu mahkemede kanıtla.” Dünya bunu böyle mi yapmış? Dünya farklı yapmış. Dünya denetleme kurulu kurmuş. Kooperatifçiliği devletin denetiminden çıkarmış, özerk bir kuruluş hâline getirmiş. Ona denetim koymuş. Yetmemiş, kooperatif üyesini eğitecek eğitim birimleri kurmuş. Buradan eğittiği insanlara yöneticilik belgesi vermiş, yani herkesi de kooperatif yöneticisi yapmamış, bir sertifikaya bağlamış, sertifikayla kooperatif yöneticileri olmuş ve kooperatifler için de bağımsız hakem heyetleri koymuş. Bağımsız hakem heyetleri vasıtasıyla, mahkemelere gitmeden acil konularda hemen tedbir almayı sağlayan bağımsız hakem heyetleri kurmuş. Sizse ne yapmışsınız? Yargıyı da devre dışı bırakarak, kooperatifler üzerinde, özerk kurum olma yerine, devletin bir denetimini, devletin istediği şekliyle bu kooperatifleri sindirmesini sağlayacak organ kurmuşsunuz.
Değerli arkadaşlar, biz bu kooperatiflerle ilgili kanunda sizin bu niyetinizi anladığımız için en kısa zamanda Anayasa Mahkemesine gideceğiz. Siz anladınız bunu, bu kanunun Anayasa’ya aykırı olduğunu, ama hemen yürürlüğe sokarak Anayasa Mahkemesinde bu kanun iptal edilmeden muradınıza ermek istediğiniz işleri yapmak istiyorsunuz, işiniz, niyetiniz bu. Onun için de 1’inci, 2’nci, 3’üncü maddeyi hemen acil yürürlüğe koyuyorsunuz.
1’inci madde ne? Seçimler. Kooperatiflerin bütün seçimleri yapıldı, altı ay içinde yapılıyor. Haziran ayı sonu itibarıyla bütün kooperatif seçimleri bitmiş olacak. Demek ki seçim yapmak niyetiniz değil. Niyetiniz, altı ay içerisinde, hemen yürürlüğe girmesini istediğiniz maddelerle başka niyetlerinizi açığa çıkarmak.
Onun için, değerli arkadaşlar, bu kanun, tümüyle kooperatifçiliğe hizmet etmek değil, tümüyle bazı niyetlerinizi hayata geçirme noktasındaki arayışınızdır. Onun için Anayasa Mahkemesine gideceğiz ve bakın, hiçbir şekilde tereddüdümüz yoktur ki hukuk, Anayasa Mahkemesi bu kanunu iptal edecek çünkü burada kooperatifçilerin kendi haklarının korunması için hukuki yolu kooperatiflerin elinden aldınız. Hukuki yolu elinden aldığınız noktada artık kooperatifçiliği bir bağımsız kuruluş olarak yaşatma şansını ortadan kaldırıyorsunuz. Onun için, biz, Anayasa Mahkemesi yoluyla bu kanunu iptal etme konusunda gerekli olan girişimleri yapacağız.
Bu demektir ki size bu fırsatı da vermemek için bu önergeyi verdik. Diyoruz ki: Bu maddenin, bu kanunun yürürlüğe girmesini yedi ay yapın. Yedi ay içerisinde zaten bu kanun Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilip böylece de bir mağduriyet doğmadan bu kanunla mağdur duruma düşebilecek kooperatiflerin de mağduriyetinin önüne geçmeye çalışacağız. Onun için bu önergeyi verdik.
Sizden de şunu özellikle istiyoruz: Madem, altı ay, yürürlüğe girmesi için 1’inci, 2’nci, 3’üncü madde dışındakilerde sizin de süreye ihtiyacınız var.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
AYNI GÜN GENEL KURUL’DA
Aynı gün söz alan diğer vekiller
65 konuşma daha · 2 Haziran 2010