2003 mali yılı bütçesi 6 ncı tur görüşmelerinde

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ulaştırma Bakanımızın yurt dışında bulunması nedeniyle, Ulaştırma Bakanlığı bütçesinin Yüce Meclisimize sunumunu ben yapacağım. Yalnız, zamanınızı fazla almamak için birkaç noktaya değinmek istiyorum; çünkü, malum, zamana karşı bir yarış içerisindeyiz.

Burada vurgulamak istediğim birkaç nokta var. Birincisi, özellikle Bakanlığımızın ve dolayısıyla, hükümetimizin, demiryollarına bakış tarzıdır, bakış farklılığıdır. Biraz önce, Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili Hakkı Ülkü Bey, demiryollarına önemin az verildiğini, bu, bütçeye de bu şekilde yansıdığını ifade etmişlerdi. Ben, rakamlara hemen şöyle bir göz attım ve arkadaşlar da hemen birkaç aritmetik hesabı yaptılar. Burada, 1997'den 1999 yılına kadar eksi yüzde 6 düşüş varken, 1999'dan 2000 yılına kadar yüzde 15 artış var -ki, düşüşten sonra, artış, biraz daha farklı ele alınmalıdır- ondan sonra, tekrar, bir artı yüzde 5 var, sonra, 2002 yılında artı yüzde 26 var ve bizim dönemimizdeki rakam ise, artı yüzde 522; yani, bu, demiryollarına verilen önemi de, bir parça olsun, göstermektedir. Malum, Türkiye'de, uzunca bir süredir, demiryolları kötülenmiştir, karalanmıştır ve daha çok, karayollarının lehine bir tercih sergilenmiştir. Bu çarpık kavramlara, kavram kargaşalığına biz yabancı değiliz. Yakın tarihimizdeki gelişmeleri gözönüne aldığımız zaman, yani, bu süttozu-anasütü, margarin-tereyağı mukayeseleri gibi, demiryolu-karayolu mukayeseleri de olmuştur.

Türkiye'de demiryollarının yaygınlaşmamasında, genellikle, Türkiye'nin engebeli olduğu söylenir; ama, aynı bizim gibi engebeli olan ülkelerde, hatta, daha farklı olan ülkelerde, Çin'de, İsviçre'de tepelere tırmanan trenleri görmüşüzdür; önden ve arkadan iten ve çeken lokomotiflerin kullanıldığı sistemleri görmüşüzdür. Dolayısıyla, bunun, pek doğru olmadığını tespit ediyoruz. Hükümetimiz, özellikle, demiryollarına, bu dönemde ağırlık vereceğini, çalışmalarıyla göstermektedir. Bunun için de, mutlaka, kuzey-güney bağlantısının yanında, aynı zamanda, bir doğu-batı bağlantısının sağlanması gerekmektedir. Burada da önemli bir nokta, Bakü-Tiflis hattıdır. Bu hat, 98 kilometrelik bir hattır ve uzunca bir süredir ihmal edilmiştir. 60 kilometre artı 38 kilometrenin toplamı olan 98 kilometrenin gerçekleşmesiyle, olay, sadece Kars-Tiflis'e bağlanma meselesi değildir, aynı zamanda, Ortaasya'nın, bir şekliyle, Türkiye'ye, dolayısıyla, Avrupa'nın bağlanmasıdır, Avrupa Birliğinin Asya'ya bağlanmasıdır; bu projenin, mutlaka, gerçekleşeceğine inanıyoruz. Bu, aynı zamanda, bir anlayış farkıdır, bir yaklaşım farkıdır; bunu, mutlaka, gerçekleştireceğiz.

Bunun dışında, denizyollarıyla ilgili olan çalışmalar... Biraz önce konuşan Sayın Kaptanoğlu'nu yürekten alkışlıyoruz; çünkü, gerçekten, Türkiye'nin üç tarafı denizle çevrili olduğu halde, sorarım size; buradaki kaç kişi, İstanbul'daki şehir hatları hariç, bir yerden bir yere gemiyle seyahat yapmıştır, gemiyi kullanmıştır, deniz yollarını kullanmıştır?! Burada karayollarına bağlılık aşırı derecededir ve maalesef, denizi kullanmıyoruz. Denizi, hem insan taşımacılığında kullanmıyoruz hem de yük taşımacılığında kullanmıyoruz; aynı demiryollarında olduğu gibi.

Demiryollarını kullanım eksikliği, aynı zamanda, bizim sanayideki kalkınmamızı da negatif etkilemektedir; çünkü, en azından, enerji sektörünü düşünürseniz, ağır sanayii düşünürseniz veya demir çelik sektörünü düşünürseniz, bugün, yakın zamana kadar -bilmiyorum şimdiki durum nedir- demiryollarında, demir cevherinin, kömürün cam eşya fiyatına taşındığını biliyoruz; yani, burada da çarpık bir fiyatlandırma var. Dolayısıyla, bu, maliyetleri büyük ölçüde etkilemektedir. Bunun, mutlaka, ciddî bir şekilde ele alınması lazım. Burada, aynı zamanda, hem denizyollarının hem demiryollarının dışticaret açısından da büyük önemini hiç kimse inkâr edemez.

Bunun dışında, bizim hükümetimizin bir ayrı farkı da, olaylara sistem yaklaşımıdır. Bu sistem yaklaşımı içerisinde, biz, ulaşıma bir bütün olarak bakıyoruz. Bu bütün içinde de, bu sistem yaklaşımı içinde de ulaşım anaplanını ciddî bir şekilde ele aldık. Bu, Ulaştırma Bakanlığımızın en önemli, en hayırlı hizmetlerinden bir tanesidir; çünkü, ulaşım ana planında, tüm ulaşım unsurları bir bütün olarak ele alınmaktadır. Bu ele alınış halinde de, birtakım ayıplar, birtakım eksiklikler, birtakım aksaklıklar çok net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Bunların etkisini yakın bir gelecekte rahatlıkla görebileceğiz.

Dolayısıyla, buradaki ana unsur, sistem yaklaşımıyla birlikte, bir verim seferberliğidir. Yine, burada da, temel unsur olarak, ulaşımın, deniz ve demiryollarıyla bağlı ve karayollarının da geliştirilmesiyle... Burada, biz, özellikle duble yolu, sadece karayollarının modernize edilmesi veya geliştirilmesi olarak değil, aynı zamanda, bir istihdam meselesi olarak ele alıyoruz. Bu bakımdan, biraz önce yapılan eleştirileri de, en azından, istihdam açısından baktığımız takdirde, bir parça insafsız buluyoruz.

Dolayısıyla, ulaşım anaplanı son derece önemlidir ve bunun, bir bütün olarak ele alınması da, yine, hükümetimizin önemli bir farklılığıdır.

Bu arada, karayolu taşıma kanunu tasarısı gündemdedir. Bu da, ciddî bir şekilde ele alınmaktadır ve netice olarak, taşıma sektörüne de önemli kolaylıklar sağlayacak, ekonominin gelişmesinde artı etkileri olacaktır.

Bizim bir başka yaklaşım tarzımız da, özellikle havaalanlarına yapılan çalışmalardır. Bunlar modernize edilerek, burada, aynı zamanda, insan sağlığına ve hayatına verilen değer ele alınmaktadır, bununla ilgili köklü çalışmalar geliştirilmektedir.

Bu arada, Marmaray ve Boğaz tüp geçitleriyle ilgili dev projeler, mega projeler, inşallah, bizim dönemimizde realize edilecek önemli projeler olacaktır. Bu, aynı zamanda, prestij projesi olarak da, bizim, diğer çağdaş ülkelerle boy ölçüşmemizde de önemli bir faktör olacaktır. Yüzeysel metroya dönüştürülmesi, banliyö hatlarının geliştirilmesi, aynı şekilde, önemli, ciddî projeler olarak gözükmektedir. Bunlar, tabiî, finansman modellerinin geliştirilmesiyle ciddî bir şekilde ele alınacaktır.

İzmit kentiçi dört hatlı demiryolu altyapı inşaatlarının eksiklikleri ve Divriği-Sıvas (Tecer-Kangal) Demiryolu önemli projelerden görünmektedir; çünkü, bunlar, aynı zamanda, kalkınmanın temeli olan projelerdir.

Bu arada, belki, yaklaşım olarak baktığımız zaman, yine de, demiryollarına tekrar ağırlık vermek istiyorum; çünkü, burada, bütçenin tamamını, zaman kısıtlılığı nedeniyle ele almak istemiyorum.

Demiryolları açısından olaya baktığımız zaman, Türkiye'de demir cevherimiz var, uzun mamul üreten demir çelik fabrikalarımız var ve burada, Karabük gibi bir fabrikamız var, İskenderun gibi, yine, uzum mamul üreten bir fabrikamız var; neden rayları biz üretmeyelim.

İkinci olarak, Eskişehir'de TÜLOMSAŞ var, lokomotifi yapmamız mümkün. Aynı zamanda, İzmit'te vagon yapmamız mümkün. Dolayısıyla, bizim her şeyimiz tamam. Bu konuda ciddî çalışmaları, ciddî projeleri rahatlıkla yürütebiliriz. Bu bakımdan, yakın gelecekte, ulaşımı, ulaşım ana planı çerçevesinde, master planı çerçevesinde, çok ciddî bir proje bütünlüğü içinde, entegrasyonu içinde ele almamız mümkün olacak.

Diğer konulara girmek istemiyorum; çünkü, onlar, zaten, uzunca bir süredir, çağdaş seviyede yürütülmektedir; telefon hizmetleri, internet çalışmaları, hatta, uydu çalışmaları, şu anda, aksaksız bir şekilde yürümektedir ve bu konularda da, zaten, Batılı ülkeler seviyesinde, hatta, bazılarından daha ileri seviyededir ve en ufacık bir aksama da, zaten, ortaya çıkacaktır; ama, biraz önce temas ettiğim noktalar, maalesef, uzunca bir süredir ihmal edilmiştir ve çoğumuz, ihmal edildiğinin farkında da değiliz. Dolayısıyla, bunun, mutlaka, tekrar, Yüce Meclisimizce gözönüne alınması gerekiyordu; partimizin ve hükümetimizin politikasının farklılığı ve mukayeseli üstünlüğü burada ortaya çıkmaktadır.

Ben, Ulaştırma Bakanlığı bütçesinin, inşallah, hayırlı hizmetlere vesile olmasını diliyorum ve değerli oylarınızla kabul edilmesini temenni ediyorum.

Saygılar sunuyorum. (Alkışlar)