Soru önergeleri ve yanıtları konusunda

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, Sayın Necdet Budak'ın sorusuna, ilgili bakanımız Sami Güçlü Bey olmadığı için, ben cevap vereceğim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yeni bitki çeşitlerine ait ıslahçı haklarının korunmasına ilişkin olarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanan kanun ilgili bakanlık ve kuruluşların görüşüne sunulmuş, görüşler alındıktan sonra, Başbakanlığa gönderilmiştir.

Yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulması için çalışmalar sürdürülmekte ve konu, hükümetimizin Acil Eylem Planı çerçevesinde de ele alınmakta olup, Acil Eylem Planında yasa çalışmalarının 2003 yılında tamamlanması öngörülmektedir.

Adı geçen kanun, bitki çeşitlerinin geliştirilmesini özendirmek, yeni çeşitlerin ve ıslahçı haklarının korunmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Ayrıca, yeni çeşitlerin çoğaltım materyallerinin ticareti konusunda bitki ıslahçılarına ait hakların korunması ve böylece, rekabet ortamının tesis edilerek, yeni ve üstün vasıflı bitki çeşitlerinin ıslah edilmesi için bitki ıslahçısına kaynak ve imkân sağlamak ve ıslahçıları teşvik ederek, yeni bitki çeşitlerinin bulunmasının kolaylaştırılmasını amaçlamaktadır. Bu kanun, aynı zamanda ıslahçıların haklarını koruyarak, özel sektörün de uzun zaman ve büyük emek gerektiren bitki ıslah faaliyetlerine yönelmesini sağlayacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu kanunla, bitki ıslahçılarının ıslah ettikleri, buldukları ve geliştirdikleri bitki çeşitlerinden hangilerinin, bu korumadan nasıl ve ne kadar süreyle yararlanacağı, hangi bitki türlerinde çiftçi istisnası uygulanacağı, ıslahçı haklarından kimlerin yararlanacağı, bir çeşide ait ıslahçı hakkının kime ait olduğu, bu hak üzerinde payların ne şekilde kullanılacağı, hakkın diğer kişi ya da kişilere nasıl devredileceği hususları da belirlenmiştir.

Bu kanunun yürürlüğe girmesiyle, Avrupa Birliğinin 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararının 8 sayılı ekinin 6 ncı maddesi uyarınca, UPOV, yani, Uluslararası Yeni Bitki Çeşitlerini Koruma Birliği Sözleşmesine katılımının sağlanması konularında da, ülkemizin taahhütleri ve yükümlülükleri yerine getirilmiş olacaktır. Ülkemizde, özellikle, bitkisel yağ açığımız dikkate alınarak, belirli yağ bitkilerine prim ödemeleri uygulanmaktadır. Prim ödemelerinde, pamukta ve soya fasulyesinde sertifikalı tohum kullanan üreticilere, primin yüzde 10'u tutarında fazla teşvik verilmektedir.

Tarımda en önemli girdilerden birisi de, tohum ve tohumluktur. Tohumculuk faaliyetleri, ıslah çalışması sonucunda yeni bir çeşidin geliştirilmesiyle başlayıp, tescilli çeşitlerin üretimlerinin yapılarak, çiftçinin tarlasına ulaşıncaya kadar devam eden bir süreci kapsamaktadır.

Ülkemizde, tohumlukların tescili, üretimi, dağıtımı ve pazarlaması 308 sayılı Tohumlukların Tescil Kontrol ve Sertifikasyonu Hakkında Kanuna göre yapılmaktadır. Her yıl yaklaşık 1 000 000 dekar alanda tohumluk ekimi yapılmakta ve bunun sonucunda 250 000 ton tohumluk sertifikalandırılmaktadır; ancak, bu miktar ülkemizin tohumluk ihtiyacının yüzde 20'sini karşılamaktadır. Bu miktarın artırılması ve çiftçimizin sertifikalı tohumluk kullanmasını sağlamak hedeflenmektedir. Bu amaçla, 2001 yılından bu yana yürütülen tohumculuğu geliştirme projesiyle verimi ve kalitesi yüksek, hastalık ve zararlılara dayanıklı, iç ve dış pazar isteklerine uyumlu yeni bitki çeşitlerinin elde edilmesi ve bu çeşitlere ait tohumluk ihtiyacının karşılanmasıyla tohumluk üretiminin istenilen seviyelere ulaştırılması amaçlanmaktadır.

Hububatta, TİGEM'in üretmiş olduğu sertifikalı tohumlukların çiftçilere daha kolay ulaşmasını sağlamak için, ülke çapında, il ve ilçelerde bayilik sistemi getirilmiştir.

Sorunuza teşekkür eder, bilgileri saygıdeğer Meclise arz ederim. (Alkışlar)