Ülkemizdeki elektrik santralleri ve onların kullanılma oranları hk. mv.leri orhan eraslan ve atilla başoğlu'nun soruları

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Ordu)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla, tekrar, selamlıyorum.

Efendim, bildiğiniz gibi, petrol araması da, hesaba kitaba dayanan, jeofizik, jeolojik ve hatta jeokimyasal analizlerin yapıldığı ve bu verilere göre sondajların yapıldığı teknik bir konu; sismik araştırmaların, iki boyutlu, üç boyutlu araştırmaların yapılmasından sonra sondajlar yapılıyor ve pahalıca işlemler. O bakımdan, bu, bir hesap kitap meselesidir ve amaç da petrol bulmak olduğuna göre, bu teknik bilgiler petrolün hangi derinlikte olduğunu gösterirse, o derinliklere sondaj yapılıyor; bu, 2 000 metre ise 2 000 metre, 5 000 metre ise 5 000 metre, 6 000-7 000 metre ise, oraya kadar inilmektedir. Sondaj makineleri de bu ihtiyaca bağlı olarak kullanılıyor; bu da bir maliyet meselesi. Biz, bunları boş tutmuyoruz. Zaten, dediğim gibi, geçen dönemin sondajının 2 katına çıktık. Bu sene de, geçtiğimiz senenin 2 katına çıkacağız. Dolayısıyla, 4 katına çıkacak derecede yoğun bir çalışma programı uyguluyoruz ve bütün ekipleri sahaya sürdük. Hatta, gerekiyorsa, başka yerlerden bulabileceğimiz uzmanları da alarak, kadromuzu genişlettik. Amacımız, petrol ve doğalgazda, dışa bağımlılığımızı minimize etmektir. Bununla ilgili çok ciddî çalışmalarımız var.

Şimdi, Irak'a da gönderiyoruz -doğrudur- makinelerin boş durmaması, için, o bir plan, program meselesi. Eğer o makineleri geç kullanacaksak, boşta kaldığı zaman içinde, tam bir işletmecilik anlayışıyla, eğer hesabı kurtarıyorsa -bu, ekonomik bir hesaptır- bunları istediğimiz yere gönderiyoruz. Biraz önce bahsettiğim gibi, Azerbaycan'da da -ben geçen hafta oradaydım- çok yoğun bir çalışma içerisindeyiz ve Türkiye'dekinden daha fazla bir kazancımız var orada. Yani, TPAO olarak, Türkiye çapında çalışmıyor dünya çapında çalışıyoruz. TPAO da gerçekten bir dünya şirketidir. Bundan dolayı da övünüyoruz. Sizin de bundan mutlu olacağınıza inandığım için söylüyorum. Denizlerde de BP'yle ortak çalışma yapıyoruz. Zaten, petrol aramayla ilgili petrol yasası da şimdi çıkacak; orada da bunu teşvik ediyoruz.

Hesabımıza göre, Türkiye'de petrol var diye inanıyoruz; ama, bunun aranması lazım. Bazı spekülasyonlar yapılıyor. Bunları, spekülasyon sınıfında kabul ediyoruz; ama, biz, olduğuna inananlardanız. Bunun için de, daha evvel yapılan sondajların listesini tekrar çıkarttırdım. Biraz önce TPAO'dan geldim buraya; orada da bir araştırma yapıyoruz. Kazılan yerlerde acaba biraz daha aşağıya inersek bir şeyler bulabilir miyiz diye -masrafı da az olacağı için; çünkü, daha evvel sondajı yapılmış- onların tekrar bir analizini yapıyoruz ve bununla ilgili çalışmalarımızda, eğer ekonomik olarak kurtarırsa, bunların üzerinde duracağız.

Yalnız, bazı hallerde -zuhurat diye bahsettiğimiz- petrol gözüküyor; fakat, bir müddet sonra basıncı düşüyor ve bunun ekonomik olmadığını görüyoruz; o zaman, bu, betonlarla kaplanıyor. Hani, bulunup da kapandı tarzında almamak lazım bunu.

V. HAŞİM ORAL (Denizli)Yurtdışına giden personeli geri getirin Sayın Bakan. Yurtdışına kaçan personel var...

ENERJİ VE TABİÎ KAYNAKLAR BAKANI MEHMET HİLMİ GÜLER (Devamla)Haklısınız, doğrudur; var bu.

Zaten, Petrol Piyasası Yasasında -yine, sizlerin de değerli oylarıyla kanunlaştırdık- kaçak petrol, gerçekten, Türkiye'nin büyük dertlerinden bir tanesi, bununla da sıkı bir mücadele içindeyiz.

Kısacası, petrol ve doğalgaz konusunda, dönemimizde çok ciddî, geniş kapsamlı çalışmalar oluyor; çünkü, çok canımız yandı, çok para ödedik bunlara. Yani, dışa bağımlılık çok iyi bir şey değil. Bu bakımdan, biz, bunu yerli kaynaklarımızla toparlamaya çalışıyoruz.

Bahsettiğiniz derinliklere inen sondaj makinelerini, biraz önce size verdiğim rakamlarla verimli olduğuna inandığımız bir program dahilinde kullanıyoruz; ama, genel olarak bizim rakamlar -TPAO da, neticede uzmanların çalıştığı bir yer- 3 000-3 500 metre civarında gözüküyor; ama, biz, daha derinlere inmek niyetindeyiz. Karadeniz'de böyle bir çalışmayı derin denizde yapıyoruz. Dünyanın sayılı çalışmalarından bir tanesi bu. Öte taraftan, değişik bölgeleri de çalışma programımıza aldık, yeni bir anlayışla bunları sondaj planına alıyoruz. Düşündüğümüz şey şu: Bir sondaj fiyatına, hiç olmazsa masa başı çalışması yaparak belli değerleri, belli dataları değerlendirmeyi planladık ve bununla ilgili olarak, daha evvelden şüpheyle karşılanan yerleri de tekrar programımıza aldık ve yoğun bir şekilde petrol ve doğalgaz aramaya ağırlık veriyoruz.

Bunun dışında da, uluslararası anlamda -biraz önce söylediğim gibi, geçen hafta Azerbaycan'daydık- Bakû-Tiflis-Ceyhan projesiyle ülkemize önemli bir dünya projesini kazandırmak üzere yoğun bir çalışma içindeyiz. Bir rakam vereyim size -ilginizi çekeceğini umduğum için- geçen hafta, Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev'in de katıldığı bir toplantıda Türkiye'yi temsil ettim, 78 taraf olarak anlaşmayı imzaladık -tam bir dünya projesi- 209 farklı dokümanı imzaladık 17 000 imza atıldı. Bu projeyle ülkemiz çok şey kazanacak, kazanmaya başladı bile; çünkü, bir yerde, yatırım olarak o bölgeye çok şey kazandırıyor. Onun peşinden, Şahdeniz Projesi, kardeş proje olarak gelecek. Bakû-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattına paralel olarak, Bakü-Tiflis'e kadar beraber gelecek, oradan Erzurum'a gelecek, oradan da BOTAŞ'ın mevcut hatlarıyla büyük ölçüde Avrupa'ya geçecek bu gaz. Yunanistan'la anlaşmayı imzaladık. İtalya'ya geçecek ve orada da, yine, ülkemize çok önemli avantajlar sağlayacak bir proje, bu Şahdeniz Projesi. Bunları da, yine, hem BOTAŞ'ın hem TPAO'nun petrol ve doğalgaz konusundaki ortak çalışmaları noktasında sizlere -bilgi arz etmek açısından vesile olduğu için- arz ediyorum.

Hepinize, tekrar, saygılar sunuyorum. (Alkışlar)