Türkiye cumhuriyeti ile moğolistan arasındaki hukuki ticari ve cezai konularda (s.s.342)

AK PARTİ GRUBU ADINA NUR DOĞAN TOPALOĞLU (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 342 sıra sayılı Türkiye Cumhuriyeti ile Moğolistan Arasında Hukukî, Ticarî ve Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu raporu hakkında, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, bu anlaşma, 2 Mayıs 2000 tarihinde Ulan Bator'da imzalanmıştır. Bu ülkeyle tarihî bağlarımız vardır, ortak kültürel zenginliklerimiz vardır; ama, vaktin sınırlı olması sebebiyle, bu konulara fazla değinmiyorum.

Sizlere Moğolistan'la ilgili genel bilgileri vermeden önce, konu hakkında özet bilgi sunmakla yetineceğim. Anlaşma, 4 kısım, 9 bölümden oluşmaktadır, 72 maddeden ibarettir. 1 inci kısımda yer alan 1 ilâ 3 üncü maddeler genel esasları kapsamaktadır, 4 ilâ 24 üncü maddeler ise muafiyet, müzaheret, hukukî ve ticarî konuları içermektedir. Ayrıca, tanım ve temyiz hükümleri de 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır; bu bakımdan bir sakınca yoktur. Cezalandırılanların ülkelerine iadeleri kabul edilmiştir, Ceza İşlerinde Karşılıklı Adlî Yardım Avrupa Sözleşmesi ve Suçluların İadesi ve Hükümlülerin Nakline Dair Avrupa Sözleşmesiyle uyum bulunmaktadır; bu bakımdan da hiçbir sakınca yoktur.

Bu ülke, girişte de belirttiğim gibi, tarihî bağlarımız olan bir ülkedir, 5 eyaletten oluşmaktadır ve bu 5 eyaletin 4'ü Moğol, 1'i Kazak Türklerinden oluşmaktadır.

Ben, bu ülkede inceleme yaptım, Orhun Kitabelerini gezdim. Moğolistan ile Türkiye Cumhuriyeti arasında dostluk anlaşmasından önce, dostlukla ilgili bir dernek kurulmuştur, derneğin başkanlığını bir Kazak Türkü yapmaktadır ve aynı zamanda da İçişleri Bakanıydı. Ayrıca, Çin'e karşı, tarihten gelen husumetleri devam ettiği için, Komünist rejimi benimserken, Rusya'yla beraber olmayı, Çin'in tabiiyetine girmemek için kabul etmişlerdir. Komünist rejimin yıkılmasından sonra, bu rejim değişikliğinin bile farkında değillerdir; ama, yaşantılarını sürdürmektedirler. Meydanlarda, salonlarda Lenin'in heykelleri bulunduğu halde, onu bir sanat eseri olarak görmekte, onun yaşamasında da bir sakınca görmemektedirler. Türkiye'ye, Türklere olan dostlukları, bağları devam etmektedir. Ben, bunları da müşahede ettim.

Bu bakımdan, bu anlaşmanın onaylanmasının uygun olacağını belirtir, AK Parti olarak olumlu oy vereceğimizi bilhassa tekrar eder, hepinize saygılar, sevgiler sunarım. (Alkışlar)