Ham Tutanak Metni

MEHMET KARAMAN (Samsun)Sayın Başkan, değerli Komisyon üyeleri, Sayın Bakanımız ve kıymetli bürokrat arkadaşlar; sizleri hürmet ve muhabbetle selamlıyorum. 2027 yılı bütçesini görüşürken asıl gayemiz, gençlerimize nasıl daha iyi bir gelecek sunacağız olmalıdır. Gençlerimizi inancıyla, ahlakıyla, ilmiyle, çalışkanlığıyla ve idealleriyle ülkesine yön verecek olan gençlerimiz olarak görmeliyiz. 2027 yılı için Gençlik ve Spor Bakanlığına yaklaşık 400 milyar lira ayrılmıştır. 2026 yılı bütçe başlangıç ödeneğine göre nominal olarak yüzde 33 artış anlamına gelmektedir. Ancak bütçenin dağılımına baktığımızda önemli bir tabloyla karşılaşıyoruz: Bütçenin yüzde 80'i yani 319,8 milyar lirası yükseköğretim programına ayrılmıştır. Elbette yükseköğretim hizmetleri, öğrenci bursları ve yurtlar önemlidir. Bunların hiçbirini küçümsemiyoruz ama bütçenin büyüklüğü kadar bu bütçenin gençlerin hayatında neyi Sayfa: 18 değiştirdiği de önemlidir. Bugün gençlerimizin karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri, eğitim ve istihdam arasındaki kopukluktur. TÜİK'in istatistiklerine göre gençlik 2025 verilerine göre 15-24 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerimizin oranı yüzde 23,3'tür. Bu 3 milyon gencimizin ne eğitim hayatında ne de çalışma hayatında yer alabildiğini göstermektedir. 2026 yılında geniş tanımlı genç işsizlik oranı ise yüzde 38,3'e ulaşmıştır. Bir tarafta iş arayan ancak iş bulamayan gençlerimiz, diğer tarafta nitelikli eleman bulamadığını ifade eden işletmelerimiz var. Ankara Sanayi Odası üyelerinin yüzde 48'i en büyük sorunlarının nitelikli eleman bulamamak olduğunu söylüyor. Burada eğitim ve istihdam arasındaki köprünün güçlendirilmesi sorunu da vardır. Bir başka önemli husus ise gençlerimizin yurt dışına göçüdür. Üniversite mezunlarının yurt dışına göç oranı ise yüzde 1,6'dan yüzde 2,2'ye yükselmiştir. Bir tarafta, eğitim ve istihdam dışında kalan milyonlarca gencimiz, diğer tarafta, yetişmiş insan kaynağımızın yurt dışına yönelmesi. Değerli Bakanım, hepimiz çok iyi farkındayız ki gençlerimize yalnızca diploma vermek yetmez. Onlara kendi topraklarında, adil bir ücretle, alın terinin karşılığını alarak yaşayabilecekleri bir üretim ekonomisi sunmak zorundayız. Çocuklarımızı doğduğu topraklarda doyuramazsak onlardan güçlü bir gelecek bekleyemeyiz. Ayrıca, ahlaki bozulma için de somut adımlar atmalıyız. Gençlerimiz küresel odaklı dijital mecralar ve marjinal akımlar vasıtasıyla ciddi bir ahlaki yozlaşma ve kültürel sömürgecilik tehdidi altındadır. Ahlaki değerleri aşındıran, aile kurumunu hedef alan ve neslimizi kimliksizleştiren projeler karşısında Bakanlık bütçesinde caydırıcı ve millî şuur aşılayıcı somut adımların atılmadığını üzülerek görüyoruz. Ahlaki değerleri önceleyen gençlik dernekleri doğrudan teşvik edilmeli, gençlerin manevi değerler üzerinde yetişebileceği güvenli alanlar devlet eliyle desteklenmelidir. Değerli milletvekilleri, gençlerimizi tehdit eden bağımlılık sorununu da görmezden gelemeyiz. Yeşilayın Türkiye Kumar Raporu'na göre kumar oynayanların yaklaşık yüzde 71'i kumara 15-24 yaşları arasında başlamaktadır. YEDAM'a kumar nedeniyle yapılan başvurular 2027 yılında 3.006'yken 2025 yılında 5.748'e yükselmiştir. Uyuşturucu konusunda da benzer şekilde ciddi bir tabloyla karşı karşıyayız. 2025 yılında madde bağlantılı ölümlerin yüzde 30,5'i 30 yaşın altındaki bireylerden gerçekleşmiştir. Dijital dünyadaki riskler de gençlerimizin gündemindedir. TÜİK'in 2024 araştırmasına göre 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 91,3'ü internet, yüzde 66,1'i sosyal medya kullanmaktadır. Yüzde 74'ü ise dijital oyun oynamaktadır. Her internet kullanan veya oyun oynayan çocuğu bağımlı olarak değerlendiremeyiz ancak bu kullanımın doğurduğu riskleri de görmezden gelemeyiz. Gençlerimizi kumardan, uyuşturucudan, dijital bağımlılıktan veya diğer zararlı alışkanlıklardan korumak devletin önemli sorumluluklarından biridir. Peki, bütün bu sorunlarla mücadele için ayrılan kaynağa bakalım: 2027 bütçesinde Bağımlılıkla Mücadele Programı'na yalnızca 73,1 milyon lira ayrılmıştır. Bu tutar Bakanlık bütçesinin binde 2'si bile değildir. Gençlerimizi tehdit eden bağımlılık türlerinin çeşitlendiği bir dönemde önleyici çalışmaların kapsamı, niteliği ve bütçesi çok daha güçlü olmalıdır. Bugün ülkemizin kanayan en büyük yaralarından bir diğeri adliye koridorlarında, cezaevi koğuşlarında harcanıp giden evlatlarımızdır. Yıllardır cezaevlerini çoğaltmakla övünüyorsunuz, duvarları yükseltiyor, kilitleri vuruyor ama o çocukların o sokaklara neden mahkûm edildiğini görmezden geliyorsunuz. Daha bundan birkaç ay önce bu Mecliste "Çocuk Koruma Kanunu" diyerek çocuklara cezaları artıran bir kanun geçirdiniz. Devletin bu konuda temel görevi önlemek, korumak, kollamak olmalıdır; bu ülkenin evlatlarına insanca yaşayacağı bir zemin sunmak olmalıdır. Toplum olarak da devlet olarak da acilen bir ahlak, maneviyat ve merhamet seferberliğini başlatmak zorundayız. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öğrencilerimizin barınma ve geçim sorunları da bütçenin en önemli başlıklarından biridir. Bakanlığın açıklamasına göre Kredi Yurtlar Kurumunun yatak kapasitesi 1 milyonu aşmaktadır; bu önemli bir hizmettir ancak örgün öğretimdeki yaklaşık 3,6 milyon ön lisans, lisans öğrencisi dikkate alındığında yurt kapasitesinin yeterliliğini yalnızca toplam yatak sayısıyla değerlendiremeyiz. Özel yurtlarda aylık ücretlerinin 20 bin liradan başlayıp 80 bin liraya kadar çıkabildiği bir ortamda aylık 4 bin liralık burs veya kredi desteğinin öğrencilerimizin ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediği açıktır. Sayıştay raporlarında kredi geri ödemelerinin temin edilemediğine değinilmektedir. Bu nedenle kredilerin de öğrencilerimize burs olarak verilmesi ve miktarın artırılması konusunda vereceğimiz önergenin desteklenmesini de talep ediyoruz. Bir başka önemli konu da yurt güvenliğidir. Gençlerimize yalnızca bir yatak değil, güvenli, sağlıklı ve insanca yaşayabilecekleri ortamlar sunmak zorundayız. Bütün bu başlıkların yanında, bütçenin etkin ve şeffaf kullanılması da büyük önem taşımaktadır. Sayıştay raporlarının mükerrer ödemeler, yoklama ve puantaj kontrollerindeki eksiklikler, yurt kamulaştırmalarında usul sorunları ve spor kulüplerinin denetimindeki yetersizlikler ortaya konulmuştur. Örneğin, 3.708 spor kulübünün süresinde mali beyanname vermediği, 8.683 kulübün ise genel kurulunu süresinde yapmadığı veya bildirmediği tespit edilmiştir. Kamu kaynaklarının doğru kullanılması yalnızca mali bir zorunluluk değildir; gençlerimizin geleceği için ayrılan her kuruşun hesabının verilmesi demektir. "Nüfusumuz yaşlanıyor, doğurganlık oranlarımız düşüyor. Bu bizim için felakettir." diye haykırıyorsunuz fakat siz bu felaket için ne yapıyorsunuz? Evliliğe, yuvaya, aile olmaya giden yolların inşası daha üniversite yıllarında başlarken ülkemiz gençleri evlilikle ilgili hayal dahi kuramamaktadırlar çünkü ülkemizde sayenizde sadece ağır bir ekonomik enkaz yok, aynı zamanda derin bir güven krizi var. Genç, yarınına güvenemiyor, aldığı eğitimine güvenemiyor, alacağı maaşa güvenemiyor. Sayın Bakanım, beden eğitimi ve spor bilimi mezunları uzun bir süredir spor uzmanı ve antrenör olarak işe alınmalarını beklemektedir. Her yıl bunu tekrarlıyoruz. Türkiye Büyük Millet Meclisinde Bakanlığınıza 2026 yılında sorulan 237 sorudan sadece 3 tanesine cevap vermenizi nasıl izah edeceksiniz, onu merak ediyorum. Sayfa: 19 Sözlerimi tamamlarken şunu ifade etmek istiyorum: Bir milletin asıl gücü tankı, topu, tüfeği değil; imanlı, inançlı ve merhametli evlatlarıdır. Gençliğini kaybeden bir millet geleceğini kaybeder, gençliğine inanan ve yatırım yapan bir millet ise yarınlarına sahip çıkar. Bu duygu ve düşüncelerle Gençlik ve Spor Bakanlığımızın 2027 yılı bütçesinin gençlerimizin gerçek ihtiyaçlarına cevap veren "Önce ahlak ve maneviyat" diyen bir anlayışla uygulanmasını temenni ediyor, sizleri saygıyla selamlıyorum.