Olağanüstü hal bölge valiliği ihdası hakkında kanun hükmünde kararnameye bir geçici madde eklenmesi hk. (s.sayı 268)

CHP GRUBU ADINA MEHMET KARTAL (Van)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan, 268 sıra sayılı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Bir Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygılarımla selamlıyorum.

285 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnameyle, Olağanüstü Hal Bölge Valiliğine, bazı şartlarla, silah ruhsatı verilmesi izni verilmişti. Terörün yoğun olduğu yıllarda, doğu ve güneydoğu halkından kendi can güvenliğini koruması için, ellerindeki mevcut silahları ruhsata bağlaması istenilmişti. Bunun için, menşe aranmamıştı. İlgili mülkî idare amirliklerine müracaatla taşıma ruhsatlarını alan yurttaşlarımıza, daha sonra olağanüstü halin kalkmasıyla, 45 günlük bir süre verilmişti. Yoğun kış şartları nedeniyle iletişimin sağlanamamasıyla, 45 günlük sürede, birçok yurttaşımız ilgili yerlere başvurup, ruhsatlarını bulundurmaya çevirememişlerdir.

Bununla ilgili bir geçici madde Mecliste görüşülmüştü; bu 45 günlük süre, 3 aya uzatılmıştı. Şimdi, görüşülmekte olan yasa tasarısıyla, yine, yoğun şartlar gözönünde bulundurularak, 6 aya uzatılması teklif edilmektedir. Bu, gerçekten, o dönemde başvuru yapamayan insanlarımızın mağduriyetini ortadan kaldırmak içindir.

Değerli milletvekilleri, ismi üstünde, olağanüstü hal yasası. Allah hiçbir ülkeye bu tarz yönetimi nasip etmesin.

Doğu ve Güneydoğu halkı, olağanüstü halin en ağır şartlarından nasibini alan bölgelerin halkıdır. Olağanüstü hal yasaları, ismi gibi, kanun tanımayan farklı yöntemlerle bölge halkına çok büyük ıstıraplar verdi; köy koruculuğunun kurulmasıyla ve o dönemlerde yapılan asılsız ihbarlarla bölge halkının birçoğuna kısmına tutuklamalar getirildi, işkenceler yapıldı. Bunda Diyarbakır Cezaevi apayrı bir yer alıyordu.

(x) 268 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

O dönemde polis ve jandarma bölgelerinde 30 000 civarında yurttaşımız başvurup ruhsat almıştı; ancak, şimdi görülüyor ki, ihtiyaç doğdu, başvuru yapamayanlar için yeni bir imkân sağlandı. Bunun için, biz de, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak bu tasarıyı, mağdur olanların mağduriyetlerini gidermek için olumlu buluyoruz ve bu tasarıya olumlu oy vereceğiz.

Olağanüstü hal uygulaması, doğu ve güneydoğu insanına ağır bedeller ödetti. Türkiyemiz 12 Mart 1971'de sıkıyönetimle tanıştı. Bunu 12 Eylül 1980 takip etti. Sıkıyönetimle tanışmasıyla o bölgede kurulan Olağanüstü Hal Valiliğince bölge insanı çok farklı muamelelerle karşılaştı. Vakitli vakitsiz ev aramalarıyla, tutuklamalarla, yol aramalarıyla bölge halkına çok büyük ıstıraplar çektirildi.

30 yıl... Ben, 60 yaşımdayım; 30 yılımı olağanüstü koşullarda geçirdim. Bu, hiçbir ülkeye bir daha nasip olmasın. O dönemlerde yaş ve kuru bir arada yandı. Evet, terör vardı; devlete karşı, birtakım legal, illegal örgütlerle, uluslararası ilişkilerle, ülkenin geleceğine yönelik birtakım hareketler vardı; ama, o bölgede bütün bölge halkına potansiyel suçlu olarak bakıldı.

Bu nedenle, bu yasa tasarısıyla, bölge halkının, tekrar, elindeki silahların iadesi söz konusudur. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak, bu yasa tasarısını destekliyoruz; olumlu oy vereceğimizi bildiriyorum.

Bu vesileyle, Yüce Meclise saygılarımı sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)