Nevşehir ili çiftçisinin patates ekim yasağı ve meydana gelen don olayı nedeniyle

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Nevşehir Milletvekili Sayın Mehmet Elkatmış'ın yaptığı gündemdışı konuşmayla ilgili cevap vermek üzere huzurlarınızdayım ve Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 26 ve 27 Nisan 2006 tarihlerinde ülkemizin iç kısımları, Batı ve Orta Karadeniz'in iç kısımları ile Doğu Anadolu'nun kuzey kısımlarında hafif ve orta şiddette don olayı meydana gelmiştir.

Elimize ulaşan ilk bilgilere göre, Amasya İlimizde 6 ilçede 187 köyde 18 555 dekar alanda yüzde 70-80 oranında meyve ağaçlarının dondan dolayı zarar gördüğü anlaşılmış. Bursa İlinde İnegöl ve Yenişehir İlçelerinde keza bir hasar tespit edilmiş. Çankırı İlimizin tüm ilçelerindeki meyve ağaçlarında ve sebzelerde belli bir oranda yine zarar görülmüş. Eskişehir İlimizin Mihalgazi ve Sarıcakaya İlçelerinde açıkta ekili domates fidelerinin yüzde 30-80 oranında zarar gördüğü, etkilendiği… Kayseri İlimizin Yeşilhisar, Yahyalı ve merkez ilçe ve köylerinde 3 400 çiftçiye ait 50 000 dekar alanda yine bir zarar söz konusu. Nevşehir İlimizin merkez, Ürgüp, Derinkuyu, Acıgöl, Gülşehir, Hacıbektaş ve Kozaklı İlçelerinde keza 23 000 hektar civarında bağ, 30 600 hektar alanda şekerpancarı ve 1 086 hektar alandaki meyve bahçesinin yüzde 90 oranında zarar gördüğü, hububat ekili alanların da keza zarar gördüğü… Karaman İlimizin merkez ilçesinin 21 köyünde 87 550 dekar alanda yine elma ağaçlarının yüzde 50 oranında zarar gördüğü… Çorum İlimizin Dodurga İlçesinde 5 köyde 3 500 dekar alanda ceviz ağaçlarının, Oğuzlar İlçesi ve köylerinde 1 020 çiftçi ailesine ait 1 600 dekarda yine ceviz ağaçlarında yüzde 90 oranında zarar gördüğü; Malatya İlimizin…

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya)5 ilçe var.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Arz edeceğim efendim. Bende daha detay bilgileri var.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya)Peki efendim.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Merkez Akçadağ, Arapkir, Arguvan, Battalgazi, Balaban, Darende, Doğanşehir, Doğanyol, Hekimhan, Kuluncak, Yeşilyurt'ta muhtelif derecelerde don vuku bulduğu, özellikle Darende, Kuluncak ve Hekimhan'da zarar oranının yüksek olarak gözlendiği, kayısı dışındaki meyvelerin de etkilendiği ilk tespitlerden anlaşılmış; Niğde İlimizin 4 ilçesindeki 40 köyde 8 500 çiftçiye ait 138 975 dekar alanda meyve ağaçlarının yüzde 40 ile 90 arasında zarar gördüğü, bize gelen ilk bilgilere göre böyle bir zarar teşekkül ettiği görülmüş. Tabiî, detaylı hasar tespit çalışmaları başlatılmış ve yasa gereği onbeş gün içerisinde bu hasar tespit çalışmaları tamamlanacak ve bize o zaman daha detaylı bilgiler gelecek, biz de sizlerle bunu paylaşacağız ve bununla ilgili gerekli işlemleri yapacağız. Tabiî, öncelikle, bu sahada yaşayan vatandaşlarımıza, üreticilerimize geçmiş olsun dileklerimi sunmak istiyorum ulusça.

Bu konuyla ilgili olarak, bildiğiniz gibi, eskiden iki tane mevzuat vardı Türkiye'de. Bunlardan bir tanesi, 5254 sayılı Muhtaç Çiftçilere Tohumluk Dağıtımı Yardımı Yapılması Hakkında Kanun idi. Bu tür afet durumlarında bu kanun kullanılıyor idi. Bu kanun 2001 yılında yürürlükten kaldırıldı; çünkü, hazine zararı doğuran bu tür faaliyetler, o yasa lağvedilmek suretiyle ortadan kaldırıldı.

Bunun dışında, 2090 sayılı bizim yine bir kanunumuz var. 2090 sayılı Kanunda da, eğer çiftçimizin toplam mal varlığının yüzde 40'ı ve daha fazlası zarar görmüş ise, görülen hasar sebebiyle, diğer mal varlığından bunu karşılayamayacak durumdaysa, bunlara yardım yapılacağı 2090 sayılı Kanunda öngörülüyor.

Bu arada öncelikle şunu söyleyeyim: 2090 sayılı Kanunda, 2001 yılından bu yana birtakım borçlar vardı ve biz, bu sene, şu anda, bu eski borçları ödemeye başladık. 2001 yılını tamamladık. Mersin İlimizdeki bir iki olay dışında 2002 yılını da tamamladık. Diğerleri de, bu yıl içerisinde, önemli miktarda, bütçemiz elverdiğince ödenecektir.

Bunun dışında, bu tür oluşacak hasarlara, tabiî afetlere karşı, bildiğiniz gibi, biz, 14 Haziran 2005 tarihinde bir Tarım Sigortaları Kanunu çıkardık. Bununla ilgili detay yönetmelik de yılbaşında çıkarıldı. Biz, bu Tarım Sigortaları Kanunu ile, devlet olarak sigorta primlerinin yarısını karşılıyoruz. Yani, tabiî afetlere karşı vatandaşımız ürününü sigorta ettirdiği takdirde, bunun sigorta priminin yüzde 50'sini biz karşılıyoruz.

MUHARREM KILIÇ (Malatya)Sadece sözde Sayın Bakan…

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Yok.

MUHARREM KILIÇ (Malatya)Şu anda Malatya'nın hangi ilçesinde bu uygulama başladı?

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Şimdi hepsinde başlıyor.

MUHARREM KILIÇ (Malatya)81 ilde, 81 ilçede, o da küçük ilçelerde bunun uygulaması var; ama, başlamadı bile.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Devamla)Müsaade edin, açıklayacağım.